1858: The Railways of Iberia
Ontwerper: Ian D. Wilson
Het Iberisch Schiereiland met 22 privates die uiteindelijk worden omgezet in aandelen van de spoorwegmaatschappijen, twee spoorbreedtes en maatschappijen met zowel 5 als 10 aandelen.
1858: The Railways of Iberia
Inhoud
Zo werkt het
- Startgeld: Pt500 (3 spelers), Pt375 (4), Pt300 (5) of Pt250 (6); bank van Pt12.000
- 22 privéspoorwegen: de 17 gele te koop vanaf het begin, de 5 groene vanaf fase 3
- In het begin is er geen enkele publieke maatschappij: alleen privés die spoor leggen
- In de eerste stock round kun je alleen privés veilen
- Beurt: verkopen en inruilen wat je wilt, daarna één aankoop of één veiling
- Een privé veilen (minimumprijs onder de nominale waarde)
- Een privé met stad + de startkoers inruilen voor het directeurscertificaat van 40%
- Een privé inruilen voor een aandeel van een maatschappij die erbij komt (met toestemming van de directeur)
- Aandelen uit de kas of de open markt kopen, altijd tegen koers
- Inkomsten van de privés van spelers
- Privés: leggen tot 2 gele tegels vanuit hun thuishex; de eigenaar betaalt
- Maatschappijen, van hoogste naar laagste koers:
- 1. Spoor: 2 tegels, de tweede kost Pt20
- 2. Eén station
- 3. Treinen + inkomsten van haar privés
- 4. Uitkeren, half uitkeren of inhouden
- 5. Treinen kopen; aandelen uitgeven of terugkopen
- De bank raakt leeg: die operating round wordt afgemaakt
- Er is geen faillissement
- Wie het meeste geld en aandelen tegen koers heeft, wint
Onderdelen
- Geld
- Privés: krijgen inkomsten en betalen het spoor dat ze leggen
- Aandelen (max. 60%)
- Hebben geen kas en geen treinen
- Leggen spoor vanaf hun beginhex
- De inkomsten stijgen in fase 3
- Sluiten in de sluitingsronde van fase 5
- Starten met 5 aandelen (40% + 3 × 20%) en floaten bij 40%
- Gaan naar 10 aandelen wanneer je wilt of bij de eerste 5E/4M
- Hoeven geen trein te hebben (zonder trein zakken ze)
- Krijgen de inkomsten van de privés die ze bezitten
- Breedspoor; meterspoor vanaf fase 3; dubbel vanaf fase 5
- Een route mag breedspoor en meterspoor niet mengen
- Stations kosten naargelang de provinciegrenzen
- Bank van Pt12.000
- Open markt (max. 50%)
- Nieuwe treinen
Waar het geld heen gaat
- Spelers Bank Privéveilingen, aandelen uit de open markt en het spoor dat privés leggen
- Spelers Maatschappijen Startkoers bij het inruilen van een privé; aandelen uit de kas
- Bank Spelers Inkomsten van privés, dividend, aandelenverkopen
- Maatschappijen Bank Treinen, terrein, stations
- Bank Maatschappijen Ingehouden opbrengst, aandelen uitgeven
Fasen
- H-treinen tellen hexen; M- en E-treinen tellen steden, en E-treinen krijgen niets voor dorpen.
- De koers stijgt als het dividend per aandeel een tiende van de koers haalt.
Een ronde stap voor stap
Illustratief voorbeeld met de echte regels en prijzen (we konden de spelregels niet raadplegen, dus het volgt de implementatie van 18xx.games): 4 spelers met elk Pt375. We volgen [S1], die de privé [B&M] koopt en die omzet in de [TBF], de maatschappij van Barcelona.
-
Voor de start Alleen privés Fase 2
Op tafel liggen 17 gele privés, elk met haar eigen beginhex. Publieke maatschappijen bestaan pas als iemand er een privé voor inruilt.
- Geld [S1]
- Pt375
- Kas [TBF]
- —
- Koers [TBF]
- —
- Treinen [TBF]
- —
-
Stock round 1 Veiling van de B&M Fase 2
[S1] opent de veiling van de [B&M], nominaal Pt115, op het minimum van Pt90. [S2] biedt Pt95 en [S1] wint voor Pt100. Ze levert Pt23 per operating round op.
In de eerste stock round kun je geen maatschappij oprichten.
- Geld [S1]
- Pt275
- Kas [TBF]
- —
- Koers [TBF]
- —
- Treinen [TBF]
- —
-
Operating round 1.1 De privé bouwt Fase 2
[S1] krijgt Pt23. De [B&M] legt de gele stad Barcelona (Pt40), gratis omdat het haar beginhex is, en een dorp in Girona: Pt40 voor de berg plus Pt20 omdat het de tweede tegel is. [S1] betaalt.
Privés hebben geen kas: de eigenaar betaalt het spoor uit eigen zak.
- Geld [S1]
- Pt238
- Kas [TBF]
- —
- Koers [TBF]
- —
- Treinen [TBF]
- —
-
Operating round 1.2 Tweede inkomsten Fase 2
Er zijn altijd twee operating rounds per stock round. [S1] krijgt weer Pt23 en bouwt deze keer niets.
- Geld [S1]
- Pt261
- Kas [TBF]
- —
- Koers [TBF]
- —
- Treinen [TBF]
- —
-
Stock round 2 De [TBF] ontstaat Fase 2
[S1] ruilt de [B&M] en Pt110 in voor het directeurscertificaat van de [TBF] (40%). De startkoers is de hoogste die de nominale waarde van de privé (Pt115) niet overschrijdt: Pt110. Het geld gaat naar de kas en de [TBF] zet haar station in Barcelona.
De [TBF] is al gefloat: ze heeft 5 aandelen en de directeur heeft er twee.
- Geld [S1]
- Pt151
- Kas [TBF]
- Pt110
- Koers [TBF]
- Pt110
- Treinen [TBF]
- —
-
Stock round 2 Kapitaal Fase 2
In een andere beurt koopt [S1] 20% uit de kas voor Pt110. [S2] en [S3] kopen er elk een. Er ligt geen aandeel meer in de kas.
- Geld [S1]
- Pt41
- Kas [TBF]
- Pt440
- Koers [TBF]
- Pt110
- Treinen [TBF]
- —
-
Operating round 2.1 De inkomsten gaan naar de [TBF] Fase 2
Nu is de [B&M] van de [TBF]: [S1] krijgt de inkomsten niet meer. De [TBF] heeft geen treinen, maar ontvangt de Pt23 van de privé.
- Geld [S1]
- Pt41
- Kas [TBF]
- Pt440
- Koers [TBF]
- Pt110
- Treinen [TBF]
- —
-
Operating round 2.1 Pt23 uitkeren Fase 2
Ze keert Pt4 per aandeel uit. [S1], met 3 van de 5 aandelen, krijgt Pt12, en de Pt3 die overblijft, blijft bij de [TBF]. Het dividend haalt een tiende van de koers niet: hij beweegt niet.
Had ze ingehouden, dan was hij een vakje gezakt.
- Geld [S1]
- Pt53
- Kas [TBF]
- Pt443
- Koers [TBF]
- Pt110
- Treinen [TBF]
- —
-
Operating round 2.1 Een 2H Fase 2
Ze koopt een 2H-trein voor Pt100. Die legt 2 hexen breedspoor af en telt steden en dorpen.
Een maatschappij die haar beurt zonder trein eindigt, zakt een vakje.
- Geld [S1]
- Pt53
- Kas [TBF]
- Pt343
- Koers [TBF]
- Pt110
- Treinen [TBF]
- 2H
-
Operating round 2.2 Barcelona – Girona Fase 2
De 2H rijdt Barcelona (40) – Girona (10): Pt50, in één hex. Met de inkomsten van de [B&M] verdient de [TBF] Pt73.
- Geld [S1]
- Pt53
- Kas [TBF]
- Pt343
- Koers [TBF]
- Pt110
- Treinen [TBF]
- 2H
-
Operating round 2.2 Uitkeren en stijgen Fase 2
Ze keert Pt14 per aandeel uit: [S1] krijgt Pt42 en Pt3 blijft over voor de [TBF]. Pt14 is meer dan een tiende van Pt110, dus de koers stijgt een vakje: Pt120.
Je kunt ook de helft uitkeren: een deel gaat naar de aandeelhouders en de rest blijft bij de maatschappij.
- Geld [S1]
- Pt95
- Kas [TBF]
- Pt346
- Koers [TBF]
- Pt120
- Treinen [TBF]
- 2H
-
Operating round 2.2 Wachten op de 4H Fase 2
Ze koopt geen treinen meer. Als de 2H's op zijn, komt de 4H (of de 2M voor meterspoor) en begint fase 3: groene tegels, meterspoor en de 5 groene privés te koop.
- Geld [S1]
- Pt95
- Kas [TBF]
- Pt346
- Koers [TBF]
- Pt120
- Treinen [TBF]
- 2H
-
Op naar stock round 3 En nu? Fase 2
In fase 3 levert de [B&M] de [TBF] Pt35 op. Bij de eerste 5E of 4M gaat de [TBF] naar 10 aandelen en sluiten de privés: daarvoor kunnen hun eigenaars ze nog inruilen voor aandelen van de maatschappijen die erbij komen.
- Geld [S1]
- Pt95
- Kas [TBF]
- Pt346
- Koers [TBF]
- Pt120
- Treinen [TBF]
- 2H
1858 — Samenvatting
Type kapitalisatie
- Incrementele kapitalisatie: de maatschappij ontvangt het geld van elk aandeel op het moment dat het daadwerkelijk wordt verkocht, niet in één keer bij het floaten.
- Alle publieke maatschappijen beginnen met slechts 5 aandelen (40%/20%/20%/20%) en worden automatisch maatschappijen met 10 aandelen bij aankoop van de eerste 5E- of 4M-trein.
Floaten en aandelenlimieten per speler
- Floaten bij 40% verkochte aandelen (één drempel voor alle maatschappijen)
- Geen enkele speler mag meer dan 60% van eenzelfde maatschappij bezitten
- Certificaatlimiet per speler: 2 spelers — 21; 3 spelers — 21; 4 spelers — 16; 5 spelers — 13; 6 spelers — 11
Startgeld per aantal spelers
- 2 spelers: Pt500 startgeld (bank met Pt8.000) — gespeeld op een beperkt bord
- 3 spelers: Pt500 startgeld (bank met Pt12.000)
- 4 spelers: Pt375 startgeld (bank met Pt12.000)
- 5 spelers: Pt300 startgeld (bank met Pt12.000)
- 6 spelers: Pt250 startgeld (bank met Pt12.000)
Einde van het spel (end game triggers)
- De bank raakt door haar geld heen: het spel eindigt na afloop van de lopende operatieronde (je hoeft niet een hele reeks af te wachten)
- Er is geen faillissement: BANKRUPTCY_ALLOWED staat in dit spel op onwaar
- Voor het einde wordt een Laatste Ruilronde gespeeld waarin de gebruikelijke bezitslimiet per maatschappij mag worden overschreden
Aantal fasen
- 6 fasen (2, 3, 4, 5, 6, 7), geactiveerd door de aankoop van de eerste trein (breedspoor of meterspoor) van elk niveau
Treinen en prijzen
- 2H — Pt100 (of meterspoorvariant 2M, inbegrepen bij de 4H-trein); wordt "gewond" (halve opbrengst) bij de eerste 6H, wordt uit dienst genomen bij de eerste 6E
- 4H — Pt200 (meterspoorvariant 2M voor Pt100); bij aankoop komen de groene privémaatschappijen vrij; wordt gewond bij de eerste 6E, wordt uit dienst genomen bij de eerste 7E
- 6H — Pt300 (meterspoorvariant 3M voor Pt200); wordt uit dienst genomen wanneer een bepaald aantal "grijze" treinen (7E/6M/5D) is gekocht: 3 stuks met 2 spelers, 5 met meer spelers
- 5E — Pt500 (meterspoorvariant 4M voor Pt400); bij aankoop worden alle maatschappijen met 5 aandelen maatschappijen met 10, en sluiten de privémaatschappijen aan het einde van deze operatieronde
- 6E — Pt650 (meterspoorvariant 5M voor Pt550)
- 7E — Pt800 (meterspoorvariant 6M voor Pt700)
- 5D — Pt1.100 (beschikbaar vanaf fase 7)
- Het aantal treinen van elk type hangt af van het aantal spelers (minder stuks met 2 spelers)
Privémaatschappijen
- H&G (P1) — Pt30, inkomsten 10 — kan niet worden geruild voor aandelen en kan geen maatschappij oprichten
- B&M (P2) — Pt115, inkomsten 23→35 (fase 3), thuisbasis O8 — richt een maatschappij op in Barcelona
- M&A (P3) — Pt125, inkomsten 25→38, thuisbases H11/H13 — richt op in Madrid
- P&L (P4) — Pt110, inkomsten 22→33, thuisbases B9/B11 — richt op in Porto
- V&J (P5) — Pt100, inkomsten 20→30, thuisbasis L13 — richt op in Valencia
- R&T (P6) — Pt60, inkomsten 12→18, thuisbasis N9 — kan geen maatschappij oprichten
- L&C (P7) — Pt90, inkomsten 18→27, thuisbases A14/B13 — richt op in Lissabon
- M&V (P8) — Pt120, inkomsten 24→36, thuisbases G8/G10/H11 — richt op in Madrid of Valladolid
- M&Z (P9) — Pt95, inkomsten 19→29, thuisbases I10/J9/K8/L7 — richt op in Zaragoza
- C&S (P10) — Pt105, inkomsten 21→32, thuisbases E18/F17/G18 — richt op in Sevilla of Córdoba
- SJ&C (P11) — Pt70, inkomsten 14→21, thuisbases E18/E20 — richt op in Sevilla of Cádiz
- Z&P (P12) — Pt80, inkomsten 16→24, thuisbases K4/K6/L7 — richt op in Zaragoza
- C&B (P13) — Pt75, inkomsten 15→23, thuisbasis I2 — richt op in Bilbao
- C&M (P14) — Pt85, inkomsten 17→26, thuisbases G18/G20 — richt op in Córdoba of Málaga
- M&C (P15) — Pt70, inkomsten 14→21, thuisbases K18/L19 — richt op in Murcia
- A&S (P16) — Pt80, inkomsten 16→24, thuisbases G4/H3 — richt op in Santander
- B&CR (P17) — Pt65, inkomsten 13→20, thuisbases D15/E14/F15 — kan geen maatschappij oprichten
- S&C (P18, groen) — Pt100, inkomsten 30, thuisbases C2/C4 — richt op in A Coruña
- M&S (P19, groen) — Pt90, inkomsten 27, thuisbasis F9 — kan geen maatschappij oprichten
- CM&P (P20, groen) — Pt135, inkomsten 40, thuisbases D13/E12/F13/G12/H11 — richt op in Madrid
- O&V (P21, groen) — Pt110, inkomsten 33, thuisbases B5/C4 — richt op in Vigo
- L&G (P22, groen) — Pt120, inkomsten 36, thuisbases F1/F3/F5 — richt op in Gijón
Maatschappijen
- A - Andalucian Railway
- AVT - Almanza, Valencia and Tarragona Railway
- MZA - Madrid, Zaragoza and Alicante Railway
- N - Northern Railway
- RP - Royal Portugese Railway
- TBF - Tarragona, Barcelona and France Railway
- W - Western Railway
- ZPB - Zaragoza, Pamplona and Barcelona Railway
- Geen van de 8 heeft in de regels een vaste thuisbasis: elke maatschappij ontstaat ofwel door een privémaatschappij met stad te ruilen (en neemt dan haar thuisbasis over), ofwel, vanaf fase 5, door rechtstreeks te worden opgericht met een vrij te kiezen lege stad
Specifieke mechanismen
- Meerdere spoorbreedtes: breedspoor (vanaf het begin), meterspoor (vanaf fase 3) en dubbel spoor (vanaf fase 5); geen enkele route mag beide spoorbreedtes combineren
- Twee onafhankelijke treinreeksen, één per spoorbreedte (H/E voor breedspoor, M voor meterspoor)
- Privémaatschappijen hebben geen eigen schatkist: de eigenaar betaalt het bouwen op hun thuishex uit eigen zak
- Privémaatschappijen met stad worden de oprichtingsaandelen van een publieke maatschappij; de rest levert alleen inkomsten op en sluit uiteindelijk
- Doorlopende veilingen van privémaatschappijen gedurende het hele spel, niet alleen aan het begin
- Veroudering in twee stappen: eerst "gewond" (halve opbrengst), daarna helemaal uit dienst
- Faillissement bestaat in dit spel niet
Noodverkoop (emergency sell)
Er is hier geen noodverkoop in de gebruikelijke zin, omdat het bezitten van een trein nooit verplicht is: een maatschappij die zich er geen kan veroorloven, opereert gewoon verder zonder (en zonder route-inkomsten) in plaats van gedwongen te worden er een te kopen. Daarom wordt er nooit geld van de directeur gevraagd en worden er nooit aandelen gedwongen verkocht.
Vergelijking met 1830
1. Setting, kaart en aantal spelers
1830 speelt zich af in het noordoosten van de VS, voor 2-6 spelers. 1858 verplaatst de actie naar het Iberisch Schiereiland
(Spanje en Portugal) en volgt de historische spoorwegontwikkeling van de regio, voor 3-6 spelers (er is een
variant voor 2 op het beperkte bord), in partijen van ongeveer 4 uur.
2. Privémaatschappijen met stad worden aandelen; ze worden niet gekocht en weggehaald
In 1830 wordt een privémaatschappij met contant geld gekocht door een publieke maatschappij en verdwijnt ze voorgoed uit het spel. In
1858 verandert een privémaatschappij, als haar thuishex een stad bevat, zelf in de
oprichtingsaandelen van een publieke maatschappij: ze verdwijnt niet in ruil voor geld, maar wordt rechtstreeks kapitaal.
Privémaatschappijen zonder stad worden daarentegen nooit omgezet: ze leveren alleen inkomsten op en sluiten uiteindelijk.
3. Veilingen van privémaatschappijen gedurende het hele spel, niet alleen aan het begin
In 1830 worden de zes privémaatschappijen één keer geveild, bij de opening van het spel. In 1858 komen de privémaatschappijen
gedurende het hele spel tijdens de aandelenrondes op de veiling, en zowel een nieuwe maatschappij oprichten
als een privémaatschappij te veiling brengen kost de enige koopactie die een speler in die beurt heeft.
4. Meerdere spoorbreedtes, met twee aparte treinreeksen
Iets wat niet bestaat in 1830, met zijn ene spoorbreedte: 1858 heeft breedspoor (vanaf het begin),
meterspoor of smalspoor (vanaf fase 3) en dubbel spoor (vanaf fase 5), met eigen treinen voor elke spoorbreedte —
2H/4H/6H voor breedspoor en 2M tot 6M voor meterspoor — die zich apart ontwikkelen. Geen enkele route mag
een stuk breedspoor combineren met een stuk meterspoor.
5. Treinen worden "gewond" voordat ze helemaal roesten
In 1830 roest een treintype in één keer en verdwijnt het bij aankoop van het volgende type. In 1858
verloopt de veroudering in twee stappen: eerst wordt de trein "gewond" en levert hij maar de helft van de gebruikelijke
opbrengst op, en pas later wordt hij helemaal uit dienst genomen.
6. Einde van het spel alleen via de bank, met een Laatste Ruilronde
In 1830 kan het spel zowel eindigen doordat de bank leeg raakt als door de aankoop van de laatste trein van het laatste
type. In 1858 is de enige trigger dat de bank leeg raakt; voordat het spel stopt, is er een Laatste
Ruilronde waarin de gebruikelijke bezitslimiet van 60% per maatschappij mag worden overschreden, iets wat in
1830 nooit gebeurt.
Verwante spellen
Meer spellen van Ian D. Wilson
Een term die je niet kent? Ze staan allemaal uitgelegd in de 18xx-woordenlijst. Woordenlijst →