← Alle spellen

1829

Ontwerper: Francis Tresham

De oorspronkelijke 1829 van Francis Tresham: het ontwerp waarmee het hele 18xx-genre begon, in Zuid-Engeland.

Bekijk op BoardGameGeek → Bekijk de spelregels → Bekijk op Ludoya →
1829 Inhoud

Zo werkt het

Opbouw
  • 3 tot 9 spelers: van £840 (3 spelers) tot £280 (9 spelers)
  • Bank van £20.000
  • Tien maatschappijen met gedrukte startkoers, van £100 [LNWR] tot £56 [SECR]
  • De privés, van £30 tot £900, worden tegen nominale waarde verdeeld
  • Drie regelniveaus: eenvoudig, gemiddeld en volledig
Stock round ×1
  • Om de beurt aandelen verkopen en kopen
  • Nieuwe aandelen tegen de gedrukte prijs, uit de pool tegen de koers
  • Verkopen laat de koers niet zakken
  • Geen 60%-limiet: je mag een hele maatschappij bezitten
  • Eindigt als iedereen past
Operating round ×1-4
  • Inkomsten van de privés
  • Elke maatschappij, van hoogste naar laagste koers:
  • 1. Het verkenningsteam trekt op en maakt ruimte voor spoor
  • 2. Eén station (£40, later £100)
  • 3. Treinen
  • 4. Uitkeren (stijgt) of inhouden (daalt)
  • 5. Treinen kopen (nooit verplicht)
↻ Herhaalt zich tot het einde
Einde van het spel
  • De bank raakt leeg: het spel eindigt meteen
  • Er is geen andere manier om het spel te beëindigen
  • De rijkste speler wint

Onderdelen

Spelers
  • Eigen geld
  • Aandelen en privés (certificaatlimiet afhankelijk van het aantal spelers)
  • Directeur is wie de meeste aandelen heeft
Maatschappijen
  • Tien historische Britse maatschappijen
  • Floaten bij 60% verkocht en krijgen 10 × startkoers
  • Geld van de maatschappij, gescheiden van dat van de speler
  • Geen enkele hoeft een trein te hebben
Bank
  • £20.000
  • Nieuwe aandelen en pool
  • 2-, 3-, 4-, 5- en 7-treinen
  • Markt in één rij
Kaart
  • Zuid-Engeland en Wales
  • Verkenningsteams: het spoor volgt hun pad
  • Bergen £160, rivieren £40
  • Londen, Birmingham, Manchester en Liverpool al groen gedrukt
Privés
  • Negen, van £30 (inkomsten £5) tot £900 (inkomsten £45)
  • Sommige blokkeren een hex zolang ze van een speler zijn
  • Sluiten bij de eerste 7-trein

Waar het geld heen gaat

  • Spelers Bank Aandelen en privés kopen
  • Bank Maatschappijen Bij het floaten: 10 × startkoers
  • Bank Spelers Dividend, inkomsten van privés, aandelenverkopen
  • Maatschappijen Bank Treinen, terrein en stations
  • Bank Maatschappijen Ingehouden opbrengst
  • Spelers Maatschappijen Geld van de speler voor een trein: nooit nodig

Fasen

2
Start
2 · £180
Geel; 4 treinen per maatschappij; 1 operating round
3
1e 3-trein
3 · £300 · 4 · £430
Groen; 2 rondes. De 4-trein opent geen fase
5
1e 5-trein
5 · £450
Bruin; 2-treinen verdwijnen; 3 treinen; 3 rondes
7
1e 7-trein
7 · £720
Grijs; 3-treinen verdwijnen; privés sluiten; 2 treinen; 4 rondes
  • Het is de eerste 18xx (1974): 1830 is er een verfijning van.
  • De koers beweegt alleen door de resultaten van de maatschappij, niet door verkopen.

Een ronde stap voor stap

Illustratief voorbeeld: we hebben de originele spelregels niet, dus de getallen komen uit de implementatie van 18xx.games en de kaart wordt algemeen beschreven. 4 spelers met £630. We volgen [S1] en de [LNWR], de maatschappij van £100.

  1. Voor de start Een kleine privé Fase 2

    Elke speler krijgt £630. [S1] krijgt de [S&M], de goedkoopste privé: hij betaalt £30 en krijgt elke operating round £5.

    Geld [S1]
    £600
    Kas [LNWR]
    —
    Koers [LNWR]
    —
    Treinen [LNWR]
    —
  2. Stock round 1 Directeur van de [LNWR] Fase 2

    De startkoers van elke maatschappij staat al gedrukt: een LNWR-aandeel kost £100. [S1] koopt het directeurscertificaat, 20%, voor £200.

    Geld [S1]
    £400
    Kas [LNWR]
    —
    Koers [LNWR]
    £100
    Treinen [LNWR]
    —
  3. Stock round 1 Meer aandelen Fase 2

    Beurt na beurt koopt [S1] nog drie LNWR-aandelen voor £100 en komt op 50%. [S2] neemt 10%.

    In 1829 bestaat de 60%-limiet van 1830 niet: [S1] zou de hele maatschappij kunnen houden.

    Geld [S1]
    £100
    Kas [LNWR]
    —
    Koers [LNWR]
    £100
    Treinen [LNWR]
    —
  4. Stock round 1 De [LNWR] floatet Fase 2

    Met 60% verkocht floatet de [LNWR] en krijgt ze in één keer £1.000, de waarde van de tien aandelen. Het geld dat de spelers betalen, gaat naar de bank.

    Geld [S1]
    £100
    Kas [LNWR]
    £1.000
    Koers [LNWR]
    £100
    Treinen [LNWR]
    —
  5. Stock round 1 Iedereen past Fase 2

    Als niemand meer wil kopen of verkopen, is de ronde voorbij. In fase 2 volgt er maar één operating round.

    Geld [S1]
    £100
    Kas [LNWR]
    £1.000
    Koers [LNWR]
    £100
    Treinen [LNWR]
    —
  6. Operating round 1 Inkomsten en station Fase 2

    De [S&M] betaalt [S1] £5. De [LNWR], met de hoogste koers, opereert eerst en zet haar startstation, dat gratis is.

    Geld [S1]
    £105
    Kas [LNWR]
    £1.000
    Koers [LNWR]
    £100
    Treinen [LNWR]
    —
  7. Operating round 1 Het verkenningsteam Fase 2

    Spoor leg je niet waar je wilt: het verkenningsteam van de [LNWR] trekt een hex op en de gele tegel komt op het vakje dat het net verlaten heeft. Zo groeit het net richting een naburige stad.

    Dit is het meest eigen mechanisme van 1829. 1830 verving het door vrij spoor, aangesloten op het eigen net.

    Geld [S1]
    £105
    Kas [LNWR]
    £1.000
    Koers [LNWR]
    £100
    Treinen [LNWR]
    —
  8. Operating round 1 Geen treinen, koers zakt Fase 2

    Ze heeft nog geen treinen, dus ze verdient niets en de koers zakt een vakje: van £100 naar £90.

    Geld [S1]
    £105
    Kas [LNWR]
    £1.000
    Koers [LNWR]
    £90
    Treinen [LNWR]
    —
  9. Operating round 1 Twee 2-treinen Fase 2

    Aan het eind van haar beurt koopt ze twee 2-treinen voor £180. Dat doet ze omdat ze wil: geen maatschappij hoeft een trein te hebben, en de directeur hoeft er nooit eigen geld in te steken.

    Geld [S1]
    £105
    Kas [LNWR]
    £640
    Koers [LNWR]
    £90
    Treinen [LNWR]
    2 + 2
  10. Stock round 2 Nog een aandeel Fase 2

    [S1] koopt nog 10% van de [LNWR] tegen de gedrukte prijs, £100, en komt op 60%. Als hij aandelen verkocht, zou de koers niet bewegen.

    Geld [S1]
    £5
    Kas [LNWR]
    £640
    Koers [LNWR]
    £90
    Treinen [LNWR]
    2 + 2
  11. Operating round 2 Meer spoor Fase 2

    Weer inkomsten van de privé (£5). Het verkenningsteam trekt weer op en de [LNWR] legt er nog een gele tegel achter.

    Geld [S1]
    £10
    Kas [LNWR]
    £640
    Koers [LNWR]
    £90
    Treinen [LNWR]
    2 + 2
  12. Operating round 2 De treinen rijden Fase 2

    Eén 2-trein rijdt van het LNWR-station (£10) naar een van de gedrukte grote steden (£40): £50. De andere van het station naar een gele stad (£20): £30. Totaal: £80.

    De twee treinen mogen geen enkel stuk spoor delen.

    Geld [S1]
    £10
    Kas [LNWR]
    £640
    Koers [LNWR]
    £90
    Treinen [LNWR]
    2 + 2
  13. Operating round 2 Uitkeren Fase 2

    De [LNWR] keert £8 per aandeel uit. [S1], met 60%, krijgt £48. Uitkeren laat de koers een vakje stijgen: terug naar £100.

    Geld [S1]
    £58
    Kas [LNWR]
    £640
    Koers [LNWR]
    £100
    Treinen [LNWR]
    2 + 2
  14. Operating round 2 Een derde trein Fase 2

    Ze koopt nog een 2-trein voor £180. Er zijn er zeven; als die op zijn, opent de eerste 3-trein fase 3, met groen en twee operating rounds.

    Geld [S1]
    £58
    Kas [LNWR]
    £460
    Koers [LNWR]
    £100
    Treinen [LNWR]
    2 + 2 + 2
  15. Op naar fase 3 En nu? Fase 2

    De 2-treinen verdwijnen met de eerste 5-trein, en de 3-treinen met de eerste 7. De [LNWR] moet sparen voor grote treinen, en het spel eindigt pas als de bank haar £20.000 kwijt is.

    Geld [S1]
    £58
    Kas [LNWR]
    £460
    Koers [LNWR]
    £100
    Treinen [LNWR]
    2 + 2 + 2

1829 — Samenvatting

Type kapitalisatie

  • Volledige kapitalisatie: bij het floaten (60% verkocht) ontvangt de maatschappij in één keer al het kapitaal (nominale waarde × 10) — precies zoals in 1830.

Floaten en aandelenlimieten per speler

  • Floatet wanneer 60% van de aandelen verkocht is (net als in 1830)
  • Geen limiet van 60% per aandeelhouder: een speler kan tot 100% van één maatschappij bezitten, anders dan de limiet van 60% die 1830 oplegt
  • Certificaatlimiet per speler: 3 spelers — 18; 4 spelers — 18; 5 spelers — 17; 6 spelers — 14; 7 spelers — 12; 8 spelers — 10; 9 spelers — 9

Startgeld per aantal spelers

  • 3 spelers: £840 startgeld
  • 4 spelers: £630 startgeld
  • 5 spelers: £504 startgeld
  • 6 spelers: £420 startgeld
  • 7 spelers: £360 startgeld
  • 8 spelers: £315 startgeld
  • 9 spelers: £280 startgeld
  • De bank begint altijd met £20.000; er is geen variant voor 2 spelers

Einde van het spel (end game triggers)

  • Het spel eindigt alleen wanneer de bank leeg raakt — er is geen einde door "laatste trein gekocht" of door gedwongen faillissement, aangezien geen enkele maatschappij ooit verplicht is een trein te kopen

Aantal fasen

  • 4 fasen (2, 3, 5, 7), geactiveerd door de aankoop van respectievelijk de eerste trein van type 2, 3, 5 en 7 (de trein van type 4 opent geen eigen fase)

Treinen en prijzen

  • 2-trein — £180 (7 stuks; roest bij de eerste 5-trein)
  • 3-trein — £300 (6 stuks; roest bij de eerste 7-trein)
  • 4-trein — £430 (5 stuks)
  • 5-trein — £450 (5 stuks)
  • 7-trein — £720 (4 stuks; bij aankoop sluiten de privates)

Privates

  • Swansea & Mumbles (SM) — £30, inkomen £5
  • Cromford & High Peak (CH) — £75, inkomen £10
  • Canterbury & Whitstable (CW) — £130, inkomen £15
  • Liverpool & Manchester (LM) — £210, inkomen £20
  • Hull (HU) — £315, inkomen £25
  • Preston (PR) — £435, inkomen £30
  • Holyhead (HO) — £570, inkomen £35
  • Harwich (HA) — £720, inkomen £40
  • Dover (DO) — £900, inkomen £45

Maatschappijen

  • London & North Western (LNWR) — thuisbasis E8
  • Great Western (GWR) — thuisbasis J11
  • Midland (Mid) — thuisbasis E12
  • London & South Western (LSWR) — thuisbasis J17
  • Great Northern (GNR) — thuisbasis C14
  • London Brighton & South Coast (LBSC) — thuisbasis L17
  • Great Eastern (GER) — thuisbasis J17
  • Great Central (GCR) — thuisbasis C12
  • Lancashire & Yorkshire (LYR) — thuisbasis C8
  • South Eastern & Chatham (SECR) — thuisbasis L21

Specifieke mechanismen

  • Spoor leggen met "survey parties": er mag alleen gebouwd worden op de hex die de verkenningsmarker net heeft vrijgemaakt
  • Drie ingebouwde regelniveaus (eenvoudig, gemiddeld, volledig)
  • Tot 9 spelers, afhankelijk van de gekozen kaartconfiguratie (Zuid-Engeland en Wales, met de variant Northern Board)
  • Geen enkele maatschappij is ooit verplicht een trein te kopen (MUST_BUY_TRAIN: never)

Noodverkoop (emergency sell)

Er is geen noodverkoopmechanisme: net als zijn opvolger 1830 in veel opzichten verplicht 1829 een maatschappij nooit een trein te hebben, dus de hele keten van geld van de president en gedwongen verkoop van aandelen die het mechanisme van 1830 kenmerkt, wordt hier simpelweg nooit geactiveerd.

Vergelijking met 1830

1. Oorsprong en chronologie: hier werkt de vergelijking andersom
1829 is geen spel dat zich "tegen" 1830 afmeet — het is er de directe voorouder van. Het ontstond in de jaren 60 als "Mainline", een generiek spel over spoorlijnen en aandelen dat Francis Tresham naar Zuid-Engeland verplaatste en omdoopte tot 1829 (naar het jaar van de Rainhill Trials, het begin van het spoorwegtijdperk). Het verscheen in 1974 (Hartland Trefoil) na twaalf jaar testen. 1830 kwam pas twaalf jaar later (Avalon Hill, 1986) en werd ontworpen door dezelfde Tresham: het is geen nieuw spel, maar een verfijning van zijn eigen oorspronkelijke ontwerp die uiteindelijk de referentie voor het hele genre werd.

2. Kaart en aantal spelers
1829 beslaat Zuid-Engeland en Wales (met een variant Northern Board uit 1981 voor Noord-Engeland en Schotland) en is geschikt voor 2 tot 9 spelers, afhankelijk van de gekozen configuratie. 1830 maakte het kleiner: het noordoosten van de VS, alleen voor 2-6 spelers.

3. Drie regelniveaus in de doos
1829 wordt geleverd met drie complexiteitsniveaus —eenvoudig, gemiddeld en volledig spel— bedoeld om nieuwe spelers stap voor stap in te wijden. 1830 liet deze getrapte opzet los en wordt altijd met één enkel regelboek gespeeld.

4. Spoor leggen met verkenningsploegen (survey parties)
Een mechanisme dat uniek is voor 1829 en dat geen ander spel uit het genre heeft behouden: elke maatschappij verplaatst een "survey party"-marker over de hexen, en er mag alleen een tegel worden gelegd op de hex die deze marker net heeft vrijgemaakt. 1830 schrapte dit volledig en verving het door het systeem dat we nu als standaard beschouwen: tegels leggen op elke hex die met het eigen netwerk verbonden is.

5. Floaten en kapitalisatie: hier veranderde 1830 niets
In beide spellen floaten maatschappijen wanneer 60% verkocht is en ontvangen ze bij het floaten meteen 100% van de nominale waarde — precies dezelfde formule als in 1829, zonder enige wijziging overgenomen.

6. Certificaatlimiet met een andere uitzondering
In 1829 tellen aandelen met een koers onder de 30 pond niet mee voor de certificaatlimiet van een speler. 1830 verving deze vaste drempel door een specifieke zone op de koerstabel (de gele zone): het criterium verschuift van een numerieke prijs naar een positie op het bord.

7. Een andere treinladder
1829 gaat tot de trein van type 7 met een opbouw 2/3/4/5/7 (zonder trein van type 6 en zonder Diesel). 1830 herschreef die tot de opbouw 2/3/4/5/6/Diesel die tegenwoordig in de rest van het genre vrijwel universeel is.

8. Later roesten
In 1829 houden de treinen van type 2 het uit tot de eerste trein van type 5 wordt gekocht, en die van type 3 tot de eerste van type 7. 1830 vervroegde deze triggers en koppelde ze aan respectievelijk zijn eigen 4- en 6-treinen.

9. Terreinkosten, vrijwel onveranderd
1829 strafte bouwen op bergen en rivieren al financieel af. 1830 behield dit idee vrijwel ongewijzigd en verwerkte het in zijn eigen tabel met terreinkosten, die tegenwoordig standaard is in het genre.

10. De naam van het genre komt hiervandaan
1829 heet zo naar het jaar van de Rainhill Trials, de geboorte van het Britse spoorwegtijdperk. 1830 hield dezelfde conventie aan —het spel vernoemen naar een echt jaartal— toegepast op de Verenigde Staten, en daarom noemen we het hele genre tegenwoordig "18xx".

Verwante spellen

Meer spellen van Francis Tresham

Een term die je niet kent? Ze staan allemaal uitgelegd in de 18xx-woordenlijst. Woordenlijst →