← Alle spellen

1828

Ontwerper: J C Lawrence

Een fors familielid van 1830 rond de Grote Meren en Oost-Canada: fusies van maatschappijen tot gedeelde "Systems", privates die rechtstreeks maatschappijen starten en parkoersen die gaandeweg het spel vrijkomen.

Bekijk op BoardGameGeek → Bekijk de spelregels → Bekijk op Ludoya →
1828 Inhoud

Zo werkt het

Opbouw
  • 3 tot 5 spelers: elk $800, $700 of $620
  • Een paar van de 8 oprichtersprivés van $250 gaan willekeurig uit het spel: er blijven er evenveel als spelers + 1
  • De privés liggen in rijen op prijs, van $20 tot $250
  • Privéveiling: de goedkoopste kopen, op een andere bieden of passen
  • Wie een privé van $250 krijgt, krijgt het directeurscertificaat en 10% van die maatschappij, en kiest de startkoers
Stock round ×1
  • Verkopen (niet in de eerste): zakt een rij per aandeel
  • Eén certificaat kopen (twee in de grijze zone, als je directeur bent)
  • Of twee maatschappijen fuseren tot een systeem
  • Max. 60% per speler, behalve in de grijze zone
  • De volgorde van de volgende ronde is de volgorde waarin gepast is
  • Aan het eind stijgen maatschappijen zonder aandelen in [IPO] of pool
Operating round ×1-4
  • Inkomsten van de privés
  • Elke maatschappij, van hoogste naar laagste koers:
  • 1. Startstation (de eerste keer)
  • 2. Spoor: 1 gele of 1 upgrade (een systeem 2)
  • 3. Eén station ($100)
  • 4. Treinen
  • 5. Uitkeren (rechts) of inhouden (links)
  • 6. Treinen kopen; met een route moet ze er een hebben
↻ Herhaalt zich tot het einde
Einde van het spel
  • Een speler gaat failliet: het spel eindigt meteen
  • Een koers bereikt $500
  • Of de eerste volledige reeks operating rounds in de paarse fase is voorbij
  • Geld + aandelen tegen koers + privés tegen nominale waarde

Onderdelen

Spelers
  • Geld
  • Privés en aandelen (vrijwel geen certificaatlimiet)
  • Hooguit 60% van elke maatschappij
Maatschappijen
  • 16 maatschappijen: directeurscertificaat van 20% en acht aandelen van 10%
  • Floaten bij 60% verkocht en krijgen 10 × startkoers
  • De startkoersen komen per fase vrij
  • Twee kunnen fuseren tot een systeem: één kas, twee vloten
Bank
  • Onbeperkt geld
  • [IPO] en pool
  • Treinen per kleur, van geel tot paars
Kaart
  • Oostelijk Noord-Amerika en Canada
  • Rivieren $80, bergen $120
  • Hexen geblokkeerd door de privés
  • Kolenvelden in Virginia: een kolenfiche nodig ($120)
Privés
  • 8 te koop ($20 tot $160), met speciale krachten
  • 8 oprichters ($250, inkomsten $40): sluiten als hun maatschappij een trein koopt
  • Vanaf de groene fase mogen maatschappijen ze kopen
  • Allemaal dicht in de rode fase

Waar het geld heen gaat

  • Spelers Bank Privés, aandelen uit de [IPO] (tegen startkoers) en uit de pool (tegen koers)
  • Bank Maatschappijen Bij het floaten: 10 × startkoers
  • Bank Spelers Dividend, inkomsten van privés, aandelenverkopen
  • Maatschappijen Bank Treinen, terrein, stations en kolenfiches
  • Maatschappijen Spelers Privés van een speler kopen (van $1 tot het dubbele van de waarde)
  • Spelers Maatschappijen De directeur vult aan voor een verplichte trein

Fasen

Groga
Start
2 · $80
Startkoersen $67, $71, $79; 1 operating round
Verda
1e 3-trein
3 · $160
Maatschappijen mogen privés kopen; 2 rondes
Blava
1e 5-trein
5 · $250
2-treinen verdwijnen
Marró
1e 3+D-trein
3+D · $350
Bruine tegels; 3 treinen per maatschappij; 3 rondes
Vermella
1e 6-trein
6 · $650
Privés sluiten; 3-treinen verdwijnen; 2 treinen
Grisa
1e 8E-trein
8E · $800
5-treinen verdwijnen
Lila
1e diesel
D · $900
3+D-treinen verdwijnen; niets meer op te richten; 4 rondes; het spel eindigt na deze reeks
  • Fusies tot systemen zijn het hart van het spel: één grote maatschappij met twee vloten en meer spoor per beurt.
  • Hoge startkoersen komen pas in de groene, blauwe en bruine fase: wie vroeg opricht, doet dat goedkoop.

Een ronde stap voor stap

Illustratief voorbeeld (de spelregels hebben er geen): 4 spelers met $700. We volgen [S1] en de [GT], met thuisstad Grand Rapids, van de privéveiling tot de tweede operating round.

  1. Voor de start Privés in rijen Fase Groga

    Met 4 spelers gaan er willekeurig drie van de acht privés van $250 uit en blijven er vijf over, waaronder die van de [GT]. De privés liggen in rijen op prijs, van die van $20 tot die van $250.

    Geld [S1]
    $700
    Kas [GT]
    —
    Koers [GT]
    —
    Treinen [GT]
    —
  2. Privéveiling Een bod op de [GT] Fase Groga

    In zijn beurt mag elke speler de goedkoopste privé kopen, op een andere bieden of passen. [S1] biedt $255 op de privé van de [GT]: een bod moet een veelvoud van $5 zijn en boven de nominale waarde liggen.

    Het geld van een bod ligt apart: je kunt het nergens anders voor gebruiken.

    Geld [S1]
    $445
    Kas [GT]
    —
    Koers [GT]
    —
    Treinen [GT]
    —
  3. Privéveiling De [GT] is van hem Fase Groga

    De anderen kopen de goedkope privés. Als de [GT] de goedkoopste is die over is en alleen het bod van [S1] heeft, krijgt hij haar voor $255. Hij krijgt het directeurscertificaat (20%) en 10% van de [GT], en moet de startkoers kiezen: hij kiest $79, de hoogste gele.

    In de gele fase zijn er alleen $67, $71 en $79. Hogere koersen komen met de groene, blauwe en bruine fase.

    Geld [S1]
    $445
    Kas [GT]
    —
    Koers [GT]
    $79
    Treinen [GT]
    —
  4. Stock round 1 Op weg naar 60% Fase Groga

    Elke beurt koop je maar één certificaat. [S1] koopt twee keer 10% van de [GT] uit de [IPO] voor $79 per stuk en komt op 50%. [S3] neemt er ook een.

    In de eerste stock round mag je niet verkopen.

    Geld [S1]
    $287
    Kas [GT]
    —
    Koers [GT]
    $79
    Treinen [GT]
    —
  5. Stock round 1 De [GT] floatet Fase Groga

    Er is nu 60% verkocht en er ligt nog maar 40% in de [IPO]: de [GT] floatet. Ze krijgt in één keer $790, tien keer de startkoers. Het geld van de aandelenaankopen gaat naar de bank, niet naar de maatschappij.

    Geld [S1]
    $287
    Kas [GT]
    $790
    Koers [GT]
    $79
    Treinen [GT]
    —
  6. Stock round 1 Iedereen past Fase Groga

    Als iedereen achter elkaar gepast heeft, is de ronde voorbij. De volgorde waarin gepast is, wordt de volgorde van de volgende stock round. In de gele fase volgt er maar één operating round.

    Geld [S1]
    $287
    Kas [GT]
    $790
    Koers [GT]
    $79
    Treinen [GT]
    —
  7. Operating round 1 Inkomsten en startstation Fase Groga

    De privé van de [GT] betaalt [S1] $40. De [GT] opereert voor het eerst en zet haar station in Grand Rapids, dat al met gedrukt grijs spoor aan Muskegon vastzit.

    Geld [S1]
    $327
    Kas [GT]
    $790
    Koers [GT]
    $79
    Treinen [GT]
    —
  8. Operating round 1 Een gele tegel in Lansing Fase Groga

    Een losse maatschappij legt één tegel per ronde. De [GT] legt een gele stad in Lansing, naast Grand Rapids. Er ligt een rivier: $80 naar de bank.

    Geld [S1]
    $327
    Kas [GT]
    $710
    Koers [GT]
    $79
    Treinen [GT]
    —
  9. Operating round 1 Geen opbrengst Fase Groga

    Ze heeft nog geen treinen, dus ze verdient niets. Niet uitkeren schuift de koers een kolom naar links: van $79 naar $76.

    Geld [S1]
    $327
    Kas [GT]
    $710
    Koers [GT]
    $76
    Treinen [GT]
    —
  10. Operating round 1 Twee 2-treinen Fase Groga

    Ze koopt twee 2-treinen voor $80. Omdat ze een route heeft, moet ze er minstens één hebben. Bij de aankoop van de eerste trein sluit de privé van de [GT].

    Had de kas niet gereikt, dan had de directeur de rest uit eigen zak moeten bijleggen.

    Geld [S1]
    $327
    Kas [GT]
    $550
    Koers [GT]
    $76
    Treinen [GT]
    2 + 2
  11. Stock round 2 Het plafond van 60% Fase Groga

    [S1] koopt nog 10% uit de [IPO] voor $79 en komt op 60%. Meer mag hij niet: boven 60% kan alleen als de koers in de grijze zone van de markt staat.

    Had de [GT] geen aandelen in [IPO] of pool, dan was de koers aan het eind van de ronde een rij gestegen.

    Geld [S1]
    $248
    Kas [GT]
    $550
    Koers [GT]
    $76
    Treinen [GT]
    2 + 2
  12. Operating round 2 Door naar Flint Fase Groga

    De privé betaalt niets meer. De [GT] bouwt verder: een gele stad in Flint, aan de andere kant van Lansing, zonder terreinkosten.

    Geld [S1]
    $248
    Kas [GT]
    $550
    Koers [GT]
    $76
    Treinen [GT]
    2 + 2
  13. Operating round 2 Twee ritten Fase Groga

    Eén 2-trein rijdt van Grand Rapids ($30) naar Lansing ($20): $50. De andere van Grand Rapids naar Muskegon ($10): $40. Totaal: $90. Elke route moet een station van de [GT] raken.

    Beide treinen vertrekken uit Grand Rapids over verschillend spoor: ze mogen geen enkel stuk delen.

    Geld [S1]
    $248
    Kas [GT]
    $550
    Koers [GT]
    $76
    Treinen [GT]
    2 + 2
  14. Operating round 2 Uitkeren Fase Groga

    De [GT] keert $9 per 10% uit. [S1], met 60%, krijgt $54 en [S3] $9. De 30% in de [IPO] krijgt niets. Elk dividend schuift de koers een kolom naar rechts: terug naar $79.

    Geld [S1]
    $302
    Kas [GT]
    $550
    Koers [GT]
    $79
    Treinen [GT]
    2 + 2
  15. Operating round 2 Een derde trein Fase Groga

    Ze koopt nog een 2-trein voor $80. Als die op zijn, opent de eerste 3-trein de groene fase.

    Geld [S1]
    $302
    Kas [GT]
    $470
    Koers [GT]
    $79
    Treinen [GT]
    2 + 2 + 2
  16. Op naar de groene fase En nu? Fase Groga

    De groene fase brengt spoorupgrades, twee operating rounds per reeks en nieuwe startkoersen ($86 en $94). Met 60% van de [GT] kan [S1] een tweede maatschappij zoeken en die later met de [GT] tot een systeem laten fuseren.

    Geld [S1]
    $302
    Kas [GT]
    $470
    Koers [GT]
    $79
    Treinen [GT]
    2 + 2 + 2

1828 — Samenvatting

Type kapitalisatie

  • Volledige kapitalisatie: bij het floaten (60% verkocht) ontvangt de maatschappij in één keer al het kapitaal (uitgifteprijs × 10) in de schatkist, precies zoals in 1830.

Floaten en aandelenlimieten per speler

  • Floatet wanneer 60% van de aandelen verkocht is, dezelfde enkele drempel als in 1830
  • Geen enkele speler mag meer dan 60% van één maatschappij bezitten, behalve wanneer de koers de grijze «onbeperkt»-vakken van de markt bereikt —daar vervalt de limiet en kan de president, uniek in dit spel, twee van zijn aandelen in één actie kopen in plaats van één
  • Er is praktisch geen certificaatlimiet, bij geen enkel aantal spelers (3 tot 5); het spel controleert die niet eens
  • De private Mohawk & Hudson kan worden ingeruild voor een aandeel van 10% van elke willekeurige maatschappij, zonder dat het meetelt voor de limiet van 60%
  • Tot 80% van de aandelen van één maatschappij kan in de bank pool liggen voordat de poollimiet wordt bereikt, ver boven de gebruikelijke 50% van 1830

Startgeld per aantal spelers

  • 3 spelers: $800 startgeld
  • 4 spelers: $700 startgeld
  • 5 spelers: $620 startgeld
  • De bank heeft geen vaste omvang: haar geld is praktisch onbeperkt, dus het spel kan nooit eindigen doordat de bank leeg raakt
  • Alleen geschikt voor 3 tot 5 spelers —er is geen optie voor 2 of voor 6

Einde van het spel (end game triggers)

  • Een speler gaat failliet: het spel eindigt direct
  • Een koers bereikt het bovenste vak van $500 op de markt: het spel eindigt direct als dat gebeurt doordat een maatschappij aan het einde van een stock round volledig in particuliere handen is, of aan het einde van de lopende operating round als het gebeurt door de uitkering van een dividend
  • De laatste fase (Purple) voltooit haar volledige set operating rounds: het spel eindigt wanneer die set afgelopen is
  • De spelers kunnen ook in onderling overleg vaststellen dat de uitslag al vaststaat en het spel eerder beëindigen

Aantal fasen

  • 7 fasen (Yellow, Green, Blue, Brown, Red, Gray, Purple), geactiveerd door de aankoop van de eerste trein van elk type
  • Niet alle uitgifteprijzen zijn vanaf het begin beschikbaar: de fase Yellow biedt er maar een klein beginsetje van, en elke volgende fase (Green, Blue, Brown) ontgrendelt een hogere reeks uitgifteprijzen
  • Fase Red (eerste 6-trein): sluit alle privates die nog in het spel zijn, plus de minor Cobourg & Peterborough
  • Fase Purple (eerste Diesel): elke maatschappij die nog niet is opgericht, wordt gemarkeerd om zich terug te trekken, waarbij een permanente blokkadefiche op haar thuisbasis achterblijft
  • De treinlimiet per maatschappij daalt in de loop van het spel: 4 in Yellow/Green/Blue, 3 in Brown, en 2 vanaf Red
  • Het aantal operating rounds per set groeit van 1 (Yellow) tot 4 (Purple)

Treinen en prijzen

  • 2-trein — $80 (7 stuks; roest bij de eerste 5-trein)
  • 3-trein — $160 (9 stuks; roest bij de eerste 6-trein; bij aankoop gaan de uitgifteprijzen van de fase Green open)
  • 5-trein — $250 (4 stuks; roest bij de eerste 8E-trein; bij aankoop gaan de uitgifteprijzen van de fase Blue open)
  • 3+D-trein — $350 (6 stuks; roest bij de eerste Diesel; bij aankoop gaan de uitgifteprijzen van de fase Brown open)
  • 6-trein — $650 (4 stuks, of 3 bij minder dan 5 spelers; roest nooit; bij aankoop sluiten alle resterende privates en de minor Cobourg & Peterborough)
  • 8E-trein — $800 (3 stuks; roest nooit)
  • Diesel (D) — $900 (onbeperkt aantal; roest nooit; bij aankoop wordt elke maatschappij die nog niet is opgericht gemarkeerd om zich terug te trekken)

Privates

  • Acht gewone privates (van $20 tot $160), die elk een bepaalde hex blokkeren totdat een maatschappij ze koopt, en waarvan verschillende bij verkoop een eigen vaardigheid hebben: Schuylkill Valley Navigation ($20, inkomen $5) blokkeert alleen haar hex; Saint Clair Tunnel ($20, inkomen $5, dat stijgt naar $10 wanneer ze in handen van een maatschappij komt) blokkeert Sarnia; Champlain & St. Lawrence ($40, inkomen $10) laat haar maatschappij op elk moment een gratis fiche in Burlington plaatsen; Delaware & Hudson ($80, inkomen $15) laat haar eigenaar een fiche (met optioneel station) naar Scranton «teleporteren» voor $120; Cobourg & Peterborough ($80, inkomen $15) kan ook worden gespeeld als de enige minor van het spel; Mohawk & Hudson ($120, inkomen $20) kan worden ingeruild voor een aandeel van 10% van elke willekeurige maatschappij, zonder mee te tellen voor de limiet van 60%; Erie & Kalamazoo ($120, inkomen $20) plaatst automatisch een gele fiche in Adrian & Ann Arbor wanneer ze in handen van een maatschappij komt en geeft later een extra fiche met korting; Camden & Amboy ($160, inkomen $25) geeft haar koper een aandeel van 10% van de Pennsylvania Railroad
  • Acht «oprichtings»-privates ($250 per stuk, inkomen $40): CPR, GT, IC, MC, MP, NKP, NW en OSH. Elk richt direct de bijbehorende maatschappij op, waarbij de koper 30% krijgt en het recht om de uitgifteprijs vast te stellen; ze sluit automatisch wanneer die maatschappij haar eerste trein koopt. Van deze acht privates blijven er na een willekeurige trekking, nog voordat de veiling begint, slechts 7 min het aantal spelers over, dus hoe minder spelers, hoe minder er in het spel blijven

Maatschappijen

  • 16 maatschappijen met een vaste thuisbasis, verspreid over een ruime kaart van het oosten van Noord-Amerika (Grote Meren en Midwesten, het Noordoosten, het Zuiden en Oost-Canada): Boston & Maine (B&M), Baltimore & Ohio (B&O), Chesapeake & Ohio (C&O), Canadian Pacific (CPR), Grand Trunk (GT), Erie (ERIE), Illinois Central (IC), Michigan Central (MC), Missouri Pacific (MP), New York Central (NYC), New York, Chicago & St. Louis (NKP), New York, New Haven & Hartford (NYH), Norfolk & Western (NW), Ontario, Simcoe & Huron (OSH), Pennsylvania Railroad (PRR) en Wabash (WAB)
  • Eén speelbare minor, de Cobourg & Peterborough (C&P), die begint met een gratis 2-trein en sluit wanneer de fase van de 6-trein aanbreekt

Specifieke mechanismen

  • Fusies van maatschappijen tot «Systems»: als één speler genoeg aandelen samen bezit (6, of 5 als hij er die ronde geen heeft verkocht) van twee gefloate maatschappijen, kan hij ze fuseren tot een System dat schatkist en koers deelt, al houdt elke oorspronkelijke maatschappij daarbinnen haar eigen, afzonderlijk getelde treinvloot
  • Uitgifteprijzen worden geleidelijk per fase ontgrendeld, in plaats van allemaal vanaf het begin beschikbaar te zijn
  • Acht van de zestien maatschappijen worden direct opgericht via een bijbehorende «oprichtings»-private, in plaats van via een normale beursgang
  • Er is praktisch geen certificaatlimiet, en de bank is onbeperkt
  • Een speciale «kolenfiche» ($120) is nodig voordat een maatschappij een route kan rijden door de hex van de kolenvelden van Virginia
  • Maatschappijen die bij het aanbreken van de fase Purple nog niet zijn opgericht, trekken zich terug uit het spel, waarbij een permanente blokkadefiche op hun thuisbasis achterblijft

Noodverkoop (emergency sell)

Komt vrijwel precies overeen met de referentieversie van 1830: eerst de schatkist van de maatschappij, dan het persoonlijke geld van de president —beperkt tot precies het benodigde bedrag, geen cent meer—, en als dat nog niet genoeg is, een gedwongen verkoop van de eigen aandelen van de president in elke maatschappij die hij bezit, tegen marktprijs, waarbij zijn presidentscertificaat altijd beschermd is tegen verkoop. Het verkopen van aandelen van een andere maatschappij kan nog steeds het presidentschap van die maatschappij naar een andere speler laten overgaan, net als in 1830. Als het tekort nog steeds niet gedekt is, gaat de president failliet en eindigt het spel direct. De enige echt eigen nuance van 1828: zodra twee maatschappijen tot een System zijn gefuseerd, wordt elk van de twee oorspronkelijke maatschappijen afzonderlijk gecontroleerd op de vraag of ze een trein nodig heeft, omdat ze onafhankelijke treinvloten houden, ook al delen ze één schatkist.

Vergelijking met 1830

1. Setting, kaart en aantal spelers
1830 beslaat het noordoosten van de VS voor 2-6 spelers. 1828 breidt de kaart uit over de Grote Meren, het Noordoosten, het Zuiden en Oost-Canada, en is alleen geschikt voor 3 tot 5 spelers —er is geen optie voor 2 of voor 6.

2. Maatschappijen die direct door een private worden opgericht, niet alleen via een beursgang
In 1830 wordt elke maatschappij op dezelfde manier opgericht: door in een stock round een uitgifteprijs vast te stellen. In 1828 worden acht van de zestien maatschappijen daarentegen direct opgericht door de bijbehorende «oprichtings»-private van $250 te kopen, die de koper 30% van de maatschappij geeft en het recht om zelf de uitgifteprijs vast te stellen.

3. Uitgifteprijzen worden geleidelijk ontgrendeld, niet allemaal tegelijk
1830 biedt zijn hele schaal van uitgifteprijzen vanaf de eerste stock round. 1828 opent aan het begin slechts een handvol lage prijzen, en elke volgende fase (Green, Blue, Brown) ontgrendelt een hogere reeks —dus een vroeg opgerichte maatschappij heeft een smallere en goedkopere keuze dan een die later wordt opgericht.

4. Geen echte certificaatlimiet, en een onbeperkte bank
1830 beperkt hoeveel certificaten elke speler mag hebben en geeft de bank een vaste omvang van $12.000. 1828 doet geen van beide —de certificaatlimiet is praktisch uitgeschakeld en het geld van de bank is onbeperkt, dus het spel kan nooit eindigen doordat de bank leeg raakt, zoals in 1830 wel kan gebeuren.

5. Maatschappijen kunnen fuseren tot «Systems»
Een mechanisme dat 1830 helemaal niet kent: als één speler genoeg aandelen samen bezit van twee gefloate maatschappijen, kan hij ze fuseren tot één System dat schatkist en koers deelt, al houden de twee oorspronkelijke maatschappijen daarbinnen gescheiden treinvloten.

6. Treinen die nooit roesten, zodra de eerste voorbij zijn
In 1830 is alleen de Diesel immuun voor roest. In 1828 blijven de 6-, 8E- en Diesel-treinen na aankoop de rest van het spel bruikbaar —een veel ruimere «veilige zone» bovenaan de treinladder dan 1830 biedt.

7. Een limiet van 60% die je kunt doorbreken, met een bonus erbij
De grijze of «onbeperkte» vakken van de aandelenmarkt in 1830 heffen eenvoudigweg het plafond van 60% op. 1828 doet hetzelfde, maar voegt er een extra voordeel aan toe: wanneer een maatschappij zo hoog noteert, kan haar president twee van haar aandelen in één actie kopen.

8. Een eigen minor en een speciale vereiste voor kolen
1828 heeft één speelbare minor, de Cobourg & Peterborough, die begint met een gratis trein —een structuur die 1830 helemaal niet gebruikt. Het eist ook dat maatschappijen een speciale «kolenfiche» van $120 kopen voordat ze een route door de kolenvelden van Virginia kunnen rijden, een mechanisme voor toegang tot hulpbronnen zonder equivalent in 1830.

Een term die je niet kent? Ze staan allemaal uitgelegd in de 18xx-woordenlijst. Woordenlijst →