← Wszystkie gry

18España

Autor: Leonhard "Lonny" Orgler, Enrique Trigueros

Półwysep Iberyjski z dwoma rozstawami torów, trudnym terenem, kopalniami i częściową kapitalizacją.

Zobacz na BoardGameGeek → Zobacz instrukcję → Zobacz na Ludoya →
18España Spis treści

Jak to działa

Przygotowanie
  • Pieniądze zależnie od liczby graczy: od ₧860 (3) do ₧440 (6); bank nie ma limitu
  • Losowo odpadają 2 duże spółki z północy, 3 z południa i 3 mniejsze
  • Licytacja spółek prywatnych, po jednej i po kolei
  • Na początku można zakładać tylko duże spółki z północy i spółki mniejsze
Runda giełdowa ×1
  • Sprzedać (jeśli spółka już operowała) i kupić jedną akcję
  • Duża spółka zostaje uruchomiona przy 40% i dostaje 4 × cenę emisyjną
  • Spółka mniejsza to jeden certyfikat: dostaje 2 × cenę
  • Sprzedaż obniża kurs; wyprzedana — kurs w górę
Runda operacyjna ×1-3
  • Przychody spółek prywatnych
  • Każda spółka, od najwyższego kursu:
  • 1. Tory: jedna płytka; duże — druga za ₧20
  • 2. Jedna stacja (₧50)
  • 3. Pociągi: północ — tor wąski; południe — tor szeroki
  • 4. Wypłacić (w prawo) albo zatrzymać (w lewo); mniejsze — pół na pół
  • 5. Przejąć spółkę mniejszą (od fazy 3)
  • 6. Kupić pociągi
↻ Powtarza się do końca
Koniec
  • Kupno drugiego pociągu 8: kończy się ta runda i gra się ostatni zestaw rund operacyjnych
  • Nie ma bankructw: prezes, któremu brakuje na pociąg, bierze pożyczkę
  • Liczą się pieniądze i akcje
  • Wygrywa ten, kto ma najwięcej

Elementy

Gracze
  • Pieniądze
  • Akcje (maks. 60% dużej spółki)
  • Spółki prywatne
  • Limit od 27 do 13 certyfikatów
Spółki duże
  • Z północy (tor wąski) i z południa (tor szeroki)
  • Trzy cele: dotrzeć do celu, dojechać do wyjścia, dojechać do portu
  • Każdy cel: więcej kapitału (cena × osiągnięte cele) i stacja
  • Stacje po ₧50
Spółki mniejsze
  • Jeden właściciel
  • Jedna płytka na turę, nie jeżdżą do wyjść
  • Płacą pół właścicielowi, pół do skarbca
  • Duża może je przejąć; zamykają się z pierwszym pociągiem 5
Spółki prywatne
  • Przychody od ₧5 do ₧30
  • Kopalnie, darmowy pociąg, stały pociąg 2, przełęcze górskie, tendry
  • Dwie dają akcje; P7 — prezesurę dużej spółki z północy
Bank
  • Nieograniczone pieniądze
  • [IPO] i pula
  • Pociągi: 2, 3, 4, 5, 6 i 8, każdy w wersji na tor szeroki lub wąski

Którędy płyną pieniądze

  • Gracze Bank Akcje, spółki mniejsze i prywatne z licytacji
  • Bank Spółki duże Przy uruchomieniu 4 × cena; kapitał za każdy cel; zatrzymany przychód
  • Bank Spółki mniejsze Przy uruchomieniu 2 × cena; połowa przychodu
  • Bank Gracze Dywidendy, przychody spółek prywatnych, sprzedaż akcji
  • Spółki duże Bank Pociągi, teren, stacje i przełęcze
  • Spółki duże Gracze Kupno spółki prywatnej od gracza (do 100%, 150% lub 200% wartości, zależnie od fazy)
  • Gracze Spółki duże Wymuszony zakup pociągu: prezes dokłada brakującą kwotę, w razie potrzeby z pożyczki

Fazy

2
Start
2 / 1+2 · ₧100
Żółte, 1 runda operacyjna; duże z północy i mniejsze
3
1. pociąg 3
3 / 2+3 · ₧200
Zielone, 2 rundy; duże z południa; przełęcze; spółki prywatne do 150%
4
1. pociąg 4
4 / 3+4 · ₧300
Rdzewieją 2; spółki prywatne do 200%
5
1. pociąg 5
5 / 4+5 · ₧500
Brązowe, 3 rundy; zamykają się spółki prywatne i mniejsze; duże uruchamiane przy 60% z pełnym kapitałem
6
1. pociąg 6
6 / 5+6 · ₧600
Rdzewieją 3; duże: limit 2
8
1. pociąg 8
8 / 6+8 · ₧800
Szare; rdzewieją 4
  • Każdy pociąg ma dwie wersje w tej samej cenie: na tor szeroki (południe) i na wąski, która osobno liczy miasta i miasteczka (1+2: jedno miasto i dwa miasteczka).
  • Duża spółka startuje z małym kapitałem: uzupełnia go, osiągając cele.
  • Północ i południe mają różne rozstawy i łączą się tylko przez 4 przełęcze, zamknięte, dopóki ktoś ich nie otworzy (od fazy 3).

Runda krok po kroku

Przykład poglądowy zbudowany na implementacji gry na 18xx.games: 4 graczy po ₧650. Śledzimy [G1] i [FdSB], dużą spółkę z północy z siedzibą w Santander i celem w Bilbao, przez dwie pierwsze rundy giełdowe i operacyjne.

  1. Przed startem Za każdym razem inna partia Faza 2

    Przy 4 graczach każdy ma ₧650, a limit to 20 certyfikatów. Kilka spółek odpada losowo; [FdSB] zostaje.

    Pieniądze [G1]
    ₧650
    Skarbiec [FdSB]
    —
    Kurs [FdSB]
    —
    Pociągi [FdSB]
    —
  2. Licytacja spółek prywatnych [P4] Faza 2

    Spółki prywatne licytuje się jedna po drugiej. [G1] wygrywa [P4] za ₧100. Daje ₧20 na rundę operacyjną, a w rękach dużej spółki otwiera przełęcz.

    Pieniądze [G1]
    ₧550
    Skarbiec [FdSB]
    —
    Kurs [FdSB]
    —
    Pociągi [FdSB]
    —
  3. Runda giełdowa 1 Założenie [FdSB] Faza 2

    [G1] kupuje certyfikat prezesa [FdSB] (20%) po ₧90, najwyższej cenie, jaką duża spółka z północy może teraz wybrać. Płaci ₧180.

    Ceny ₧95 i ₧100 otwierają się dla północy w fazie 3.

    Pieniądze [G1]
    ₧370
    Skarbiec [FdSB]
    —
    Kurs [FdSB]
    ₧90
    Pociągi [FdSB]
    —
  4. Runda giełdowa 1 Uruchomienie przy 40% Faza 2

    [G1] kupuje kolejne 10% (₧90), a [G2] jedną akcję. Przy 40% sprzedanych [FdSB] zostaje uruchomiona i dostaje 4 × ₧90 = ₧360.

    Reszta kapitału przychodzi z celami.

    Pieniądze [G1]
    ₧280
    Skarbiec [FdSB]
    ₧360
    Kurs [FdSB]
    ₧90
    Pociągi [FdSB]
    —
  5. Runda operacyjna 1 Przychody i stacja Faza 2

    [P4] płaci [G1] ₧20. [FdSB] stawia stację w Santander, który ma już nadrukowany tor wąski.

    Pieniądze [G1]
    ₧300
    Skarbiec [FdSB]
    ₧360
    Kurs [FdSB]
    ₧90
    Pociągi [FdSB]
    —
  6. Runda operacyjna 1 Tylko jedna płytka Faza 2

    Duża spółka z północy do fazy 3 może położyć tylko jedną płytkę na turę. [FdSB] kładzie żółte miasteczko w Laredo, w drodze do Bilbao.

    Pieniądze [G1]
    ₧300
    Skarbiec [FdSB]
    ₧360
    Kurs [FdSB]
    ₧90
    Pociągi [FdSB]
    —
  7. Runda operacyjna 1 Bez pociągów, bez przychodu Faza 2

    Nie ma pociągów: zatrzymuje ₧0 i kurs spada o pole, z ₧90 na ₧85.

    Pieniądze [G1]
    ₧300
    Skarbiec [FdSB]
    ₧360
    Kurs [FdSB]
    ₧85
    Pociągi [FdSB]
    —
  8. Runda operacyjna 1 Pociąg na tor wąski Faza 2

    Kupuje pociąg 2 w wersji na tor wąski, 1+2, za ₧100: obsłuży jedno miasto i do dwóch miasteczek.

    Spółka z północy nie może używać pociągów na tor szeroki, dopóki nie ma stacji na południu.

    Pieniądze [G1]
    ₧300
    Skarbiec [FdSB]
    ₧260
    Kurs [FdSB]
    ₧85
    Pociągi [FdSB]
    1+2
  9. Runda giełdowa 2 Jeszcze jedna akcja Faza 2

    [G1] kupuje kolejną akcję [FdSB] z [IPO] po cenie emisyjnej, ₧90. Ma już 40%.

    Pieniądze [G1]
    ₧210
    Skarbiec [FdSB]
    ₧260
    Kurs [FdSB]
    ₧85
    Pociągi [FdSB]
    1+2
  10. Runda operacyjna 2 Do Bilbao Faza 2

    [P4] znowu płaci ₧20. [FdSB] kładzie żółtą, która łączy Laredo z Bilbao, jej celem.

    Pieniądze [G1]
    ₧230
    Skarbiec [FdSB]
    ₧260
    Kurs [FdSB]
    ₧85
    Pociągi [FdSB]
    1+2
  11. Runda operacyjna 2 Pierwszy cel Faza 2

    Dotarcie do celu to pierwszy z trzech celów. Bank płaci cenę emisyjną razy liczbę osiągniętych celów: 1 × ₧90. Do tego zwalnia się jedna stacja.

    Drugi cel będzie wart 2 × ₧90; trzeci 3 × ₧90. W sumie spółka dostanie 10 razy cenę.

    Pieniądze [G1]
    ₧230
    Skarbiec [FdSB]
    ₧350
    Kurs [FdSB]
    ₧85
    Pociągi [FdSB]
    1+2
  12. Runda operacyjna 2 Jedno miasto i jedno miasteczko Faza 2

    1+2 nie może przejechać przez dwa miasta: robi Santander (₧20) + Laredo (₧10) = ₧30. [FdSB] wypłaca ₧3 za każde 10%: [G1] dostaje ₧12. Kurs wraca na ₧90.

    Pieniądze [G1]
    ₧242
    Skarbiec [FdSB]
    ₧350
    Kurs [FdSB]
    ₧90
    Pociągi [FdSB]
    1+2
  13. Runda operacyjna 2 Drugi pociąg Faza 2

    Kupuje drugi 1+2 za ₧100. W tej fazie duża spółka może mieć do 4 pociągów.

    Pieniądze [G1]
    ₧242
    Skarbiec [FdSB]
    ₧250
    Kurs [FdSB]
    ₧90
    Pociągi [FdSB]
    1+2 + 1+2
  14. Ku fazie 3 Otworzyć góry Faza 2

    Z pierwszym pociągiem 3 przyjdą duże spółki z południa, druga płytka dla północy i przełęcze. Jeśli [FdSB] kupi [P4] od [G1], będzie mogła za darmo otworzyć przełęcz Alar del Rey i puścić pociągi mieszane na południe.

    Pieniądze [G1]
    ₧242
    Skarbiec [FdSB]
    ₧250
    Kurs [FdSB]
    ₧90
    Pociągi [FdSB]
    1+2 + 1+2

18ESP — Podsumowanie

Rodzaj kapitalizacji

  • Nietypowa kapitalizacja powiązana z progiem uruchomienia: przy uruchomieniu (sprzedano 40% w spółkach głównych, 100% w mniejszych) spółka dostaje od razu tylko płatność odpowiadającą akcjom już sprzedanym w tym momencie (4 akcje dla głównej, 2 dla mniejszej), a nie pełną płatność za 10 akcji jak w 1830. Po zakupie pierwszego pociągu 5 (zdarzenie „float_60”) próg uruchomienia dla jeszcze nieuruchomionych spółek głównych rośnie do 60% i od tej chwili dostają one przy uruchomieniu pełną płatność za 10 akcji.

Próg uruchomienia i limity akcji na gracza

  • Spółki główne początkowo zostają uruchomione po sprzedaży 40% akcji (rośnie do 60% po zakupie pierwszego pociągu typu 5); spółki mniejsze zawsze przy 100%
  • Żaden gracz nie może mieć więcej niż 60% spółki głównej, natomiast spółki mniejsze może w 100% mieć jeden gracz
  • Limit certyfikatów na gracza: 3 graczy — 27; 4 graczy — 20; 5 graczy — 16; 6 graczy — 13

Gotówka początkowa zależnie od liczby graczy

  • 3 graczy: ₧860 na start (limit certyfikatów: 27)
  • 4 graczy: ₧650 na start (limit certyfikatów: 20)
  • 5 graczy: ₧520 na start (limit certyfikatów: 16)
  • 6 graczy: ₧440 na start (limit certyfikatów: 13)
  • Bank ma nieograniczone pieniądze (wyczerpanie banku nie kończy gry)

Warunki końca gry

  • W tej grze bankructwo nie jest możliwe (BANKRUPTCY_ALLOWED = false), a bank ma nieograniczone pieniądze, więc żaden z tych dwóch klasycznych powodów końca gry tu nie działa
  • Jedyny warunek: zakup drugiego pociągu 8. Bieżąca runda operacyjna zostaje dokończona (żadne nie są dodawane do tego zestawu), a gra kończy się przy najbliższym sprawdzeniu

Liczba faz

  • 6 faz (2, 3, 4, 5, 6, 8), uruchamianych zakupem pierwszego pociągu każdego typu
  • Faza 3: otwierają się południowe spółki główne; spółki mogą teraz wykupywać spółki prywatne za maksymalnie 150% ich wartości
  • Faza 4: maksymalna cena wykupu spółek prywatnych rośnie do 200% ich wartości
  • Faza 5: wszystkie pozostałe spółki prywatne się zamykają, spółki mniejsze przestają działać, a próg uruchomienia spółek głównych rośnie z 40% do 60%

Lista pociągów i ceny

  • Pociąg 2 — ₧100 (11 dostępnych; rdzewieje po zakupie pierwszego pociągu 4) — wariant wąskotorowy „1+2” do przekraczania przełęczy górskich przez połączenie obu rozstawów
  • Pociąg 3 — ₧200 (9 dostępnych; rdzewieje po zakupie pierwszego pociągu 6) — wariant wąskotorowy „2+3”
  • Pociąg 4 — ₧300 (7 dostępnych; rdzewieje po zakupie pierwszego pociągu 8) — wariant wąskotorowy „3+4”; jego zakup zamyka wszystkie spółki prywatne wciąż należące do graczy
  • Pociąg 5 — ₧500 (5 dostępnych) — wariant wąskotorowy „4+5”; jego zakup zamyka wszystkie pozostałe spółki prywatne, zatrzymuje działanie spółek mniejszych i podnosi próg uruchomienia do 60%
  • Pociąg 6 — ₧600 (3 dostępne) — wariant wąskotorowy „5+6”
  • Pociąg 8 — ₧800 (bez limitu) — wariant wąskotorowy „6+8”, ostatni dostępny typ
  • Każdy pociąg ma wariant wąskotorowy w tej samej cenie; pociągi „łączone” przekraczające przełęcz górską muszą zatrzymać się zarówno na północ, jak i na południe od mapy

Lista spółek prywatnych

  • La Habana - Güines (P1) — ₧20, przychód ₧5 — zniżka ₧30 za położenie żółtej płytki kopalni lub za zamknięcie kopalni przy ulepszeniu tego pola do zielonego; zamyka się po użyciu
  • Barcelona - Mataró (P2) — ₧60, przychód ₧10 — spółka, która ją kupi, dostaje darmowy pociąg 2/1+2; zamyka się po zakupie przez spółkę
  • Madrid - Aranjuez (El tren de la fresa) (P3) — ₧70, przychód ₧15 — jeśli w fazie 5 należy do spółki, zamienia się w stały pociąg 2, który nie wlicza się do limitu pociągów ani nie spełnia obowiązku posiadania pociągu; jego pierwszy przejazd musi prowadzić przez Aranjuez i Madryt
  • Alar del Rey - Santander (P4) — ₧100, przychód ₧20 — spółka główna, która ją kupi, może za darmo otworzyć przełęcz górską Alar del Rey albo dowolną inną ze zniżką ₧40; zamyka się po użyciu
  • La Maquinista (P5) — ₧130, przychód ₧10 — daje sześć kart „tendra”: do pięciu można sprzedać po ₧80 (₧20 dla właściciela, ₧60 dla banku); pociąg z przypisanym tendrem zyskuje dodatkowy przystanek w miasteczku, porcie lub kopalni; zamyka się po zakupie przez spółkę mniejszą lub główną
  • Zafra - Huelva (P6, wersja A) — ₧160, przychód ₧20 — daje 10% certyfikat południowej spółki CRB (w danej grze występuje tylko jedna z dwóch wersji P6)
  • Ferrocarril Vasco-Navarro (P6, wersja B) — ₧160, przychód ₧20 — daje 10% certyfikat losowo wybranej północnej spółki
  • Ferrocarril de Carreño (P7) — ₧170, przychód ₧30 — daje akcję prezesa (20%) losowo wybranej północnej spółki głównej; zamyka się, gdy ta spółka kupi pierwszy pociąg

Lista spółek

  • 18ESP definiuje do 15 spółek głównych i 9 mniejszych, ale w każdej grze losowo usuwa się 2 północne spółki główne, 3 południowe spółki główne i 3 mniejsze (chyba że użyje się wariantu „core”), więc faktyczny zestaw aktywnych spółek za każdym razem jest inny
  • Południowe spółki główne (9): N — Norte — F24; MZA — Madrid a Zaragoza y Alicante — F24; A — Andaluces — E33; CRB — Ciudad Real a Badajoz — B26; MCP — Madrid a Cáceres y Portugal — F24; ZPB — Zaragoza a Pamplona y Barcelona — M21; GSSR — Great Southern of Spain — I29; AVT — Almansa a Valencia y Tarragona — K25; TBF — Tarragona a Barcelona y Francia — L22
  • Północne spółki główne (6): FdSB — Santander a Bilbao — I5; CFEA — Ferrocarriles Económicos de Asturias — D6; CFLG — Ferrocarril de Langreo — E3; FdLR — Ferrocarril de La Robla — H8; SFVA — Vasco Asturiana — D6; FdC — Ferrocarril del Cantábrico — I5
  • Spółki mniejsze (9): MS — Mérida a Sevilla — C27; CM — Córdoba a Málaga — E29; SC — Sevilla a Jerez / Puerto Real a Cádiz — C31; AC — Albacete a Cartagena — H28; MZ — Madrid a Zaragoza — F24; ZP — Zaragoza a Pamplona — J20; CSE — Sur de España — H32; MH — Madrid a Hendaya — E21; CA — Central de Aragón — J20

Mechaniki specyficzne dla gry

  • Podwójny rozstaw torów (szeroki iberyjski / wąski): północne i południowe spółki główne używają głównie różnych rozstawów, a przez przełęcz górską łączącą obie sieci mogą przejechać tylko pociągi z wariantem „łączonym”
  • Żetony blokujące na przełęczach górskich, które trzeba wykupić (koszt zależy od przełęczy, ₧60-₧100), zanim będzie można je przekroczyć
  • Kopalnie jako źródło przychodu alternatywne wobec miast i miasteczek
  • Cele każdej spółki (połączyć jej cel, dotrzeć do obszaru poza planszą, dotrzeć do portu): każdy nowy osiągnięty cel daje dodatkowy kapitał (cena emisyjna par × liczba dotychczas osiągniętych celów) i dodatkowy żeton
  • Spółki „mniejsze” wchłaniane przez główne, z rekompensatą dla akcjonariusza i możliwością zachowania żetonu
  • Zmienne przygotowanie: spółki są losowo usuwane w każdej grze (chyba że użyje się wariantu „core”)
  • Premie za trasy wschód/zachód oraz G/Bi-do-B/M

Sprzedaż awaryjna

Zaczyna się tak samo jak w 1830 — skarbiec, potem prywatna gotówka prezesa — ale potem otwiera wybór: prezes może albo sprzedać osobiste akcje jak zwykle, albo wziąć oprocentowaną pożyczkę z banku, choć nie jedno i drugie w tej samej sytuacji awaryjnej. Ochrona prezesury jest też szersza niż w 1830: przymusowa sprzedaż nigdy nie może kosztować sprzedającego gracza prezesury żadnej spółki, którą prowadzi, nie tylko tej finansowanej. I nie ma tu w ogóle bankructwa — dzięki nieograniczonej przymusowej sprzedaży i zawsze dostępnej pożyczce spółka ma gwarancję, że jakoś zdoła zdobyć pieniądze.

Porównanie z 1830

1. Miejsce akcji i mapa: Półwysep Iberyjski
1830 obejmuje północno-wschodnie USA. 18ESP rozgrywa się na Półwyspie Iberyjskim, na tle hiszpańskiej sieci kolejowej XIX wieku. Mapa jest surowa i odzwierciedla realną trudność budowy linii kolejowych na jednym z orograficznie najbardziej złożonych półwyspów Europy: Pireneje, środkowe pasma górskie i wyżyny Andaluzji.

2. Podwójny rozstaw torów: iberyjski i wąski
W 1830 wszystkie tory są równoważne i nie ma rozróżnienia rozstawów. W 18ESP są dwa odrębne rozstawy torów: iberyjski (tradycyjny hiszpański, szerszy od europejskiego standardu, przyjęty w XIX wieku dla stabilności na terenie górzystym) i wąski (używany na liniach górskich i regionalnych). Każda spółka jeździ głównie jednym rozstawem, a przez przełęcz górską, by połączyć obie sieci, mogą przejechać tylko pociągi z wariantem „łączonym”.

3. Bardzo wymagający teren
W 1830 teren ma jednorazowy koszt, ale nie jest czynnikiem dominującym. W 18ESP półwysep jest górzysty, a pola o trudnym terenie (pasma górskie, wysokie przełęcze) są bardzo drogie w budowie. Orografia wymaga starannego planowania każdej rozbudowy sieci, bo trasy bezpośrednie bywają najkosztowniejsze, a alternatywy przez doliny lub wzdłuż wybrzeża znacznie wydłużają odległości.

4. Kopalnie jako źródła przychodu
W 1830 przychód pochodzi wyłącznie z miast i miasteczek. W 18ESP są pola kopalni, które generują określony dochód dla odwiedzających je pociągów. Łączenie kopalń może być równie opłacalne jak łączenie miast, a nawet bardziej, zwłaszcza w rejonach, gdzie kopalnie są skupione, ale teren jest trudny. Te alternatywne źródła przychodu całkowicie zmieniają logikę projektowania tras.

5. Spółki z historycznymi trasami iberyjskimi
Spółki w grze odtwarzają wielkie koleje z historii Hiszpanii XIX wieku: spółki, które zbudowały linie promieniste z Madrytu, linie wybrzeża śródziemnomorskiego i połączenia transgraniczne z Francją. Dla graczy znających iberyjską sieć kolejową mapa i spółki współbrzmią z prawdziwymi nazwami i trasami, co dodaje warstwę tematycznego rozpoznania.

6. 18xx z własną tożsamością, nie tylko wariant 1830
Połączenie podwójnych rozstawów torów, ekstremalnego terenu i kopalń nadaje 18ESP smak bardzo odmienny od klasycznych anglosaskich gier 18xx. Znajomość 1830 nie wystarczy, by być silnym graczem w 18ESP: zarządzanie terenem, rozstawami i kopalniami zmusza do przemyślenia od zera, jak projektuje się opłacalną sieć kolejową.

Powiązane gry

Więcej gier autorstwa Leonhard "Lonny" Orgler

Jakiegoś terminu nie znasz? Wszystkie są wyjaśnione w słowniczku 18xx. Słowniczek →