18USA: The Railways of the United States of America
Autor: Edward Reece, Mark Hendrickson, Shawn Fox
Silnik finansowy 1817 (pożyczki, krótka sprzedaż, fuzje) zastosowany do mapy całych Stanów Zjednoczonych, z losowym przygotowaniem w każdej partii.
18USA: The Railways of the United States of America
Spis treści
Jak to działa
- Całe Stany Zjednoczone, 2-7 graczy: od $630 do $225 (4 graczy: $315)
- 3 metropolie losowane spośród 6 możliwych miast
- Losowe dotacje w 14 miastach: pieniądze na start, stacja, +$10…
- Licytacja wylosowanych spółek prywatnych (P1-P4 zawsze), bez kapitału zalążkowego: oferty od połowy wartości
- Pożyczki po $100 jak w 1817 (przy 5 lub więcej graczach 60 pożyczek w rzędach po 6)
- Po kolei każdy gracz, w tej kolejności:
- · sprzedać akcje (z 2-akcyjnych nie)
- · sprzedać na krótko jedną akcję
- · kupić jedną akcję albo założyć spółkę (licytacja od $100)
- Albo działać za spółkę: pożyczki i odkup akcji
- Na koniec: 100% w rękach graczy — w górę; każda akcja w puli — w dół
- Ustala się oprocentowanie; płacą spółki prywatne, które dają przychód
- Każda spółka, od najwyższego kursu:
- 1. Do 2 płytek (druga za $20; tylko 1 ulepszenie)
- 2. Jedna stacja, jeśli ma jakąś na karcie
- 3. Pociągi (i Pullman od fazy 5)
- 4. Wypłacić, wypłacić połowę albo zatrzymać
- 5. Kupić pociągi
- 6. Zapłacić odsetki i spłacić pożyczki
- Na koniec eksportuje się pociągi (zob. fazy)
- Po każdej rundzie operacyjnej
- Runda fuzji: konwersja (2→5, 5→10) albo fuzja
- Runda przejęć:
- · likwidacja spółek w czerwonej strefie
- · kupno tych w szarej strefie
- · sprzedaż spółek innym spółkom
- Kupuje się lub eksportuje pierwszy pociąg 8
- Gra się jeszcze 3 rundy operacyjne, jak w 1817
- Majątek = pieniądze + akcje − akcje sprzedane na krótko, po bieżącym kursie
- Majątek spółek się nie liczy
Elementy
- Pieniądze
- Akcje: najwyżej 60% jednej spółki
- Krótka sprzedaż: dług, który płaci dywidendy
- Odpowiadają za długi swoich spółek
- 20 spółek po 2, 5 lub 10 akcji, bez stałego miasta
- Prezesem zostaje zwycięzca licytacji startowej
- Skarbiec, pociągi, stacje
- Pożyczki: tyle, ile akcji; każda obniża kurs
- Bank nieograniczony
- Pożyczki i oprocentowanie, jak w 1817
- Pula i akcje do krótkiej sprzedaży
- Nowe pociągi i Pullman ($200)
- Metropolie z własnymi płytkami
- Dotacje w miastach do końca rundy giełdowej 1
- Meksyk: mogą tam jechać najwyżej 2 pociągi każdej spółki
- 30 spółek prywatnych, z których losuje się część
- Kopalnie węgla, ropy i żelaza: płytki surowców z premią
- Mosty, inżynierowie, stacje, pociągi…
- Służą do zapłaty za założenie spółki
Którędy płyną pieniądze
- Gracze Spółki Zwycięska oferta startowa (pieniądze, spółki prywatne i dotacja miasta) oraz akcje ze skarbca
- Gracze Bank i giełda Kupno z puli, spółki prywatne i dywidenda za każdą akcję sprzedaną na krótko
- Bank i giełda Gracze Dywidendy, sprzedaż i krótka sprzedaż
- Bank i giełda Spółki Pożyczki po $100, zatrzymany przychód, przychody spółek prywatnych
- Spółki Bank i giełda Pociągi, teren, odsetki, spłata pożyczek, stacje
- Spółki Spółki Kupno innej spółki albo pociągów od innej
- Gracze Spółki Pieniądze prezesa na zakup pociągu: nie istnieją
Fazy
- Podstawowe zasady są z 1817: pożyczki, krótka sprzedaż, konwersje, fuzje i likwidacje. Żadna spółka nie musi mieć pociągu, ale bez pociągu jest likwidowana.
- Pociągi „+” (2+, 3+, 4+) nie rdzewieją: stają się przestarzałe i robią ostatni kurs. Przy mniej niż 5 graczach jest o jeden 2+, 4, 5 i 6 mniej.
- Pullman (od fazy 5) doczepia się do pociągu i dodaje $20 za przystanek; każda spółka może mieć tylko jednego.
Runda krok po kroku
Przykład poglądowy według zasad z 18xx.games: 4 graczy po $315. Zakładamy, że w Columbus wypadła dotacja $40. Śledzimy [G1] i 2-akcyjną spółkę, którą tam zakłada, [PRR], przez pierwszą rundę giełdową i dwie następujące po niej rundy operacyjne.
-
Licytacja wstępna Kopalnia węgla Faza 2
Wylosowane spółki prywatne licytuje się bez kapitału zalążkowego: pierwsza oferta to połowa wartości. [G1] otwiera [P1] (wartość $30) za $15, [G3] podbija do $20, a [G1] wygrywa za $25.
W 1817 jest $200 kapitału zalążkowego i żadna oferta nie może przekroczyć wartości spółki prywatnej.
- Pieniądze [G1]
- $290
- Skarbiec [PRR]
- —
- Kurs [PRR]
- —
- Pożyczki [PRR]
- —
- Pociągi [PRR]
- —
-
Runda giełdowa 1 Założenie [PRR] Faza 2
[G1] zakłada [PRR] w Columbus i wygrywa licytację certyfikatu prezesa za $140. Kurs to połowa: $70. Może mieć tylko 2 akcje.
Licytacja zaczyna się od $100 i nie ma górnej granicy.
- Pieniądze [G1]
- $290
- Skarbiec [PRR]
- —
- Kurs [PRR]
- $70
- Pożyczki [PRR]
- 0
- Pociągi [PRR]
- —
-
Runda giełdowa 1 Dotacja Faza 2
W Columbus była dotacja $40: bank dokłada ją do oferty, a [G1] płaci tylko $100. Do skarbca wpływa całe $140.
Dotacje, których nikt nie wykorzystał, usuwa się na koniec tej rundy giełdowej.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $140
- Kurs [PRR]
- $70
- Pożyczki [PRR]
- 0
- Pociągi [PRR]
- —
-
Runda giełdowa 1 Wszyscy pasują Faza 2
Runda kończy się, gdy wszyscy spasują po kolei. Spółki 5- lub 10-akcyjne przelicza się teraz; [PRR], 2-akcyjna, stoi. [G1] zachowuje [P1] dla innej spółki.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $140
- Kurs [PRR]
- $70
- Pożyczki [PRR]
- 0
- Pociągi [PRR]
- —
-
Runda operacyjna 1.1 Columbus i Cleveland Faza 2
Oprocentowanie $5. [PRR] kładzie żółte miasto Columbus z wyjściem na Cleveland i płaci $20 za drugą płytkę: żółte miasto Cleveland, z wyjściami na Columbus i Detroit.
Nigdy więcej niż dwie operacje torowe na turę, z czego tylko jedna może być ulepszeniem.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $120
- Kurs [PRR]
- $70
- Pożyczki [PRR]
- 0
- Pociągi [PRR]
- —
-
Runda operacyjna 1.1 Bez pociągów, w dół Faza 2
Nie ma pociągów, nie jeździ i nie wypłaca: kurs spada o pole, z $70 na $66.
Tabela 18USA ma więcej pól niż w 1817: skoki są mniejsze.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $120
- Kurs [PRR]
- $66
- Pożyczki [PRR]
- 0
- Pociągi [PRR]
- —
-
Runda operacyjna 1.1 Pociąg 2 Faza 2
Kupuje pociąg 2 za $100. Nie bierze pożyczek: ma tylko jedną trasę, a drugi pociąg nie miałby własnego toru.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $20
- Kurs [PRR]
- $66
- Pożyczki [PRR]
- 0
- Pociągi [PRR]
- 2
-
Runda operacyjna 1.1 Koniec pociągów 2 Faza 2
Na koniec rundy eksportuje się wszystkie niesprzedane pociągi 2. Od teraz kupuje się pociągi 2+.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $20
- Kurs [PRR]
- $66
- Pożyczki [PRR]
- 0
- Pociągi [PRR]
- 2
-
Fuzje i przejęcia 1.1 Nic do zrobienia Faza 2
Przychodzi runda fuzji i konwersji, a potem runda przejęć. [PRR] jest w białej strefie: [G1] jej nie rusza, a nikt nie może jej kupić wbrew jego woli.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $20
- Kurs [PRR]
- $66
- Pożyczki [PRR]
- 0
- Pociągi [PRR]
- 2
-
Runda operacyjna 1.2 Oprocentowanie rośnie Faza 2
Przy wszystkich pożyczkach wziętych na stole oprocentowanie w tej rundzie wynosi $10. [PRR] kładzie żółte miasto Detroit, połączone z Cleveland.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $20
- Kurs [PRR]
- $66
- Pożyczki [PRR]
- 0
- Pociągi [PRR]
- 2
-
Runda operacyjna 1.2 Zatrzymanie Faza 2
Pociąg 2 jedzie Columbus–Cleveland: $20 + $20 = $40. [PRR] zatrzymuje wszystko, żeby zapłacić za drugi pociąg, a kurs spada na $62.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $60
- Kurs [PRR]
- $62
- Pożyczki [PRR]
- 0
- Pociągi [PRR]
- 2
-
Runda operacyjna 1.2 Pożyczka i pociąg 2+ Faza 2
Bierze pożyczkę: wpływa $100, a kurs spada na $59. Kupuje pociąg 2+ za $100, który ma już własną trasę: Cleveland–Detroit.
Dwa pociągi mogą przejeżdżać przez to samo miasto, ale nie mogą dzielić żadnego odcinka toru.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $60
- Kurs [PRR]
- $59
- Pożyczki [PRR]
- 1
- Pociągi [PRR]
- 2 + 2+
-
Runda operacyjna 1.2 Odsetki Faza 2
Płaci $10 za pożyczkę. Na koniec rundy eksportuje się wszystkie pozostałe 2+ i zaczyna się faza 3, choć nikt nie kupił pociągu 3.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $50
- Kurs [PRR]
- $59
- Pożyczki [PRR]
- 1
- Pociągi [PRR]
- 2 + 2+
-
Ku rundzie giełdowej 2 I co dalej? Faza 2
Z zielonymi płytkami i pociągami 3 po $250 [PRR] będzie mogła ulepszać swoje miasta. [G1] ze $190 i [P1] może już założyć spółkę 5-akcyjną. Na koniec [RO] 2.2 wyeksportuje się wszystkie pozostałe pociągi 3.
- Pieniądze [G1]
- $190
- Skarbiec [PRR]
- $50
- Kurs [PRR]
- $59
- Pożyczki [PRR]
- 1
- Pociągi [PRR]
- 2 + 2+
18USA — Podsumowanie
Typ kapitalizacji
- Kapitalizacja przyrostowa, odziedziczona z 1817: skarbiec otrzymuje tylko pieniądze faktycznie zapłacone przy sprzedaży każdej akcji, a nie stałą kwotę w chwili uruchomienia.
Próg uruchomienia i limity akcji na gracza
- Każda spółka zostaje uruchomiona po sprzedaży 20% akcji
- Brak realnego limitu: gracz może posiadać do 100% jednej spółki, w przypadku każdej spółki
- Limit certyfikatów na gracza: 2 graczy — 32; 3 graczy — 21; 4 graczy — 16; 5 graczy — 16; 6 graczy — 13; 7 graczy — 11
Gotówka startowa zależnie od liczby graczy
- 2 graczy: $630 gotówki startowej
- 3 graczy: $420 gotówki startowej
- 4 graczy: $315 gotówki startowej
- 5 graczy: $300 gotówki startowej
- 6 graczy: $250 gotówki startowej
- 7 graczy: $225 gotówki startowej
- Nieograniczony bank (nigdy nie jest warunkiem końca gry)
Warunki końca gry
- Spółka bankrutuje i nie może dokończyć obowiązkowej płatności: natychmiastowy koniec
- Kupiony zostaje pierwszy pociąg 8: rozgrywa się jeszcze jeden pełny zestaw rund do końca fazy
- Bank nigdy się nie wyczerpuje (ma nieograniczone pieniądze), w odróżnieniu od 1830
Liczba faz
- 10 faz (2, 2+, 3, 3+, 4, 4+, 5, 6, 7, 8), a maksymalna wielkość spółki (2/5/10 akcji) rośnie w miarę postępu gry
- Z opcjonalnym wariantem „pociągi 1817” używa się zamiast tego 8 faz i zestawu pociągów z 1817
Lista pociągów i ceny
- Pociąg 2 — $100 (40 sztuk; rdzewieje przy pierwszym pociągu 4)
- Pociąg 2+ — $100 (5 sztuk; staje się przestarzały przy pierwszym pociągu 4, ale nie jest usuwany tak, jak rdzewienie usuwa pociąg)
- Pociąg 3 — $250 (12 sztuk; rdzewieje przy pierwszym pociągu 6)
- Pociąg 3+ — $250 (2 sztuki; przestarzały przy pierwszym pociągu 6)
- Pociąg 4 — $400 (8 sztuk; rdzewieje przy pierwszym pociągu 8)
- Pociąg 4+ — $400 (1 sztuka; przestarzały przy pierwszym pociągu 8)
- Pociąg 5 — $600 (6 sztuk)
- Pociąg 6 — $750 (5 sztuk)
- Pociąg 7 — $900 (3 sztuki)
- Pociąg 8 — $1,100 (bez limitu; wywołuje koniec gry)
- Pociąg P (Pullman) — $200 (bez limitu; dostępny od fazy 5; dołącza się do istniejącej trasy, nie liczy się jako zwykły pociąg)
Lista spółek prywatnych
- 30 spółek prywatnych ponumerowanych P1-P30, w cenach od $30 do $120; w każdej grze losuje się tylko około 15 (P1-P4 są zawsze, P10 tylko przy 5+ graczach, reszta dzielona według przedziałów wartości)
- Spółki prywatne zasobów (kopalnie węgla, ropa, ruda): zniżka na płytki plus stały bonus do przychodu na polu (np. P1 Lehigh Coal Mine $30, P3 Reece Oil and Gas $30, P4 Hendrickson Iron $40, P12 Standard Oil $60, P18 Peabody Coal $60, P24 Anaconda Copper $90, P28 Consolidation Coal $90)
- Spółki prywatne budowy i płytek: P7 Track Engineers $40 (dwie dodatkowe żółte płytki), P9 Boomtown $40 (ulepsza żółte miasto na zielone), P11 Pettibone & Mulliken $40 (dwa ulepszenia w jednej turze), P16 Regional Headquarters $60 (ulepsza miasta niebędące metropoliami od fazy 5), P26 Rural Junction $90 (trzy węzły wiejskie), P27 Company Town $90 (płytka company town)
- Spółki prywatne finansowe i pociągowe: P13 Pennsy Boneyard $60 (chroni pociąg przed zardzewieniem), P15 Western Land Grant $60 (dodatkowa pożyczka), P20 Suem & Wynn Law Firm $80 (dodatkowy żeton w pełnym mieście), P25 American Locomotive Co. $90 (10% zniżki na pociąg)
- Pozostałe: P2 Fox Bridge Works $40 i P21/P22 (żetony mostów dla rzek), P6 Import/Export Hub $30 i P8 Express Freight Service $40 (bonusy za czerwone obszary), P17 Great Northern Railway $60 (bonus Fargo-Helena-Chicago), P19 Union Switch & Signal $80 (pominięcie zablokowanego miasta), P23 Bailey Yard $80 (dodatkowy żeton), P29 Bankrupt Railroad $120 (darmowy pociąg 2), P30 Double Heading $120 (wydłużenie trasy)
Lista spółek
- 21 stałych spółek kolejowych, wszystkie uruchamiane przy 20% i bez stałej stacji macierzystej na mapie (miasto startowe wybiera się podczas aukcji wyboru, jak w 1817): Atchison-Topeka & Santa Fe (ATSF), Baltimore & Ohio (B&O), Chesapeake & Ohio (C&O), Denver & Rio Grande (DRG), Great Northern (GN), Illinois Central (IC), Kansas City Southern (KCS), Milwaukee Road (MILW), Missouri-Kansas-Texas (MKT), Missouri Pacific (MP), New York Central (NYC), Norfolk & Western (N&W), Northern Pacific (NP), Pennsylvania (PRR), Southern Pacific (SP), Southern Railway (SR), St. Louis-San Francisco (SLSF), Texas & Pacific (TP), Union Pacific (UP), Western Pacific (WP)
- Jak w 1817, każda spółka zaczyna jako 2-akcyjna spółka „mniejsza” i może urosnąć do 5, a potem do 10 akcji przez konwersję
Mechaniki specyficzne dla gry
- Odziedziczone z 1817: pożyczki spółek ze zmiennym oprocentowaniem, krótka sprzedaż akcji oraz przyjazne lub wrogie fuzje/przejęcia między działającymi spółkami
- Mapa kontynentalnych USA, obsługująca do 7 graczy, z maksymalnie trzema dodatkowymi metropoliami losowanymi z sześciu możliwych lokalizacji w każdej grze
- Dotacje miejskie: każde dotowane pole dostaje inną losową dotację (gotówka, bonus do przychodu, darmowa płytka lub darmowy żeton), by zachęcić do zakładania tam spółek
- Nie więcej niż dwa pociągi mogą jednocześnie jechać do Meksyku; dla tego regionu jest osobny obszar poza mapą
Awaryjna sprzedaż
Zachowuje standardową kolejność — skarbiec spółki, potem osobista gotówka prezesa, potem przymusowa sprzedaż osobistych akcji prezesa — ale rozszerza ochronę, którą 1830 stosuje wąsko: przymusowa sprzedaż nie może tu nigdy zmienić prezesury żadnej spółki, a nie tylko tej, która kupuje pociąg. Spółki mogą też zaciągać dobrowolne pożyczki bankowe jako zwykłe narzędzie finansowania, odrębne od tej sekwencji awaryjnej, a spółka, której mimo to nie uda się zdobyć pociągu, po prostu przechodzi formalną likwidację i jest zdejmowana z giełdy, zamiast wywoływać bankructwo/koniec gry w stylu 1830.
Porównanie z 1830
1. Nie wariant 1830 — to rozszerzenie/zastosowanie 1817
W odróżnieniu od większości tytułów z tej listy 18USA nie opiera się bezpośrednio na 1830: dziedziczy niemal wszystkie
reguły finansowe 1817. Dlatego każda różnica, którą 1817 ma już względem 1830 (pożyczki, krótka sprzedaż, wrogie
fuzje), obowiązuje także tutaj, wzmocniona znacznie większą mapą.
2. Mapa: całe kontynentalne USA, do 7 graczy
Podczas gdy 1830 ogranicza się do północnego wschodu USA i 2-6 graczy, 18USA obejmuje całe kontynentalne Stany
Zjednoczone i obsługuje do 7 graczy.
3. Pożyczki, krótka sprzedaż i wrogie fuzje (odziedziczone z 1817)
Jak w 1817, a w odróżnieniu od 1830, spółki mogą zaciągać pożyczki na pociągi lub ulepszenia, gracze mogą sprzedawać
akcje, których nie mają, a działające spółki mogą się łączyć lub wchłaniać nawzajem, przyjaźnie lub wrogo.
Żadna z tych trzech mechanik nie istnieje w 1830.
4. Spółki bez stałej stacji macierzystej: wybieranej podczas aukcji wyboru
W 1830 każda spółka ma miasto macierzyste wydrukowane na mapie. W 18USA, jak w 1817, 21 spółek nie ma stałej
stacji macierzystej: każdy gracz wybiera miasto startowe, kupując kontrolę nad spółką podczas aukcji wyboru.
5. Losowa mapa i spółki prywatne w każdej grze
W odróżnieniu od 1830 i 1817 (stałe mapy), 18USA losowo wybiera, które spółki prywatne wejdą do gry (mniej więcej 15
z 30 dostępnych), losowo dobiera do trzech dodatkowych metropolii z sześciu możliwych lokalizacji i
losuje wartość kilku obszarów poza mapą.
6. Dotacje miejskie zachęcające do mniej atrakcyjnych tras
Gra wprowadza konkretne dotacje (gotówka, bonus do przychodu, darmowa płytka lub darmowy żeton), by zachęcić do zakładania
spółek w miejscach, które inaczej byłyby ekonomicznie nieatrakcyjne. Ten mechanizm zachęty nie występuje
ani w 1830, ani w 1817.
7. Jeszcze większe ryzyko finansowe niż w 1817
Połączenie pożyczek, krótkiej sprzedaży i wrogich fuzji z 1817, zastosowane na znacznie większej mapie z
losowym przygotowaniem, czyni 18USA jednym z najbardziej ryzykownych i najmniej przewidywalnych tytułów w porównaniu z 1830, który
na tym tle jest najbardziej zachowawczą grą serii.
8. Zaprojektowane dla grup już doświadczonych w 1817
Ze względu na zależność od reguł 1817, 18USA najlepiej rozumieć jako „tryb eksperta na wielką skalę” dla grup,
które już dobrze znają 1817, a nie jako punkt wejścia dla przychodzących z 1830.
Jakiegoś terminu nie znasz? Wszystkie są wyjaśnione w słowniczku 18xx. Słowniczek →