18SJ: Railways in the Frozen North
Ontwerper: Örjan Wennman
Zweden en Noorwegen met nationalisatie en een filosofie waarin alleen persoonlijk vermogen telt.
18SJ: Railways in the Frozen North
Inhoud
Zo werkt het
- 10.000 kr bij de bank; elke speler krijgt 600 kr bij 4 spelers
- Willekeurig gaan er 4 privés (één uit elk paar) en 1 van de 11 maatschappijen uit
- Privéveiling; de [KHJ] is een minor die als een privé gekocht wordt
- De certificaatlimiet hangt af van hoeveel maatschappijen er over zijn
- Verkopen, één aandeel kopen, verkopen
- Oprichten: directeurscertificaat (20%) voor 67-100 kr
- Je betaalt altijd de koers; IPO-aandelen betalen aan de maatschappij
- Floaten bij 60%; tot dan mag je niets verkopen
- Inkomsten van privés; eerst opereert de [KHJ]
- Elke maatschappij, van hoogste naar laagste koers:
- 1. Eén aandeel terugkopen (incrementele)
- 2. Spoor: één gele of één upgrade, en nog een als ze een hoofdlijn upgradet
- 3. Station
- 4. Treinen en routebonussen
- 5. Uitkeren of inhouden
- 6. Treinen kopen
- De bank raakt leeg: de reeks operating rounds wordt afgemaakt
- Een koers komt boven 350 kr: de operating round wordt afgemaakt
- Een faillissement: het spel eindigt meteen
- Wie het meeste geld en aandelen heeft, wint
Onderdelen
- Geld
- Aandelen (max. 60%) en privés
- Incrementele kapitalisatie; die niet voor fase 5 opgericht zijn, volledig
- Een maatschappij zonder treinen na een roestmoment kan genationaliseerd worden
- De stations gaan naar de [SJ]
- Vaste inkomsten en speciale krachten
- De [KHJ] laat een 2-trein rijden en deelt half-half
- Sluiten bij de eerste 5-trein
- 10.000 kr
- [IPO] en open markt
- Treinen
- Drie hoofdlijnen vanuit Stockholm
- Bonussen: Oost-West, Lapplandspijl, ijzermijnen, Bergslagen
Waar het geld heen gaat
- Spelers Maatschappijen IPO-aandelen kopen, tegen koers
- Spelers Bank Privés en aandelen uit de markt kopen
- Bank Spelers Dividend, inkomsten van privés, verkopen
- Bank Maatschappijen Ingehouden opbrengst en dividend op IPO-aandelen
- Maatschappijen Bank Treinen, terrein, stations, terugkoop van aandelen
- Spelers Maatschappijen De directeur vult aan voor een verplichte trein
Fasen
- Na een roestmoment gaat de maatschappij zonder treinen met de hoogste koers die al geopereerd heeft naar de [SJ]: de aandeelhouders krijgen een vergoeding.
- Aandelen betaal je altijd tegen de koers, ook die uit de [IPO].
Een ronde stap voor stap
Illustratief voorbeeld met de regels van 18xx.games, spel met 4 spelers (600 kr elk). We volgen [S1] en de [MYJ], met thuisstad Malmö, van de privéveiling tot de tweede operating round.
-
Voor de start Willekeurig verwijderd Fase 2
Er zijn 4 privés en 1 maatschappij uit het spel gehaald. De [MYJ], met thuisstad Malmö, doet mee.
- Geld [S1]
- 600 kr
- Kas [MYJ]
- —
- Koers [MYJ]
- —
- Treinen [MYJ]
- —
-
Privéveiling De [SB] Fase 2
[S1] koopt de [SB] voor haar prijs, 45 kr. Die levert 15 kr per operating round op en geeft een havenbonus.
- Geld [S1]
- 555 kr
- Kas [MYJ]
- —
- Koers [MYJ]
- —
- Treinen [MYJ]
- —
-
Stock round 1 De [MYJ] oprichten Fase 2
[S1] richt de [MYJ] op tegen 76 kr. Het directeurscertificaat (20%) kost hem 152 kr, dat naar de kas gaat: de kapitalisatie is incrementeel.
- Geld [S1]
- 403 kr
- Kas [MYJ]
- 152 kr
- Koers [MYJ]
- 76 kr
- Treinen [MYJ]
- —
-
Stock round 1 Tot 60% Fase 2
In vier beurten koopt hij nog vier aandelen van 10% voor 76 kr. Met 60% verkocht floatet de [MYJ].
In stock round 1 mag je niet verkopen, en ook geen aandelen van een maatschappij die nog niet gefloat is.
- Geld [S1]
- 99 kr
- Kas [MYJ]
- 456 kr
- Koers [MYJ]
- 76 kr
- Treinen [MYJ]
- —
-
Stock round 1 Einde van de ronde Fase 2
Iedereen past en de ronde is voorbij. In fase 2 is er maar één operating round per stock round.
- Geld [S1]
- 99 kr
- Kas [MYJ]
- 456 kr
- Koers [MYJ]
- 76 kr
- Treinen [MYJ]
- —
-
Operating round 1 Inkomsten en [KHJ] Fase 2
Eerst worden de privés betaald: [S1] krijgt 15 kr van de [SB]. Daarna opereert de [KHJ], die altijd voor de maatschappijen gaat.
- Geld [S1]
- 114 kr
- Kas [MYJ]
- 456 kr
- Koers [MYJ]
- 76 kr
- Treinen [MYJ]
- —
-
Operating round 1 Naar Ystad Fase 2
Malmö heeft al het station van de [MYJ] en is een eindpunt. De [MYJ] legt een gele tegel op de hex die haar met Ystad verbindt, een stad van 20 kr met haven.
Een tegel die een hoofdlijn upgradet, geeft recht op een tweede tegel in dezelfde beurt.
- Geld [S1]
- 114 kr
- Kas [MYJ]
- 456 kr
- Koers [MYJ]
- 76 kr
- Treinen [MYJ]
- —
-
Operating round 1 Geen trein, koers zakt Fase 2
Zonder treinen geen opbrengst, en de koers zakt een vakje: van 76 naar 71 kr.
- Geld [S1]
- 114 kr
- Kas [MYJ]
- 456 kr
- Koers [MYJ]
- 71 kr
- Treinen [MYJ]
- —
-
Operating round 1 Een 2-trein Fase 2
Ze koopt een 2-trein voor 80 kr. Er zijn er 7 en ze roesten bij de eerste 4-trein.
- Geld [S1]
- 114 kr
- Kas [MYJ]
- 376 kr
- Koers [MYJ]
- 71 kr
- Treinen [MYJ]
- 2
-
Stock round 2 Op de limiet Fase 2
[S1] heeft al 60% van de [MYJ], het maximum. Hij vindt niets anders dat hem uitkomt en past.
- Geld [S1]
- 114 kr
- Kas [MYJ]
- 376 kr
- Koers [MYJ]
- 71 kr
- Treinen [MYJ]
- 2
-
Operating round 2 De trein rijdt Fase 2
Weer inkomsten van de [SB] (15 kr). De 2-trein rijdt van Malmö (20 kr) naar Ystad (20 kr): 40 kr.
- Geld [S1]
- 129 kr
- Kas [MYJ]
- 376 kr
- Koers [MYJ]
- 71 kr
- Treinen [MYJ]
- 2
-
Operating round 2 Uitkeren Fase 2
Ze keert 4 kr per aandeel uit. [S1], met 60%, krijgt 24 kr. De 40% die nog in de [IPO] ligt, betaalt 16 kr aan de [MYJ]; aandelen in de markt zouden niets krijgen.
- Geld [S1]
- 153 kr
- Kas [MYJ]
- 392 kr
- Koers [MYJ]
- 71 kr
- Treinen [MYJ]
- 2
-
Operating round 2 De koers beweegt niet Fase 2
De 40 kr haalt de 71 kr van de koers niet, dus hij stijgt niet. Bij het dubbele van de koers, en boven 82 kr, zou hij twee vakjes stijgen.
- Geld [S1]
- 153 kr
- Kas [MYJ]
- 392 kr
- Koers [MYJ]
- 71 kr
- Treinen [MYJ]
- 2
-
Operating round 2 Tweede trein Fase 2
Ze koopt nog een 2-trein voor 80 kr. Tot de eerste 4-trein mag ze er vier hebben.
Als de 4-trein komt en de 2-treinen roesten, kan de maatschappij die zonder treinen blijft, genationaliseerd worden.
- Geld [S1]
- 153 kr
- Kas [MYJ]
- 312 kr
- Koers [MYJ]
- 71 kr
- Treinen [MYJ]
- 2 + 2
-
Op naar stock round 3 En nu? Fase 2
Malmö hoort bij de Oost-Westbonus (120 kr tot Stockholm). De [MYJ] moet naar het noorden groeien voordat de 2-treinen vervallen.
- Geld [S1]
- 153 kr
- Kas [MYJ]
- 312 kr
- Koers [MYJ]
- 71 kr
- Treinen [MYJ]
- 2 + 2
18SJ Railways in the Frozen North — Samenvatting
Type kapitalisatie
- Standaard incrementele kapitalisatie: de kas ontvangt alleen het geld dat werkelijk voor de 10 aandelen wordt betaald naarmate ze worden verkocht.
- Zodra de eerste 5-trein wordt gekocht, schakelen maatschappijen die nog niet gefloat zijn voor de rest van het spel over op volledige kapitalisatie (ze ontvangen 10 × parprijs bij het floaten).
- Met de optionele variant "The Oscarian Era" gebruiken alle maatschappijen vanaf het begin volledige kapitalisatie.
Floatpercentage en aandelenlimieten per speler
- Floatet zodra 60% van de aandelen is verkocht (één drempel voor alle maatschappijen)
- Geen speler mag meer dan 60% (6 van de 10 certificaten) van één maatschappij bezitten, zonder uitzonderingen
- Certificaatlimiet per speler met alle maatschappijen beschikbaar (11, maar de tabel houdt op bij het niveau van 10 maatschappijen): 2 spelers — 39; 3 spelers — 26; 4 spelers — 20; 5 spelers — 16; 6 spelers — 13 (de limiet ligt iets lager als er minder maatschappijen actief zijn, van 7 tot 9)
Startkapitaal per aantal spelers
- 2 spelers: 1.200 kr startkapitaal (gespeeld met een derde "bot"-speler, A.W. Edelswärd)
- 3 spelers: 800 kr startkapitaal
- 4 spelers: 600 kr startkapitaal
- 5 spelers: 480 kr startkapitaal
- 6 spelers: 400 kr startkapitaal
- De bank begint altijd met 10.000 kr
Einde van het spel
- Een maatschappij gaat failliet: het spel eindigt onmiddellijk
- Een aandelenkoers bereikt de top van de markt (375-400 kr): het spel eindigt aan het einde van de lopende operating round
- De bank raakt door haar geld heen: de lopende volledige reeks operating rounds wordt nog uitgespeeld
Aantal fasen
- 7 fasen (2, 3, 4, 5, 6, D, E), ingeluid door de aankoop van de eerste trein van elk type
- De 4-, 6- en D/E-treinen zetten elk een nationalisatiecontrole in gang: de meest waardevolle gefloate maatschappij die nog geen treinen heeft, wordt genationaliseerd en door de staat (SJ) opgeslokt
Treinen en prijzen
- 2-trein — 80 kr (7 stuks; roest bij de eerste 4-trein)
- 3-trein — 180 kr (5 stuks; roest bij de eerste 6-trein)
- 4-trein — 300 kr (4 stuks; roest bij de eerste D-trein); zet nationalisatie in gang
- 5-trein — 530 kr (3 stuks); de aankoop sluit de privémaatschappijen en dwingt nog niet gefloate maatschappijen tot volledige kapitalisatie
- 6-trein — 630 kr (2 stuks); zet nationalisatie in gang
- D-trein — 1.100 kr (onbeperkt; 300 korting per ingeruilde 4/5/6-trein); zet nationalisatie in gang
- E-trein (variant van de D) — 1.300 kr; verdubbelt de opbrengst van elke stad waar de opererende maatschappij (of SJ) een fiche heeft; zet nationalisatie in gang
Privémaatschappijen
- Frykstadsbanan (FRY) — 20 kr, opbrengst 5 kr — blokkeert hex B17
- Nässjö-Oskarshamns järnväg (NOJ) — 20 kr, opbrengst 5 kr — blokkeert hex D9
- Göta kanalbolag (GKB) — 40 kr, opbrengst 15 kr — bonussen van 50/30/20 kr op maximaal drie kanaalhexen
- Sveabolaget (SB) — 45 kr, opbrengst 15 kr — havenfiche/bonus van 30 kr per symbool in diverse kuststeden
- The Gellivare Company (GC) — 70 kr, opbrengst 15 kr — twee extra gratis tegels op E28/F27; terreinkorting op D29/C30
- Motala Verkstad (MV) — 90 kr, opbrengst 20 kr — eenmaal per spel treinen kopen vóór het rijden van routes
- Nydqvist och Holm AB (NOHAB) — 90 kr, opbrengst 20 kr — eenmaal per spel één trein voor de halve prijs
- Köping-Hults järnväg (KHJ) — 140 kr, opbrengst 0 kr — geeft de controle over de minor KHJ (floatet met een 2-trein en een eigen fiche; deelt de opbrengst met de eigenaar)
- Nils Ericson (NE) — 220 kr, opbrengst 25 kr — een willekeurig bepaald presidentsaandeel in een maatschappij; laat de eigenaar eenmaal per spel de priority deal nemen; kan nooit door een maatschappij worden gekocht
- Nils Ericson Första Tjing (NEFT) — 0 kr — geeft de mogelijkheid om eenmaal per spel de priority deal te nemen; kan nooit worden gekocht
- Adolf Eugene von Rosen (AEvR) — 220 kr, opbrengst 30 kr — het presidentsaandeel van de ÖKJ; kan nooit door een maatschappij worden gekocht
Maatschappijen
- Bergslagernas järnvägar AB (BJ) — thuisbasis op A10
- Kil-Fryksdalens Järnväg (KFJ) — thuisbasis op C16
- Malmö-Ystads järnväg (MYJ) — thuisbasis op A2
- Mellersta Östergötlands Järnvägar (MÖJ) — thuisbasis op E8
- The Swedish-Norwegian Railroad Company ltd (SNJ) — thuisbasis op G26
- Sundsvall-Torphammars järnväg (STJ) — thuisbasis op F19
- Stockholm-Västerås-Bergslagens Järnvägar (SWB) — thuisbasis op G10
- Trafikaktiebolaget Grängesberg-Oxelösunds järnvägar (TGOJ) — thuisbasis op D19
- Uppsala-Gävle järnväg (UGJ) — thuisbasis op F13
- Örebro-Köpings järnvägsaktiebolag (ÖKJ) — thuisbasis op C12
- Östra Skånes Järnvägsaktiebolag (ÖSJ) — thuisbasis op C2
- Allemaal floaten ze bij 60%; per spel worden er maar 10 van de 11 gebruikt (er wordt er één willekeurig verwijderd), plus één extra minor, Köping-Hults järnväg (KHJ), thuisbasis op D15
Spelspecifieke mechanismen
- Nationalisatie: wanneer de eerste 4-, 6- of D/E-trein wordt gekocht, wordt de meest waardevolle gefloate maatschappij zonder treinen door de staat (SJ) opgeslokt; spelers krijgen een vergoeding op basis van de aandelenkoers
- Thematische routebonussen: Lapplandspilen (Noord+Zuid, +100 kr), Oost/West (+120 kr), Bergslagen en ertsveldsymbolen (+50/+100 kr afhankelijk van de symbolen)
- Een variant voor 2 spelers met een derde "bot"-speler (A.W. Edelswärd) die om beurten door de menselijke spelers wordt bestuurd
- Het terugkopen van eigen aandelen hangt af van de gekleurde zone van de markt waarin de maatschappij staat (de kleuren van de markt bepalen of aandelen tegen de halve prijs kunnen worden teruggekocht, zonder mee te tellen voor de certificaatlimiet, enz.)
Noodverkoop (emergency sell)
Komt precies overeen met de basisregel van 1830: eerst de kas, dan het eigen geld van de president, dan een gedwongen verkoop van aandelen die de president bezit. Los daarvan, en zonder verband met een mislukte treinaankoop, heeft 18SJ een eigen nationalisatiemechanisme: bij bepaalde mijlpalen in de treinfasen wordt de meest waardevolle major zonder trein die nog in particuliere handen is, meteen genationaliseerd.
Vergelijking met 1830
1. Setting en kaart
1830 beslaat het noordoosten van de VS. 18SJ speelt zich af in de verenigde koninkrijken Zweden en Noorwegen,
in de jaren waarin de hoofdlijnen ("stambanor") van het Noordse spoorwegnet werden aangelegd.
2. Nationalisatie van publieke maatschappijen
Een mechanisme dat in 1830 niet bestaat: wanneer de eerste 4-, 6- of D/E-trein wordt gekocht, wordt de meest
waardevolle gefloate maatschappij die nog geen treinen heeft genationaliseerd en opgeslokt door de staat
(vertegenwoordigd door de virtuele maatschappij SJ), waarbij de aandeelhouders een vergoeding krijgen. Daardoor
kan elk spel eindigen met een ander aantal nog actieve maatschappijen.
3. Standaard incrementele kapitalisatie, met een omslagpunt naar volledig
In 1830 floatet elke maatschappij met volledige kapitalisatie (100% van de nominale waarde in één keer). In
18SJ zijn maatschappijen standaard incrementeel, maar zodra de eerste 5-trein wordt gekocht, schakelt elke
maatschappij die nog niet gefloat is voor de rest van het spel over op volledige kapitalisatie.
4. Privémaatschappijen die nooit twee keer op dezelfde manier sluiten, met zeer uiteenlopende
rollen
In 1830 keren alle zes privémaatschappijen gewoon een vaste opbrengst uit. 18SJ heeft elf
privémaatschappijen (waarvan er per spel tien in het spel komen) met zeer uiteenlopende effecten: hexen
blokkeren, routebonussen met eigen fiches, controle over een minor met een trein en een fiche, of zelfs een
willekeurig toegewezen presidentsaandeel.
5. Terugkopen van aandelen afhankelijk van de zone op de markt
In 1830 verschuift de markt alleen de aandelenkoers; er is geen manier om aandelen uit de pool "terug te
kopen". In 18SJ kunnen spelers, afhankelijk van de gekleurde zone waarin het marktvakje van een maatschappij
ligt, haar eigen aandelen uit de pool terugkopen tegen de volle of de halve prijs, of zelfs zonder dat ze
meetellen voor de certificaatlimiet.
6. Een variant voor 2 spelers met een "bot"
1830 ondersteunt minimaal 2 menselijke spelers die gewoon tegen elkaar spelen. 18SJ voegt, wanneer het met
2 wordt gespeeld, een derde fictieve speler (A.W. Edelswärd) toe die om beurten door de mensen wordt bestuurd,
volgens specifieke regels voor het vorderen van treinen en voor prioriteit.
7. Ontworpen voor spelers die 1830 al kennen
18SJ wordt gepresenteerd als een thematische en mechanische evolutie van 1830 voor wie de basis al kent en
varianten wil verkennen met nationalisatie en het terugkopen van aandelen, mechanismen die in het
oorspronkelijke spel ontbreken.
Een term die je niet kent? Ze staan allemaal uitgelegd in de 18xx-woordenlijst. Woordenlijst →