← Wszystkie gry

1847: Pfalz

Autor: Wolfram Janich

Niemiecki Palatynat (Pfalz) na jednej z najmniejszych map 18xx (52 pola), w edycji z okazji 25-lecia oryginalnego projektu Wolframa Janicha — tego samego autora co 18Rhl.

Zobacz na BoardGameGeek → Zobacz instrukcję → Zobacz na Ludoya →
1847: Pfalz Spis treści

Jak to działa

Przygotowanie
  • Gotówka początkowa: 500M (3 graczy), 390M (4) albo 320M (5); bank 8 000M
  • Pakiet startowy: Krauss & Co., cztery kamieniołomy, prywatna z Saarbrücken, trzy prywatne inwestorów i certyfikat dyrektora [L]
  • Pod niektórymi spółkami prywatnymi leży akcja [L] albo certyfikat dyrektora [Saar]
  • Pierwsza runda giełdowa: jeden zakup na turę, bez sprzedaży, aż pakiet się opróżni
  • Jeśli w pakiecie coś zostało, krótka runda operacyjna (przychody) i gra toczy się dalej
Runda giełdowa ×1
  • Tura: sprzedać, ile się chce, a potem kupić jedną akcję
  • Zakupy z [IPO] idą do skarbca, jeśli spółka jest już uruchomiona
  • Uruchomienie przy 50% sprzedanych, licząc akcje inwestorów
  • Sprzedaż: kurs spada o rząd na turę
  • Na koniec spółka bez akcji w banku idzie o rząd w górę
Runda operacyjna ×1-3
  • Przychody spółek prywatnych i kamieniołomów
  • Każda spółka, od najwyższego kursu:
  • 1. Tory: 2 żółte w fazie 3; potem 1 żółta albo 1 ulepszenie
  • 2. Jedna stacja (60M, 80M, 100M)
  • 3. Jazda pociągami
  • 4. Wypłacić (w prawo) albo zatrzymać (w lewo)
  • 5. Kupić pociągi (tylko jeden nowy pociąg każdego typu)
↻ Powtarza się do końca
Koniec
  • Bank wyczerpuje się w rundzie operacyjnej: dogrywa się ten zestaw
  • Wyczerpuje się w rundzie giełdowej: gra się jeszcze jeden pełny zestaw
  • Gracz bankrutuje: natychmiastowy koniec
  • Wygrywa ten, kto ma najwięcej pieniędzy i akcji po kursie

Elementy

Gracze
  • Pieniądze
  • Akcje, bez limitu na spółkę
  • Spółki prywatne i kamieniołomy (liczą się do limitu certyfikatów)
  • Mając 70% spółki, mogą ją upaństwowić
Spółki
  • 7 kolei z kapitalizacją przyrostową
  • Na początku każda buduje tylko na heksach swojego państwa
  • Skarbiec, pociągi, stacje
  • Od fazy 4 mogą kupować kamieniołomy
Spółki prywatne
  • Krauss & Co.: ma kurs i dostaje 10% za pierwszy pociąg kupiony z banku w każdej rundzie operacyjnej
  • Kamieniołomy: stały przychód i zdolności dotyczące torów lub stacji
  • Prywatne inwestorów: wymienia się je na akcję inwestora
Bank
  • Bank 8 000M
  • [IPO] i pula (maks. 50% jednej spółki)
  • Akcje inwestorów: liczą się jako sprzedane
  • Nowe pociągi

Którędy płyną pieniądze

  • Gracze Spółki Kupno z [IPO] spółki, która jest już uruchomiona
  • Gracze Bank Kupno pakietu startowego, akcji z puli albo spółki jeszcze nieuruchomionej
  • Bank Gracze Dywidendy, przychody spółek prywatnych, sprzedaż akcji
  • Bank Spółki Przy uruchomieniu wartość sprzedanych akcji; dywidendy z akcji w puli
  • Spółki Bank Pociągi, stacje, góry i rzeki
  • Spółki Gracze Kupno kamieniołomu od gracza (od fazy 4)

Fazy

3
Start
3 · 150M
Żółte, 2 żółte na turę, każda spółka w swoim państwie; 1 runda operacyjna
3+3
1. pociąg 3+3
3+3 · 300M
Można kupować pociągi od innych spółek i wymieniać inwestorów
4
1. pociąg 4
4 · 300M
Zielone, 1 żółta albo 1 ulepszenie, już bez ograniczenia do państwa; 2 rundy operacyjne
4+4
1. pociąg 4+4
4+4 · 500M
Rdzewieją pociągi 3
5
1. pociąg 5
5 · 450M
Brązowe; 3 rundy operacyjne; limit 2 pociągów
5+5
1. pociąg 5+5
5+5 · 550M
Rdzewieją 3+3; obowiązkowa wymiana inwestorów
6E
1. pociąg 6E
6E · 550M
Liczy tylko miasta i cele poza mapą
6+6
1. pociąg 6+6
6+6 · 700M
Rdzewieją pociągi 4
  • Dywidendy z akcji w puli idą do spółki, nie do banku.
  • Premie za trasy: +40M z A do B i +70M z kopalń węgla w Saarze do Z.

Runda krok po kroku

Przykład poglądowy, na prawdziwych zasadach i cenach (instrukcja żadnego nie zawiera): 4 graczy po 390M. Śledzimy [G1] i [L] z siedzibą w Ludwigshafen przez dwie pierwsze rundy giełdowe i następujące po nich rundy operacyjne.

  1. Przed startem Pakiet startowy Faza 3

    Wszystko, co można kupić w pierwszej rundzie, jest w pakiecie startowym. Certyfikat dyrektora [L] kosztuje 172M. Pod trzema kamieniołomami (Königsbach, Hochstätten i Weidenthal) leży akcja 10% [L], wliczona w cenę.

    Pierwsza runda giełdowa zaczyna się od ostatniego gracza i idzie wstecz do pierwszego, który ma podwójną turę.

    Pieniądze [G1]
    390M
    Skarbiec [L]
    —
    Kurs [L]
    —
    Pociągi [L]
    —
  2. Runda giełdowa 1 Dyrektor [L] Faza 3

    [G1] kupuje certyfikat dyrektora [L] (20%) za 172M. Pieniądze idą do banku: spółka nie jest jeszcze uruchomiona. Kurs [L] ustala się na 86M.

    Pieniądze [G1]
    218M
    Skarbiec [L]
    —
    Kurs [L]
    86M
    Pociągi [L]
    —
  3. Runda giełdowa 1 Weidenthal Faza 3

    W następnej turze bierze kamieniołom Weidenthal za 135M, z akcją [L] pod spodem. Ma już 30% spółki. Kamieniołom daje 10M na rundę operacyjną.

    Kamieniołomów nie można sprzedać bankowi. Od fazy 4 można je sprzedać spółce.

    Pieniądze [G1]
    83M
    Skarbiec [L]
    —
    Kurs [L]
    86M
    Pociągi [L]
    —
  4. Runda giełdowa 1 Pakiet się kończy Faza 3

    Inni kupują resztę: Königsbach i Hochstätten (każdy z akcją [L]), Krauss & Co., prywatną z Saarbrücken z certyfikatem dyrektora [Saar], Rammelsbach i prywatne inwestorów. Z 83M [G1] nie kupi już żadnej akcji i pasuje.

    Pieniądze [G1]
    83M
    Skarbiec [L]
    —
    Kurs [L]
    86M
    Pociągi [L]
    —
  5. Runda giełdowa 1 [L] zostaje uruchomiona Faza 3

    Na koniec rundy sprzedane jest 50% [L]: certyfikat dyrektora i trzy akcje z kamieniołomów. [L] zostaje uruchomiona, a bank płaci jej wartość sprzedanych akcji: 5 × 86M = 430M. Stacja w Ludwigshafen trafia na mapę.

    Kapitalizacja przyrostowa: każda akcja kupiona później z [IPO] wniesie 86M do skarbca.

    Pieniądze [G1]
    83M
    Skarbiec [L]
    430M
    Kurs [L]
    86M
    Pociągi [L]
    —
  6. Runda operacyjna 1 Przychody Faza 3

    Najpierw płacą spółki prywatne: [G1] dostaje 10M z Weidenthal. Potem operują spółki, od najwyższego kursu.

    Pieniądze [G1]
    93M
    Skarbiec [L]
    430M
    Kurs [L]
    86M
    Pociągi [L]
    —
  7. Runda operacyjna 1 Dwie żółte Faza 3

    W fazie 3 [L] może położyć dwie żółte, ale tylko na niebieskich heksach (bawarskich). Kładzie miasteczko na G17, które łączy Ludwigshafen z Neustadt, i miasto w Speyer nad Renem: 80M za rzekę.

    [Saar] i [RNB] budują na różowych heksach (Prusy), a [HLB] na zielonych.

    Pieniądze [G1]
    93M
    Skarbiec [L]
    350M
    Kurs [L]
    86M
    Pociągi [L]
    —
  8. Runda operacyjna 1 Stacja w Neustadt Faza 3

    Stawia drugą stację w Neustadt, szarym mieście za 30M z trzema miejscami, które jest już połączone. Kosztuje 60M.

    Pieniądze [G1]
    93M
    Skarbiec [L]
    290M
    Kurs [L]
    86M
    Pociągi [L]
    —
  9. Runda operacyjna 1 Bez pociągu, w lewo Faza 3

    Nie ma pociągów, więc nic nie zarabia. Kurs przesuwa się o pole w lewo: z 86M na 82M.

    Pieniądze [G1]
    93M
    Skarbiec [L]
    290M
    Kurs [L]
    82M
    Pociągi [L]
    —
  10. Runda operacyjna 1 Pociąg 3 Faza 3

    Kupuje pociąg 3 za 150M. Z banku każda spółka może kupić tylko jeden nowy pociąg każdego typu na turę.

    To pierwszy pociąg kupiony z banku w tej rundzie: Krauss & Co. dostaje 10% (15M) dla swojego właściciela i idzie o pole w górę. Jeśli w rundzie nikt nie kupi pociągu z banku, spada.

    Pieniądze [G1]
    93M
    Skarbiec [L]
    140M
    Kurs [L]
    82M
    Pociągi [L]
    3
  11. Runda giełdowa 2 Jeszcze jedna akcja Faza 3

    W fazie 3 między rundami giełdowymi jest tylko jedna runda operacyjna. [G1] kupuje akcję [L] z [IPO] za 86M. [L] jest już uruchomiona, więc pieniądze idą do jej skarbca. Ma 40%.

    Pieniądze [G1]
    7M
    Skarbiec [L]
    226M
    Kurs [L]
    82M
    Pociągi [L]
    3
  12. Runda operacyjna 2 Przychody i tory Faza 3

    [G1] dostaje 10M z Weidenthal. [L] oszczędza i tym razem nie kładzie żadnej płytki.

    Pieniądze [G1]
    17M
    Skarbiec [L]
    226M
    Kurs [L]
    82M
    Pociągi [L]
    3
  13. Runda operacyjna 2 Pociąg jedzie Faza 3

    Pociąg 3 jedzie Ludwigshafen (30) – miasteczko na G17 (10) – Neustadt (30): 70M. Pociąg 3 liczy do trzech przystanków, miast lub miasteczek.

    Pociągi „+” (3+3, 4+4…) zabierają dodatkowo kilka miasteczek; 6E nie liczy miasteczek.

    Pieniądze [G1]
    17M
    Skarbiec [L]
    226M
    Kurs [L]
    82M
    Pociągi [L]
    3
  14. Runda operacyjna 2 Wypłata Faza 3

    [L] wypłaca 7M za każde 10%. [G1] z 40% dostaje 28M. Akcje w [IPO] nic nie dostają. Kurs przesuwa się o pole w prawo: wraca na 86M.

    Gdyby w puli były akcje [L], ich dywidenda trafiłaby do skarbca [L].

    Pieniądze [G1]
    45M
    Skarbiec [L]
    226M
    Kurs [L]
    86M
    Pociągi [L]
    3
  15. Runda operacyjna 2 Drugi pociąg 3 Faza 3

    Kupuje drugi pociąg 3 za 150M. W banku został już tylko jeden: gdy się skończy, wyjdzie 3+3, a z nim faza 3+3.

    Pieniądze [G1]
    45M
    Skarbiec [L]
    76M
    Kurs [L]
    86M
    Pociągi [L]
    3 + 3
  16. Ku rundzie giełdowej 3 I co dalej? Faza 3

    [L] ma dwa pociągi, które zardzewieją z pierwszym 4+4. Gdy wyjdzie pociąg 4, będą dwie rundy operacyjne na rundę giełdową, a [L] będzie mogła budować poza Bawarią. [G1] z 40% trzyma spółkę mocno: nikt nie odbierze mu kierownictwa, nie przebijając go.

    Pieniądze [G1]
    45M
    Skarbiec [L]
    76M
    Kurs [L]
    86M
    Pociągi [L]
    3 + 3

1847 AE — Podsumowanie

Rodzaj kapitalizacji

  • Kapitalizacja przyrostowa: spółka zostaje uruchomiona po sprzedaży 50% akcji (nie klasycznych 60%), a skarbiec dostaje tylko pieniądze faktycznie dotąd zapłacone, a nie pełną wartość par.

Próg uruchomienia i limity akcji na gracza

  • Spółka zostaje uruchomiona po sprzedaży 50% akcji w każdej spółce kolejowej, z wyjątkiem LFK (Locomotive Firm Krauss & Co., spółka prywatna zamieniona w „spółkę”), która zostaje uruchomiona przy 100%
  • Żaden gracz nie może mieć więcej niż 100% jednej spółki (nie ma realnego limitu własności)
  • Limit certyfikatów na gracza: 3 graczy — 16; 4 graczy — 12; 5 graczy — 9

Gotówka początkowa zależnie od liczby graczy

  • 3 graczy: 500M na start
  • 4 graczy: 390M na start
  • 5 graczy: 320M na start
  • Bank zawsze zaczyna z 8 000M, niezależnie od liczby graczy

Warunki końca gry

  • Gracz bankrutuje (po wyczerpaniu wszystkich innych możliwości: zakupu pociągu od innej spółki, prywatnej gotówki dyrektora, sprzedaży akurat tylu własnych akcji, ile trzeba): natychmiastowy koniec, bez wyjątków
  • Bank wyczerpuje się w rundzie operacyjnej: kończy się bieżący zestaw rund operacyjnych
  • Bank wyczerpuje się w rundzie giełdowej: runda toczy się normalnie, a przed końcem gry rozgrywany jest jeszcze jeden pełny zestaw rund operacyjnych

Liczba faz

  • 8 faz (3, 3+3, 4, 4+4, 5, 5+5, 6E, 6+6), uruchamianych zakupem pierwszego pociągu każdego typu

Lista pociągów i ceny

  • Pociąg 3 — 150M (3 sztuki; rdzewieje po zakupie pierwszego pociągu 4+4)
  • Pociąg 3+3 — 300M (2 sztuki; rdzewieje po zakupie pierwszego pociągu 5+5)
  • Pociąg 4 — 300M (2 sztuki; rdzewieje po zakupie pierwszego pociągu 6+6; po pojawieniu się ogranicza spółki do jednej żółtej płytki na turę, poza pierwszą operacją każdej spółki)
  • Pociąg 4+4 — 500M (1 sztuka; nigdy nie rdzewieje)
  • Pociąg 5 — 450M (2 sztuki; nigdy nie rdzewieje)
  • Pociąg 5+5 — 550M (1 sztuka; nigdy nie rdzewieje; jego zakup wymusza wymianę wszystkich pozostałych prywatnych spółek inwestorskich w najbliższej rundzie giełdowej)
  • Pociąg 6E — 550M (1 sztuka; nigdy nie rdzewieje; liczy tylko miasta i cele poza planszą, ale może objąć dowolną liczbę miasteczek za darmo)
  • Pociąg 6+6 — 700M (9 sztuk; nigdy nie rdzewieje)
  • Nie ma w ogóle pociągu 2; progresja zaczyna się od razu od typu 3

Lista spółek prywatnych

  • PLP - prezesura Pfälzische Ludwigsbahn — 172M — w zestawie dwie akcje L; zamyka się natychmiast (mechanizm rozdania prezesury L)
  • SPR - Saarbrücker Private Railway — 190M, przychód 15 — w zestawie certyfikat dyrektora Saar; nigdy nie może być sprzedana spółce; zamyka się, gdy Saar kupi pierwszy pociąg
  • LFKC - Locomotive Firm Krauss & Co. — 130M — w zestawie certyfikat prezesa „spółki” LFK, która w rzeczywistości jest tą samą spółką prywatną przedstawioną tak, jakby była notowana na giełdzie
  • R - Rammelsbach — 150M, przychód 30 (do odsprzedania spółce za 100 do 200M) — przychód rośnie do 50M po położeniu płytki na E9; nigdy się nie zamyka
  • K - Königsbach — 110M, przychód 5 (do odsprzedania spółce za 15 do 40M) — spółka-właścicielka może ją zamknąć, by położyć darmową żółtą płytkę na polu górskim; w przeciwnym razie zamyka się w fazie 6E; w zestawie akcja L
  • H - Hochstätten — 160M, przychód 15 (do odsprzedania spółce za 40 do 120M) — ta sama zdolność co Königsbach; w zestawie akcja L
  • W - Weidenthal — 135M, przychód 10 (do odsprzedania spółce za 25 do 75M) — spółka-właścicielka może ją zamknąć, by położyć żeton za pół ceny; w zestawie akcja L
  • MNR - Main-Neckar-Railway — 90M, przychód 20 — wymienialna na akcję inwestorską HLB od fazy 3+3; obowiązkowa wymiana w pierwszej rundzie giełdowej fazy 5+5; nigdy nie jest sprzedawana spółce
  • SCR - Saarland Coal Mines — 75M, przychód 15 — wymienialna na akcję inwestorską Saar na tych samych warunkach co MNR
  • VIW - Völklinger Iron Works — 85M, przychód 20 — wymienialna na akcję inwestorską Saar na tych samych warunkach co MNR

Lista spółek

  • LFK - Locomotive Firm Krauss & Co. — bez stacji macierzystej; fikcyjna „spółka” reprezentująca spółkę prywatną o tej samej nazwie, notowana na giełdzie
  • L - Pfälzische Ludwigsbahn — stacja macierzysta F18
  • Saar - Saarbrücker Eisenbahn — stacja macierzysta H6
  • HLB - Hessische Ludwigsbahn — stacje macierzyste D18 i C21 (dwie stacje startowe)
  • NDB - Neustadt-Dürkheimer Bahn — stacja macierzysta G15 (nie można jej założyć, dopóki HLB nie zostanie uruchomiona)
  • M - Pfälzische Maximiliansbahn — stacja macierzysta H16 (nie można jej założyć, dopóki HLB nie zostanie uruchomiona)
  • N - Pfälzische Nordbahn — stacja macierzysta F12 (nie można jej założyć, dopóki HLB nie zostanie uruchomiona)
  • RNB - Rhein-Nahe-Bahn — stacja macierzysta C13 (nie można jej założyć, dopóki HLB nie zostanie uruchomiona)

Mechaniki specyficzne dla gry

  • Krauss & Co. (LFK) to spółka prywatna notowana na giełdzie tak, jakby działała
  • Akcje inwestorskie, które liczą się jako sprzedane przy uruchamianiu, choć nikt ich nie ma, do czasu wymiany
  • Gracz może mieć do 100% spółki, ale przy 70% lub więcej może wymusić nacjonalizację: wykupienie pozostałych akcji od innego akcjonariusza po 150% ceny rynkowej
  • Stałe premie za trasy: +40M za połączenie celów A i B, +70M za połączenie pola z węglem (G7 lub H6) z celem Z
  • Początkowa runda draftu zamiast klasycznej licytacji spółek prywatnych
  • Kilku spółek nie można założyć, dopóki określona inna spółka nie zostanie już uruchomiona

Sprzedaż awaryjna

Zgodna z podstawą 1830: najpierw płaci skarbiec spółki, potem prywatna gotówka prezesa, a następnie — jeśli i to nie wystarcza — przymusowa sprzedaż własnych akcji prezesa w dowolnej spółce, którą posiada, na otwarty rynek, z pominięciem zwykłych ograniczeń: tylko w rundzie giełdowej i limitu puli.

Porównanie z 1830

1. Miejsce akcji, mapa i liczba graczy
1830 obejmuje północno-wschodnie USA dla 2-6 graczy. 1847 AE przenosi akcję do Palatynatu (Pfalz) w południowo-zachodnich Niemczech, terytorium, które historyczne 1847 podzieliło między trzy państwa (Bawarię — tzw. „Pfalzbahnen” — Prusy i Hesję-Darmstadt). To jedna z najmniejszych map gatunku: oryginalne wydanie z 1990 było tylko dla 3 graczy, a to wydanie na 25-lecie dodaje siódmą spółkę, by dociągnąć do 5.

2. Krauss & Co., spółka prywatna notowana jak akcja
To najdziwniejszy wyjątek gry: Krauss & Co. ma własny znacznik na giełdzie (startujący od 100M), a za każdym razem, gdy spółka kupuje swój pierwszy pociąg, wypłaca właścicielowi Krauss & Co. dywidendę wartą 10% ceny zakupu tego pociągu, przesuwając jego znacznik w górę lub w dół tak jak w spółce operacyjnej. Nic takiego nie ma wśród spółek prywatnych 1830.

3. Saarbrücken Private Railway, związana z certyfikatem dyrektora
Ta spółka prywatna jest zawsze sprzedawana razem z 20% certyfikatem dyrektora Saarbrücker Eisenbahn, nigdy nie może być odsprzedana innemu graczowi ani spółce i zamyka się, gdy Saarbrücker Eisenbahn kupi pierwszy pociąg. To ta sama koncepcja co B&O w 1830 (spółka prywatna nierozłączna z certyfikatem prezesa). Co ciekawe, Wolfram Janich, projektant tego wydania, użył tego samego pomysłu lata później w 18Rhl, które już występuje w tym katalogu.

4. Akcje inwestorskie zastępują nieobecnych akcjonariuszy
W 1830 każda sprzedana akcja ma zawsze aktywnego właściciela. W 1847 AE niektóre spółki zawierają „akcje inwestorskie”, które liczą się jako sprzedane przy uruchamianiu, choć żaden gracz ich nie ma, i które materializują się dopiero wtedy, gdy gracz wymieni na nie określoną spółkę prywatną (obowiązkowo, po zakupie pierwszego pociągu 5+5). To sposób wprowadzenia „biernego” kapitału, którego 1830 nie potrzebuje.

5. Można mieć 100% spółki, ale nacjonalizacja jest ryzykiem
W 1830 żaden gracz nie może przekroczyć 60% własności spółki. W 1847 AE nie ma takiego limitu: gracz może dojść do 100%. Ale jeśli ktoś osiągnie 70% lub więcej, może „znacjonalizować” spółkę i zmusić każdego innego akcjonariusza do sprzedaży mu akcji po 150% bieżącej ceny rynkowej — przymusowy wykup, którego w 1830 nie ma.

6. Stałe premie za trasy, których w 1830 nie ma
Poza wartością miast i miasteczek 1847 AE dodaje stałe premie: +40M, jeśli trasa łączy cele A i B (premia za daleką trasę), i +70M, jeśli łączy pole z węglem z celem Z (premia węglowa). Pociąg 6E liczy tylko wartość miast i celów poza planszą, ale wciąż może dostać premię za daleką trasę (nie węglową).

Powiązane gry

Więcej gier autorstwa Wolfram Janich

Jakiegoś terminu nie znasz? Wszystkie są wyjaśnione w słowniczku 18xx. Słowniczek →