← Wszystkie gry

Harzbahn 1873

Autor: Klaus Kiermeier

Kopalnie i koleje w górach Harzu, w klasyku dla dwóch graczy z jawnym postępem technologicznym.

Zobacz na BoardGameGeek → Zobacz instrukcję → Zobacz na Ludoya →
Harzbahn 1873 Spis treści

Jak to działa

Przygotowanie
  • Bez spółek prywatnych: sprzedaje się koncesje kolejowe, opcje na spółki górnicze i 15 kopalń
  • Licytacja premii: kto ją wygra, wybiera pierwszy
  • Draft: każdy pakiet kosztuje swoją wartość plus premię; jeśli wszyscy spasują, premia spada o 10 ℳ
  • Od 2 100 ℳ (2 graczy) do 840 ℳ (5); bank się nie wyczerpuje
  • [MHE] startuje już w ruchu, ze wszystkimi akcjami w puli
Licytacja koncesji ×1
  • Pozostałe koncesje i opcje, od 100 ℳ
  • Przebicia co 10 ℳ
Runda giełdowa ×1
  • Kolejność: od najbogatszego do najbiedniejszego
  • Najpierw sprzedaż: kurs o pole w dół za każdą akcję
  • Założyć kolej na podstawie jej koncesji (cena 120-300 ℳ)
  • Utworzyć spółkę górniczą z własnych kopalń
  • Niewykorzystane koncesje przepadają
Runda operacyjna ×1-3
  • Najpierw niezależne kopalnie, potem spółki według kursu; [MHE] na końcu
  • 1. Tory (dokończyć trasę z koncesji)
  • 2. Stacja (100 ℳ)
  • 3. Jazda; odejmuje się utrzymanie
  • 4. Wypłacić, wypłacić połowę albo zatrzymać
  • 5. Kupić kopalnie i pociągi
↻ Powtarza się do końca
Koniec
  • Kurs dochodzi do 1 000 ℳ: kończy się ta runda operacyjna
  • Wejście w fazę 5: gra się jeszcze jeden pełny zestaw rund operacyjnych
  • Wygrywa ten, kto ma najwięcej pieniędzy i akcji

Elementy

Gracze
  • Pieniądze, akcje i niezależne kopalnie
  • Bez limitu certyfikatów i akcji na spółkę
Koleje
  • 7, po 5 akcji 20%
  • Uruchamiane przy 60%; dostają pieniądze za każdą sprzedaną akcję
  • Muszą dokończyć trasę swojej koncesji
  • Akcje w IPO i w puli nie dostają dywidend
Kopalnie
  • 15 niezależnych kopalń: zarabiają według wielkości maszyny
  • Połowa dla właściciela, połowa dla kopalni
  • 5 spółek górniczych, które je grupują (2 akcje po 50%)
Bank
  • Nieograniczony
  • Pociągi T (kolejowe) i M (kopalniane, tańsze)
  • Diesle we wspólnej puli
Mapa
  • Harz: tor wąski i normalny
  • Fabryki, które dodają przychód
  • Miasto bez własnej stacji jest warte 10 ℳ

Którędy płyną pieniądze

  • Gracze Bank Premia i pakiety z draftu, koncesje, akcje z puli
  • Gracze Koleje Akcje z IPO: cena idzie do skarbca
  • Koleje Gracze Dywidendy i połowa przychodu kopalń
  • Koleje Bank Pociągi, stacje, teren i utrzymanie
  • Kopalnie Gracze Połowa przychodu kopalni

Fazy

1
Start
1T · 100 ℳ
1 [OR]; koncesje [HBE] i [GHE]
2
1. 2T
2T · 250 ℳ / 2M · 150 ℳ
Można uruchomić [NWE], [SHE] i [KEZ]
3
1. 3T
3T · 450 ℳ / 3M · 300 ℳ
2 [OR]; utrzymanie poziom 1
4
1. 4T
4T · 750 ℳ / 4M · 500 ℳ
Koncesje [WBE] i [QLB]; utrzymanie poziom 2
5
1. 5T
5T · 1 200 ℳ / 5M · 800 ℳ
3 [OR]; zaczyna się koniec
5a
Następna runda giełdowa
D · 250 ℳ
Można kupować diesle
D
1. diesel
D · 250 ℳ
Utrzymanie poziom 3
  • Pociągi nie rdzewieją: od fazy 3 stare płacą coraz wyższe utrzymanie.
  • Miasto daje nadrukowaną wartość tylko wtedy, gdy kolej ma w nim stację; inaczej liczy się 10 ℳ.

Runda krok po kroku

Przykład poglądowy według zasad z implementacji na 18xx.games, na 4 graczy po 1 050 ℳ. Śledzimy [G1] i [HBE], między Halberstadt a Blankenburgiem, od draftu do drugiej rundy operacyjnej.

  1. Przed startem Pakiety na stole Faza 1

    Nie ma spółek prywatnych. Na sprzedaż wystawia się koncesje 7 kolei, opcje na 5 spółek górniczych i 15 niezależnych kopalń, każde ze swoją wartością.

    Pieniądze [G1]
    1 050 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    —
    Kurs [HBE]
    —
    Pociągi [HBE]
    —
  2. Licytacja premii Kupić pierwszy ruch Faza 1

    Licytuje się premię. [G1] daje 30 ℳ i nikt nie przebija: premia wynosi 30 ℳ, a [G1] musi kupić pierwszy pakiet.

    Premii nie płaci się teraz: dolicza się ją do ceny każdego pakietu w drafcie.

    Pieniądze [G1]
    1 050 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    —
    Kurs [HBE]
    —
    Pociągi [HBE]
    —
  3. Draft Koncesja [HBE] Faza 1

    [G1] wybiera koncesję [HBE], wartą 100 ℳ: płaci 100 + 30 = 130 ℳ. Inni kupują kopalnie lub koncesje na tej samej zasadzie.

    Jeśli wszyscy po kolei spasują, premia spada o 10 ℳ.

    Pieniądze [G1]
    920 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    —
    Kurs [HBE]
    —
    Pociągi [HBE]
    —
  4. Runda giełdowa 1 Założenie [HBE] Faza 1

    Z koncesją [G1] zakłada [HBE] po 120 ℳ i kupuje certyfikat prezesa (20%). Kapitalizacja jest przyrostowa, więc pieniądze idą do [HBE].

    Kolejność w rundzie giełdowej idzie od najbogatszego do najbiedniejszego.

    Pieniądze [G1]
    800 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    120 ℳ
    Kurs [HBE]
    120 ℳ
    Pociągi [HBE]
    —
  5. Runda giełdowa 1 Uruchomienie przy 60% Faza 1

    W dwóch kolejnych turach kupuje dwa certyfikaty po 20%. To już 60%: [HBE] zostaje uruchomiona i stawia stacje macierzyste w Halberstadt i Blankenburgu.

    Pieniądze [G1]
    560 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    360 ℳ
    Kurs [HBE]
    120 ℳ
    Pociągi [HBE]
    —
  6. Runda operacyjna 1 Trasa z koncesji Faza 1

    [HBE] kładzie brakującą płytkę między Halberstadt a Langenstein. Z nadrukowaną płytką Langenstein trasa koncesji jest kompletna. Dla [HBE] te tory nie mają kosztu terenu.

    Każda koncesja ma swoją obowiązkową trasę i swój koszt płytek: trasa [NWE] kosztuje 500 ℳ.

    Pieniądze [G1]
    560 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    360 ℳ
    Kurs [HBE]
    120 ℳ
    Pociągi [HBE]
    —
  7. Runda operacyjna 1 Bez pociągu, w dół Faza 1

    Nie ma pociągu: przychód zero i kurs spada o pole, ze 120 ℳ na 110 ℳ.

    Pieniądze [G1]
    560 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    360 ℳ
    Kurs [HBE]
    110 ℳ
    Pociągi [HBE]
    —
  8. Runda operacyjna 1 Pierwszy 2T Faza 2

    [GHE] wzięła już oba 1T. [HBE] kupuje pierwszy 2T za 250 ℳ i otwiera fazę 2.

    Spółki górnicze kupują wersję M tego samego pociągu, tańszą: 2M kosztuje 150 ℳ.

    Pieniądze [G1]
    560 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    110 ℳ
    Kurs [HBE]
    110 ℳ
    Pociągi [HBE]
    2T
  9. Licytacja koncesji Między zestawami Faza 2

    Po każdym zestawie operacji licytuje się pozostałe koncesje i opcje, od 100 ℳ. Teraz można już uruchomić [NWE], [SHE] i [KEZ]. [G1] nie licytuje.

    Pieniądze [G1]
    560 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    110 ℳ
    Kurs [HBE]
    110 ℳ
    Pociągi [HBE]
    2T
  10. Runda giełdowa 2 Czekanie Faza 2

    [G1] pasuje: odkłada pieniądze na spółkę górniczą.

    Na koniec rundy giełdowej niewykorzystane koncesje przepadają.

    Pieniądze [G1]
    560 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    110 ℳ
    Kurs [HBE]
    110 ℳ
    Pociągi [HBE]
    2T
  11. Runda operacyjna 2 Pociąg jedzie Faza 2

    2T jedzie Halberstadt – Langenstein. Halberstadt ma stację [HBE] i jest warte 60 ℳ; Langenstein jej nie ma i liczy się za 10. Razem: 70 ℳ. W fazie 2 nie ma jeszcze utrzymania.

    3T dojechałby do Blankenburga, gdzie ma stację: 60 + 10 + 40 = 110 ℳ.

    Pieniądze [G1]
    560 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    110 ℳ
    Kurs [HBE]
    110 ℳ
    Pociągi [HBE]
    2T
  12. Runda operacyjna 2 Wypłata Faza 2

    Wypłaca 14 ℳ za każde 20%. [G1] ma trzy certyfikaty i dostaje 42 ℳ. Dwa certyfikaty, które są jeszcze w IPO, nic nie dostają. 70 ℳ nie sięga kursu, więc ten stoi.

    Za każdym razem, gdy dywidenda równa się kursowi, kurs idzie o pole w górę (do 3). Jeśli nic nie zarobi, spada.

    Pieniądze [G1]
    602 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    110 ℳ
    Kurs [HBE]
    110 ℳ
    Pociągi [HBE]
    2T
  13. Ku fazie 3 I co dalej? Faza 2

    Gdy ktoś kupi pierwszy 3T, przyjdą zielone płytki i dwie operacje na zestaw, ale też utrzymanie: każdy 1T i 1M zapłaci 50 ℳ za operację. [HBE] potrzebuje 3T, żeby dojechać do Blankenburga.

    Pieniądze [G1]
    602 ℳ
    Skarbiec [HBE]
    110 ℳ
    Kurs [HBE]
    110 ℳ
    Pociągi [HBE]
    2T

Harzbahn 1873 — Podsumowanie

Typ kapitalizacji

  • Kapitalizacja przyrostowa: spółka nie otrzymuje całego kapitału naraz przy uruchomieniu (float); zamiast tego pobiera cenę emisyjną (par) za każdym razem, gdy jedna z jej akcji zostaje faktycznie sprzedana, zarówno podczas IPO, jak i w późniejszych emisjach akcji.

Próg uruchomienia i limity akcji na gracza

  • 7 kolei regionalnych (HBE, GHE, NWE, SHE, KEZ, WBE, QLB) uruchamia się przy 60%; 5 spółek górniczych (U, HW, CO, SN, MO) przy 80%; MHE (duża zewnętrzna spółka, która pojawia się później) startuje już uruchomiona (0%)
  • Żadna spółka nie ma realnego limitu posiadania na gracza: dla wszystkich próg wynosi 100%
  • Limit certyfikatów praktycznie nie istnieje: 999 niezależnie od liczby graczy (2 do 5)

Gotówka początkowa w zależności od liczby graczy

  • 2 graczy: 2,100 ℳ gotówki na start
  • 3 graczy: 1,400 ℳ gotówki na start
  • 4 graczy: 1,050 ℳ gotówki na start
  • 5 graczy: 840 ℳ gotówki na start
  • Bank ma nieograniczone pieniądze: gra nigdy nie kończy się dlatego, że bankowi zabrakło środków
  • Limit certyfikatów praktycznie nie istnieje (999, tak samo dla każdej liczby graczy)

Warunki końca gry

  • Cena akcji dociera do szczytu toru giełdy: bieżąca runda operacyjna zostaje dokończona, a gra się kończy
  • Osiągnięta zostaje faza 5: rozgrywany jest jeszcze jeden pełny komplet rund operacyjnych, po czym gra się kończy

Liczba faz

  • 7 faz: 1, 2, 3, 4, 5, 5a i D
  • Faza 1 — bez wyzwalacza w postaci pociągu (limit pociągów 99, 1 runda operacyjna, tylko żółte płytki); koncesje HBE i GHE są dostępne od początku
  • Faza 2 — zaczyna się od pierwszego pociągu 2T; koncesje NWE, SHE i KEZ stają się dostępne do aktywacji
  • Faza 3 — zaczyna się od pierwszego pociągu 3T (2 rundy operacyjne, dochodzą zielone płytki); koncesje NWE, SHE i KEZ stają się aktywne; zaczyna się konserwacja poziomu 1; zakup tego pociągu usuwa niektóre blokady torów
  • Faza 4 — zaczyna się od pierwszego pociągu 4T; koncesje WBE i QLB stają się aktywne; konserwacja rośnie do poziomu 2
  • Faza 5 — zaczyna się od pierwszego pociągu 5T (3 rundy operacyjne, dochodzą brązowe płytki); uruchamia odliczanie do końca gry
  • Faza 5a — podfaza, którą nie wywołuje żaden nowy pociąg; konserwacja pozostaje na poziomie 2
  • Faza D — zaczyna się, gdy pociągi spalinowe stają się dostępne do zakupu; dochodzą szare płytki, a konserwacja rośnie do poziomu 3 (maksymalnego)

Lista pociągów i ceny

  • 1T — 100 ℳ, zasięg 1, dostępne 2 — pociąg startowy/manewrowy
  • 2T — 250 ℳ, zasięg 2, dostępnych 10 (tańszy wariant dla kopalni: 2M — 150 ℳ)
  • 3T — 450 ℳ, zasięg 3, dostępnych 7 (wariant 3M — 300 ℳ); jego zakup usuwa niektóre blokady torów
  • 4T — 750 ℳ, zasięg 4, dostępne 3 (wariant 4M — 500 ℳ)
  • 5T — 1,200 ℳ, zasięg 5, do 99 dostępnych (wariant 5M — 800 ℳ)
  • D (spalinowy) — 250 ℳ, praktycznie nieograniczony zasięg, dostępnych 7, do kupienia dopiero od fazy 5a
  • Pociągi „T” są dla kolei, a tańsze pociągi „M” (ten sam zasięg) to ich odpowiednik dla kopalni
  • Pociągi nigdy nie rdzewieją w klasycznym sensie 18xx: zamiast tego koleje płacą rosnącą opłatę za konserwację zbudowanych torów, a pociągi spalinowe obsługuje się przez system puli wymiany (znaczniki górny/dolny), a nie przez ich wymianę wprost

Lista spółek prywatnych

  • Nie ma klasycznych spółek prywatnych: lista spółek prywatnych w grze jest pusta.
  • Zamiast tego na początku gry odbywa się aukcja (minimalna oferta 100 ℳ, podbicia co 10 ℳ) zestawu równoważnych obiektów: koncesji każdej kolei (zob. część o spółkach), opcji zakupu każdej z 5 publicznych spółek górniczych oraz 15 pojedynczych małych kopalni (numerowanych od 1 do 15, każda powiązana z konkretnym polem mapy, o wartości od 110 ℳ do 300 ℳ), które później można wcielić do publicznej spółki górniczej, by generowały przychód z maszyn i wagonów.

Lista spółek

  • Koleje (uruchamiają się przy 60%, 5 akcji po 20%; każda ma koncesję z obowiązkową trasą do ukończenia):
  • Halberstadt-Blankenburger Eisenbahn (HBE) — stacja macierzysta B19/D15; koncesja dostępna od fazy 1, koszt 0 ℳ
  • Gernrode-Harzgeroder Eisenbahn (GHE) — stacja macierzysta G20/I18; koncesja od fazy 1, koszt 150 ℳ
  • Nordhausen-Wernigeroder Eisenbahn (NWE) — stacja macierzysta J7/B9/G6; koncesja od fazy 3, koszt 500 ℳ
  • Südharzeisenbahn (SHE) — stacja macierzysta I2/E4; koncesja od fazy 3, koszt 300 ℳ
  • Kleinbahn Ellrich-Zorge (KEZ) — stacja macierzysta I4/G4; koncesja od fazy 3, koszt 100 ℳ
  • Wernigerode-Blankenburger Eisenbahn (WBE) — stacja macierzysta B9/D15; koncesja od fazy 4, koszt 0 ℳ
  • Quedlinburger Lokalbahn (QLB) — stacja macierzysta E20; koncesja od fazy 4, koszt 0 ℳ, bez obowiązkowej trasy (uznawana już za „ukończoną”)
  • Kopalnie (uruchamiają się przy 80%, 2 akcje po 50%, bez żetonu macierzystego; obsługują sloty kopalni zamiast torów):
  • Union (U)
  • Harzer Werke (HW) — oznaczona „vor_harzer” (specjalny status, prawdopodobnie historyczna kopalnia o pierwszeństwie)
  • Concordia (CO)
  • Schachtbau (SN)
  • Montania (MO)
  • Podmiot zewnętrzny:
  • Magdeburg-Halberstädter Eisenbahn (MHE) — uruchamia się przy 0%, 10 akcji po 10%, bez żetonów; reprezentuje zewnętrzną kolej, która łączy się z mapą, ale nie jest zakładana ani prowadzona jak pozostałe; istnieje wyłącznie jako punkt odniesienia ceny rynkowej

Mechaniki specyficzne dla gry

  • Brak klasycznych spółek prywatnych: koncesje kolei i prawa do poszczególnych kopalni są rozdzielane w aukcji/drafcie na początku gry
  • Każda kolej musi ukończyć trasę swojej koncesji do określonej fazy, w przeciwnym razie zostaje „nieukończona” i dostaje karę
  • Pojedyncze kopalnie można wcielić do publicznej spółki górniczej, która obsługuje maszyny i wagony (kupowane jako pociągi „M”), by generować przychód z wydobycia rudy, a nie z tras kolejowych
  • System konserwacji: koleje płacą za utrzymanie zbudowanych torów, a ten koszt rośnie przez poziomy (1, 2 i 3) wraz z postępem faz, dodając stałą presję ekonomiczną odmienną od klasycznego starzenia się pociągów
  • Pociągi spalinowe obsługuje się przez pulę wymiany (górny znacznik 40, dolny 20) zamiast przez rdzewienie
  • Mapa rozróżnia odcinki torów wąskotorowych od odcinków o rozstawie normalnym
  • Opcjonalny wariant „AAG”, który zmienia koszt terenu na polu F7 (100 ℳ zamiast 50 ℳ)

Awaryjna sprzedaż

Nie ma tu żadnej mechaniki w stylu 1830 — osobista gotówka i osobiste akcje prezesa nigdy nie są ruszane. Kolej, której stać na co najmniej jeden dostępny pociąg, musi go kupić; jeśli nie stać jej na żaden, staje się niewypłacalna: wszystkie akcje w rękach graczy przepadają bez żadnej rekompensaty, pozostałe akcje ze skarbca trafiają do puli, a spółka jest następnie przymusowo dokapitalizowana — wielokrotnie restrukturyzowana i sprzedająca kolejne akcje — aż pokryje koszt reorganizacji. To mechanika znacznie surowsza niż w 1830, uderzająca w certyfikaty akcjonariuszy, a nie w portfel prezesa.

Porównanie z 1830

1. Kapitalizacja pełna kontra przyrostowa
W 1830 spółka otrzymuje cały swój kapitał naraz przy założeniu (kapitalizacja pełna). W Harzbahn 1873 kapitalizacja jest przyrostowa: każda akcja przynosi cenę emisyjną dopiero wtedy, gdy zostaje faktycznie sprzedana, zarówno podczas IPO, jak i w późniejszych emisjach akcji.

2. Brak klasycznych spółek prywatnych: licytowane koncesje i kopalnie
1830 ma 6 klasycznych spółek prywatnych licytowanych na początku gry. Harzbahn 1873 nie ma ich wcale: zamiast tego na początku gry licytuje się koncesję każdej kolei i prawa do zestawu pojedynczych kopalń.

3. Trzy wielkości spółek zamiast jednolitej
W 1830 wszystkie 8 spółek ma 10 akcji. W Harzbahn 1873 7 kolei z 5 akcjami po 20% współistnieje z 5 spółkami górniczymi z 2 akcjami po 50% i zewnętrznym podmiotem rynkowym (MHE) z 10 akcjami po 10%.

4. Założenie spółki wymaga ukończenia obowiązkowej trasy
W 1830 założenie spółki wymaga tylko kupna jej pierwszej akcji po wybranej cenie par. W Harzbahn 1873 każda kolej ma koncesję, która zobowiązuje ją do ukończenia z góry określonej trasy do konkretnej fazy, pod groźbą uznania jej za „nieukończoną” i ukarania.

5. Rosnąca konserwacja i pula spalinowa zamiast rdzewienia
W 1830 pociągi rdzewieją od razu, gdy pojawi się bardziej zaawansowany typ. W Harzbahn 1873 pociągi nigdy nie rdzewieją w tym sensie: koleje płacą za konserwację zbudowanych torów, która rośnie przez poziomy wraz z postępem faz, a pociągi spalinowe obsługuje się przez system puli wymiany, a nie przez ich wymianę wprost.

6. Fazy odblokowują też to, które koncesje można zakładać
W 1830 fazy wpływają tylko na dostępne kolory płytek i limit pociągów. W Harzbahn 1873 fazy odblokowują też to, które koncesje kolejowe można aktywować (HBE i GHE od fazy 1, NWE/SHE/KEZ od fazy 3, WBE/QLB od fazy 4).

7. Skala i sceneria: mała, regionalna gra wąskotorowa
1830 odtwarza północny wschód Stanów Zjednoczonych z wielkimi spółkami na rozległej mapie. Harzbahn 1873 to mały, regionalny projekt dla 2–5 graczy, osadzony wśród kolei wąskotorowych gór Harz w Niemczech.

Jakiegoś terminu nie znasz? Wszystkie są wyjaśnione w słowniczku 18xx. Słowniczek →