← Alle spellen

1822MX

Ontwerper: Scott Petersen

1822 doorontwikkeld en ingekort voor Mexico, met een gezamenlijk beheerde nationale spoorweg (NdeM) en bouwblokjes.

Bekijk op BoardGameGeek → Bekijk de spelregels → Bekijk op Ludoya →
1822MX Inhoud

Zo werkt het

Opbouw
  • Bank van $12.000; $375 per speler bij 4 (van $750 bij 2 tot $300 bij 5)
  • Drie geschudde stapels: 7 concessies ([FCM] bovenop), minors en privés ([P1] bovenop)
  • De [M18] gaat niet in de stapel: die hoort bij de concessie van de [FCM]
  • De [NdeM] neemt de thuisstad in van de eerste van [M14], [M15] en [M17] in de stapel; 3 NdeM-aandelen bij de bank op $100
  • Veilingvakken: 4 minors, 3 concessies en 3 privés; biedfiches (5 bij 4 spelers)
Stock round ×1
  • Beurt: aandelen verkopen, leningen aflossen en daarna één van deze:
  • · één aandeel van een major of van de [NdeM] kopen
  • · een concessie omzetten (vanaf fase 2)
  • · tot 3 biedingen op de veilingvakken
  • Aan het eind betaalt de winnaar van elk bod en krijgt het certificaat
  • Minors zonder bod: hun L-trein gaat naar de [NdeM]
  • Volgende volgorde: van meeste naar minste geld in hand
Operating round ×1-2
  • Inkomsten van privés en concessies ($10)
  • Minors, dan majors, van hoogste naar laagste koers; de [NdeM] als laatste:
  • 1. Privés van een speler overnemen
  • 2. Spoor (of bouwblokjes): 1 gele (minor) of 2 gele / 1 upgrade (major)
  • 3. Bestemming en één station ($100), alleen majors
  • 4. Treinen: minors delen 50/50
  • 5. Treinen kopen (verplicht als ze er geen heeft, behalve de [NdeM])
  • 6. Een minor opslokken en aandelen uitgeven of terugkopen (majors)
↻ Herhaalt zich tot het einde
Einde van het spel
  • De bank raakt leeg: het spel eindigt na de lopende reeks operating rounds
  • Een aandeel bereikt $600: het spel eindigt na die operating round
  • Wordt er in de eerste stock round niets verkocht, dan eindigt het spel meteen
  • Wie het meeste geld en aandelen tegen marktwaarde heeft, wint

Onderdelen

Spelers
  • Geld en biedfiches
  • Concessies, minors (50%) en aandelen van majors en van de [NdeM]
  • Privés (waarde 0, maar met inkomsten of een kracht)
  • Noodleningen tegen 50%
Minors
  • 24 minors, elk met één station
  • Beginnen op $50 met $100 in fase 1
  • 1 gele of groene tegel per beurt
  • Opbrengst altijd gedeeld met de directeur
Majors
  • 7 majors met een bestemming; 4 hebben hun thuisstad in Mexico-Stad
  • Ontstaan door de concessie om te zetten (fase 2-4) of bij 50% verkocht (vanaf fase 5)
  • Slokken minors op, ook over zee als beide een haven aan de Golf van Californië raken
NdeM
  • Nationale maatschappij zonder directeur: de aandeelhouders beslissen om de beurt over het spoor
  • Keert altijd uit en hoeft geen trein te hebben
  • Groeit met de minors die niemand wil: station, trein en een extra aandeel
  • Bij de eerste 7/E-trein wordt ze geprivatiseerd: ze betaalt de aandelen uit en veilt haar stations
Bank
  • $12.000
  • Nieuwe treinen en tweedehandsmarkt
  • Betaalt de inkomsten van privés en concessies

Waar het geld heen gaat

  • Spelers Bank Gewonnen biedingen en NdeM-aandelen
  • Spelers Majors Een concessie omzetten en aandelen uit de kas kopen
  • Minors Spelers De helft van de opbrengst van de minor
  • Majors Spelers Dividend en betaling in geld bij het opslokken van een minor
  • NdeM Spelers Dividend; bij de privatisering de waarde van de aandelen
  • Majors Bank Treinen, terrein en stations (en die van de [NdeM] in de slotveiling)

Fasen

1
Start
L · $60 · 2 · $120
1 operating round; minors op $50 met $100
2
1e 2-trein
L · 2
2 operating rounds; concessies kunnen omgezet worden
3
1e 3-trein
3 · $200
L-treinen roesten; treinen tussen maatschappijen
4
1e 4-trein
4 · $300
2-treinen roesten; limiet van 3 treinen per major en 1 per minor
5
1e 5-trein
5 · $500
Concessies verdwijnen; majors floaten bij 50%
6
1e 6-trein
6 · $600
3-treinen roesten; volledige kapitalisatie
7
1e 7- / E-trein
7 · $750 of E · $1.000
4-treinen roesten; de [NdeM] wordt geprivatiseerd
  • De motor van 1822 op één koersrij: uitkeren schuift de koers naar rechts, inhouden naar links.
  • Elke minor zonder koper maakt de [NdeM] sterker, die uiteindelijk onder de majors verdeeld wordt.

Een ronde stap voor stap

Illustratief voorbeeld met de regels van 1822 en de eigenaardigheden van 1822MX (implementatie van 18xx.games): 4 spelers met $375. We volgen [S1], die de concessie van de [FCM] wint, met thuisstad Mexico-Stad, en daarmee de minor [M18] uit Puebla, de stad ernaast.

  1. Voor de start De concessie met een minor erbij Fase 1

    Op het eerste concessievak ligt altijd die van de [FCM]. Wie die wint, krijgt ook de [M18] uit Puebla, die nooit geveild wordt. De [NdeM] staat al op de kaart (hier op de thuisplek van de [M15], in Mexico-Stad) met 3 aandelen bij de bank.

    NdeM-aandelen tellen niet mee voor de certificaatlimiet.

    Geld [S1]
    $375
    Kas [M18]
    —
    Koers [M18]
    —
    Kas [FCM]
    —
    Koers [FCM]
    —
  2. Stock round 1 Een bod op de [FCM] Fase 1

    [S1] legt een fiche op de concessie van de [FCM] tegen de nominale waarde, $100. Betalen hoeft nog niet: een bod legt alleen geld vast.

    Een bod kun je niet intrekken of naar een ander kavel verplaatsen, ook niet als iemand je overbiedt.

    Geld [S1]
    $375
    Kas [M18]
    —
    Koers [M18]
    —
    Kas [FCM]
    —
    Koers [FCM]
    —
  3. Stock round 1 Strijd om Mexico Fase 1

    [S2] biedt $110. In zijn volgende beurt verhoogt [S1] zijn fiche naar $120. Verder biedt niemand.

    Een fiche die al ligt, mag je alleen verplaatsen als een andere speler meer geboden heeft.

    Geld [S1]
    $375
    Kas [M18]
    —
    Koers [M18]
    —
    Kas [FCM]
    —
    Koers [FCM]
    —
  4. Stock round 1 Einde van de ronde Fase 1

    Als iedereen achter elkaar past, betaalt [S1] $120 en krijgt hij de concessie en de [M18], die start op $50 met $100 van de bank. Een minor op vak 2 kreeg geen bod: haar L-trein gaat naar de [NdeM].

    In 1822 zou die trein uit het spel gaan; hier versterkt hij de nationale maatschappij.

    Geld [S1]
    $255
    Kas [M18]
    $100
    Koers [M18]
    $50
    Kas [FCM]
    —
    Koers [FCM]
    —
  5. Operating round 1 Inkomsten en eerste beurt van de [M18] Fase 1

    De concessie betaalt [S1] $10. De [M18] zet haar station in Puebla en koopt als eerste stap van haar eerste beurt een L-trein voor $60.

    Alleen een minor in haar eerste beurt mag een L kopen voordat ze rijdt.

    Geld [S1]
    $265
    Kas [M18]
    $40
    Koers [M18]
    $50
    Kas [FCM]
    —
    Koers [FCM]
    —
  6. Operating round 1 Puebla, gedeeld Fase 1

    Puebla staat al groen gedrukt op de kaart. De L-trein haalt er $30: $15 voor [S1] en $15 naar de kas. Uitkeren schuift de koers een vakje op, naar $60.

    De markt is één rij: naar rechts bij uitkeren, naar links als ze niet uitkeert.

    Geld [S1]
    $280
    Kas [M18]
    $55
    Koers [M18]
    $60
    Kas [FCM]
    —
    Koers [FCM]
    —
  7. Operating round 1 De [NdeM] als laatste Fase 1

    De [NdeM] opereert na alle andere. Haar L-trein haalt $20 in Mexico-Stad en ze keert altijd uit, maar haar aandelen liggen nog bij de bank: niemand krijgt iets.

    Wie NdeM-aandelen heeft, beslist om de beurt waar ze spoor bouwt.

    Geld [S1]
    $280
    Kas [M18]
    $55
    Koers [M18]
    $60
    Kas [FCM]
    —
    Koers [FCM]
    —
  8. Rondes 2 en 3 Nog twee rondjes in fase 1 Fase 1

    In stock rounds 2 en 3 kan [S1] de concessie niet omzetten en hij past. Elke operating round betaalt de concessie hem $10 en haalt de [M18] weer $30, gedeeld. De minor komt op een koers van $80 en $85 in kas.

    In fase 1 is er maar één operating round tussen de stock rounds.

    Geld [S1]
    $330
    Kas [M18]
    $85
    Koers [M18]
    $80
    Kas [FCM]
    —
    Koers [FCM]
    —
  9. Operating round 3 De [M18] opent fase 2 Fase 2

    Na het uitkeren betaalt de [M18] $80 en draait ze de L-trein om: nu is het een 2-trein, de eerste van het spel. Fase 2 begint: concessies kunnen nu omgezet worden en er komen twee operating rounds.

    Een L omzetten in een 2 telt als een treinaankoop.

    Geld [S1]
    $330
    Kas [M18]
    $5
    Koers [M18]
    $80
    Kas [FCM]
    —
    Koers [FCM]
    —
  10. Stock round 4 De concessie omzetten Fase 2

    [S1] draait de concessie om en krijgt het directeurscertificaat van 20% van de [FCM]. Hij kiest een startkoers van $70. De bank legt $100 in en [S1] de rest tot het dubbele: 2 × 70 − 100 = $40. De [FCM] floatet met $140.

    Omzetten is de hele actie van je beurt.

    Geld [S1]
    $290
    Kas [M18]
    $5
    Koers [M18]
    $80
    Kas [FCM]
    $140
    Koers [FCM]
    $70
  11. Stock round 4 Nog een aandeel Fase 2

    In een volgende beurt koopt [S1] 10% uit de kas van de [FCM] voor $70, en dat geld gaat naar de maatschappij. Nu heeft hij 30%.

    Incrementele kapitalisatie: elk aandeel dat uit de kas verkocht wordt, levert de maatschappij zijn prijs op.

    Geld [S1]
    $220
    Kas [M18]
    $5
    Koers [M18]
    $80
    Kas [FCM]
    $210
    Koers [FCM]
    $70
  12. Operating round 4.1 De [M18] naar Mexico Fase 2

    De concessie betaalt niet meer. De 2-trein van de [M18] rijdt over het gedrukte spoor van Puebla naar Mexico-Stad: 30 + 20 = $50. $25 voor [S1], $25 naar de kas. De koers stijgt naar $90.

    Geld [S1]
    $245
    Kas [M18]
    $30
    Koers [M18]
    $90
    Kas [FCM]
    $210
    Koers [FCM]
    $70
  13. Operating round 4.1 De [FCM] begint Fase 2

    De [FCM] zet haar station in Mexico-Stad, aan de kant van Puebla, en legt het bestemmingsfiche (Veracruz) op haar kaart. Ze heeft geen trein: geen opbrengst en de koers zakt naar $60. Ze koopt een 2-trein voor $120.

    Elke upgrade van Mexico-Stad, met zes losse stations, kost $20.

    Geld [S1]
    $245
    Kas [M18]
    $30
    Koers [M18]
    $90
    Kas [FCM]
    $90
    Koers [FCM]
    $60
  14. Operating round 4.2 De [M18] bereikt $100 Fase 2

    De [M18] haalt weer $50 en geeft $25 aan [S1]. De koers bereikt $100: de minor is nu het dubbele waard, $200.

    Geld [S1]
    $270
    Kas [M18]
    $55
    Koers [M18]
    $100
    Kas [FCM]
    $90
    Koers [FCM]
    $60
  15. Operating round 4.2 Mexico–Puebla Fase 2

    De 2-trein van de [FCM] rijdt van Mexico-Stad naar Puebla, waar hij stopt omdat het station van de [M18] de stad vult: 20 + 30 = $50. Ze keert uit: $15 voor de 30% van [S1] en $35 voor de 70% in de kas. Dat haalt de koers niet: hij blijft staan.

    Geld [S1]
    $285
    Kas [M18]
    $55
    Koers [M18]
    $100
    Kas [FCM]
    $125
    Koers [FCM]
    $60
  16. Operating round 4.2 De [FCM] slokt de [M18] op Fase 2

    De [FCM] betaalt de $200 van de [M18] met 2 aandelen (2 × $60 = $120) en $80 in geld aan [S1]. Ze erft de $55 en de 2-trein van de minor, en ruilt het station in Puebla voor een eigen station.

    De major mag er 0, 1 of 2 aandelen voor geven; zijn die meer waard dan de minor, dan legt de directeur het verschil bij.

    Geld [S1]
    $365
    Kas [M18]
    —
    Koers [M18]
    —
    Kas [FCM]
    $100
    Koers [FCM]
    $60
  17. Op naar stock round 5 En nu? Fase 2

    [S1] heeft 50% van de [FCM], met twee 2-treinen. Veracruz, de bestemming, ligt vlak naast Puebla: een gele stad daar verbindt thuisstad en bestemming, en een trein die die rit maakt, telt Veracruz dubbel.

    Geld [S1]
    $365
    Kas [M18]
    —
    Koers [M18]
    —
    Kas [FCM]
    $100
    Koers [FCM]
    $60

1822MX: The Railways of Mexico — Samenvatting

Type kapitalisatie

  • Standaard incrementele kapitalisatie, net als in het basisspel 1822: de maatschappij ontvangt de parprijs telkens wanneer een van haar aandelen daadwerkelijk wordt verkocht.
  • Zodra de eerste 6-trein is gekocht (fase 6), krijgen majors die vanaf dat moment floaten volledige kapitalisatie (ze ontvangen al het kapitaal in één keer, 10 keer de parprijs).

Floaten en aandelenlimieten per speler

  • Minors floaten als hun enige aandeel (100%) is verkocht; majors floaten bij 20%, behalve de NDEM (Ferrocarriles Nacionales de Mexico), een speciale nationalisatiemaatschappij die niet floatet via de normale aankoop van aandelen en standaard 60% gebruikt
  • Geen enkele speler kan meer dan 100% van een minor hebben, omdat die maar één aandeel heeft; voor de overige majors (inclusief de NDEM) geldt standaard de klassieke limiet van 60%
  • Certificaatlimiet per speler: 2 spelers — 27; 3 spelers — 16; 4 spelers — 13; 5 spelers — 10 (met de optionele regel "Higher Certificate Counts": 3 spelers — 18; 4 spelers — 14; 5 spelers — 11)

Startgeld per aantal spelers

  • 2 spelers: $750 startgeld
  • 3 spelers: $500 startgeld
  • 4 spelers: $375 startgeld
  • 5 spelers: $300 startgeld
  • De bank begint altijd met $12.000, net als in 1822GB, ongeacht het aantal spelers
  • Certificaatlimiet: 27/16/13/10 (2/3/4/5 spelers), of 27/18/14/11 met de optionele regel "Higher Certificate Counts"

Einde van het spel (end game triggers)

  • De bank raakt door haar geld heen: de lopende volledige reeks operating rounds wordt afgemaakt (of de volgende operating round, als het tijdens een stock round gebeurt)
  • Een aandelenkoers bereikt het met "e" gemarkeerde vakje op de markt (600e): het spel eindigt aan het eind van de volgende operating round
  • Faillissement als zodanig is in dit spel uitgeschakeld; in plaats daarvan kan een speler een banklening met rente afsluiten als hij een verplichte trein niet kan betalen

Aantal fasen

  • 7 fasen (1 tot 7), met dezelfde structuur als in 1822GB (concessies omzetbaar vanaf fase 2, sluiting van openstaande concessies bij de eerste 5-trein, volledige kapitalisatie bij de eerste 6-trein)
  • Fase 7: in plaats van het sluiten van privémaatschappijen met inkomsten per fase (zoals in 1822GB) wordt de NdeM bij de aankoop van de eerste 7/E-trein geprivatiseerd: ze opereert nog één keer, waarna haar aandelen worden geliquideerd en haar stations worden geveild onder de spelers met beschikbare ruilmarkers

Treinen en prijzen

  • L-trein — $60 (22 stuks; roest bij de eerste 3-trein); voor $80 (ook $80 vanaf fase 2) om te zetten in een "2"-trein voordat hij roest (eigen variant, afstand 2, $120, beschikbaar vanaf fase 1, roest bij de eerste 4-trein)
  • 3-trein — $200 (7 stuks; roest bij de eerste 6-trein)
  • 4-trein — $300 (4 stuks; roest bij de eerste 7-trein)
  • 5-trein — $500 (2 stuks; de aankoop ervan sluit alle openstaande concessies)
  • 6-trein — $600 (3 stuks; de aankoop ervan activeert volledige kapitalisatie voor nieuwe majors)
  • 7-trein — $750 (onbeperkt; expressvariant "E", onbeperkte afstand, vermenigvuldiger ×2, $1.000; de aankoop ervan privatiseert de NdeM)
  • Speciale treinen via privémaatschappijen: 2P (permanente 2-trein, gratis, 1 stuk), LP (permanente L-trein, gratis, 1 stuk), 5P (extra 5-trein, $500, 1 stuk), P+ (Pullmanrijtuig, gratis, 2 stuks), 3/2P (speciale permanente 3-trein die maar de helft van zijn waarde oplevert, gratis, 1 stuk)

Privémaatschappijen

  • 18 privémaatschappijen (P1-P18), zonder vaste prijs: ze worden gewonnen in een gelijktijdige veiling met een beperkt aantal biedfiches.
  • P1 (5-trein), P2 (permanente 2-trein), P3 (permanente 3/2-trein), P4 (permanente L-trein), P5 en P6 (Pullmanrijtuigen), P7 (telt het contante geld in de hand dubbel), P8 (vervroegde toegang tot de volgende tegelkleur), P9 (extra tegel of upgrade), P10 en P11 (bouwkubussen om terreinkosten vooruit te betalen), P12 en P13 (verwijdert een dorp), P14 en P15 (postcontracten), P16 (laat de aandelenkoers van een rivaliserende maatschappij dalen), P17 (kleine haven, bonus), P18 (grote haven, bonus)

Maatschappijen

  • 7 majors (elk 10 aandelen), die elk worden opgericht door een in de veiling gewonnen concessie (C1-C7) om te zetten: Ferrocarril Mexicano (FCM) — N23; Mexican Central Railway (MC) — N23; Chihuahua-Pacific Railway (CHP) — F15; Ferrocarriles Nacionales de Mexico (FNM) — N23; Mexican International Railroad (MIR) — F21; Ferrocarril del Pacifico (FCP) — D9; Interoceanic Railway of Mexico (IRM) — N23
  • De NdeM (Ferrocarriles Nacionales de Mexico, sym NDEM) — al vanaf het begin op de kaart aanwezig, met 10 stations maar slechts 3 aandelen van 10% in het spel; ze heeft nooit één enkele directeur: alle aandeelhouders verdelen om beurten de bouwbeslissingen, totdat ze in fase 7 wordt geprivatiseerd
  • 24 "minor"-maatschappijen (M1-M24), met één station en elk 2 aandelen, eveneens in de veiling gewonnen en over de Mexicaanse kaart verspreid. Minors kunnen uiteindelijk in een major opgaan.

Specifieke mechanismen

  • De NdeM (nationale maatschappij) heeft geen president: de aandeelhouders verdelen in beurtvolgorde de spoorbeslissingen in elke operating round, totdat ze bij de eerste 7/E-trein via een veiling wordt geprivatiseerd
  • Bouwkubussen: in plaats van direct een tegel te leggen kun je een kubus op een hex achterlaten om de terreinkosten vooruit te betalen en daar later zonder extra kosten te bouwen
  • Leningen met rente: als een maatschappij een verplichte trein niet kan betalen, kan de speler een banklening afsluiten met 50% rente die elke stock round oploopt zolang ze niet is terugbetaald
  • Mexico-Stad beslaat een dubbele hex met een eigen uitbreidingscyclus: elke upgrade kost daar vast $20 (zonder kortingen via kubussen)
  • Het verkopen van het directeurscertificaat laat de koers twee keer zoveel dalen als het verkopen van een gewoon aandeel
  • Niet-omgezette concessies betalen elke operating round een vast dividend van $10, en gaan zonder compensatie verloren als ze vóór fase 5 niet zijn omgezet

Noodverkoop (emergency sell)

Hergebruikt het systeem voor Noodfinanciering van 1822GB vrijwel woord voor woord, alleen in dollars in plaats van ponden: eerst betaalt de kas van de maatschappij, dan het privégeld van de directeur, vervolgens een gedwongen verkoop van de eigen aandelen van de directeur (van elke maatschappij, tegen de marktprijs van vóór de verkoop, waarbij zijn certificaat altijd beschermd blijft), en ten slotte een banklening tegen 50% rente als het tekort dan nog niet is gedekt.

Vergelijking met 1830

1. Erfgenaam van de motor van 1822, niet rechtstreeks van 1830
1822MX gaat uit van dezelfde motor als 1822: alles wordt geveild (privémaatschappijen, minors van 2 aandelen en concessies voor majors); maatschappijen kunnen niet vrij worden opgericht zoals in 1830.

2. Een nationale maatschappij zonder president: de NdeM
De grote eigen vernieuwing van 1822MX: de NdeM (Nationale Spoorwegen van Mexico) heeft nooit één enkele directeur. Alle spelers die minstens één aandeel bezitten, verdelen in beurtvolgorde de beslissingen over de aanleg van spoor in elke operating round. In 1830 heeft elke publieke maatschappij altijd één president die alleen beslist.

3. Bouwkubussen als alternatief voor het leggen van tegels
In plaats van een grote tegel te leggen kan een maatschappij een "bouwkubus" op een hex achterlaten om de terreinkosten (rivier, heuvel, berg) vooruit te betalen, en daar later zonder extra kosten de tegel leggen. Dit planningsinstrument bestaat in 1830 niet.

4. Leningen met rente als een maatschappij een trein niet kan betalen
Als in 1830 een maatschappij een verplichte trein niet kan betalen, legt de president geld uit eigen zak bij. In 1822MX kan de speler in dezelfde situatie een banklening afsluiten met 50% rente die elke stock round oploopt zolang ze niet is terugbetaald, een mechanisme van persoonlijke schuld dat in 1830 niet bestaat.

5. Kleinere schaal en kortere partijen dan het volledige 1822
1822MX vermindert bewust het aantal majors (7) ten opzichte van het oorspronkelijke 1822, met behoud van gevarieerd terrein (bergen, rivieren), maar maakt het sneller speelbaar, mede dankzij de bouwkubussen waardoor je niet vastloopt op terreinkosten.

6. Mexico-Stad: een megastad met eigen regels
Mexico-Stad beslaat een dubbele hex met een eigen uitbreidingscyclus, waarbij elke upgrade vast $20 kost (zonder kortingen via kubussen). In 1830 krijgt geen enkele stad zo'n speciale behandeling.

7. Laatste privatisering van de NdeM via een veiling
Wanneer de eerste 7/E-trein wordt gekocht, opereert de NdeM nog één laatste keer, waarna haar aandelen worden geliquideerd. De spelers met beschikbare ruilmarkers veilen onderling de stations van de NdeM. Deze gechoreografeerde afsluiting heeft geen enkele tegenhanger in 1830.

Verwante spellen

Meer spellen van Scott Petersen

Een term die je niet kent? Ze staan allemaal uitgelegd in de 18xx-woordenlijst. Woordenlijst →