← Alle spellen

1841: Railways in Northern Italy

Ontwerper: Federico Vellani, Manlio Manzini

Noord-Italië met de ingewikkeldste aandelenmarkt van het genre: maatschappijen kunnen in andere maatschappijen investeren en zelfs nieuwe oprichten.

Bekijk op BoardGameGeek → Bekijk de spelregels → Bekijk op Ludoya →
1841: Railways in Northern Italy Inhoud

Zo werkt het

Opbouw
  • 3 tot 8 spelers: van L.1.120 (3) tot L.420 (8)
  • Bank van L.14.400
  • Veiling van de 8 concessies: 7 geven het recht een historische maatschappij op te richten; de Bayard levert alleen inkomsten
  • Daarna begint wie het minste geld heeft
Stock round ×1
  • Verkopen (zakt een rij per aandeel) en één certificaat kopen
  • Oprichten: koers kiezen en het directeurscertificaat kopen (20%, of 40% bij minors)
  • In de beurt van oprichten mag je meteen tot 40% gaan
  • Historische maatschappijen hebben tot fase 4 de concessie nodig; generieke kunnen vanaf fase 3
  • Bij het oprichten koopt de maatschappij haar stations
  • Max. 60% van een maatschappij, inclusief wat je via andere controleert
Operating round ×1-3
  • Elke maatschappij, van hoogste naar laagste koers:
  • 1. Spoor (in fase 2 één tegel per station, zonder grenzen over te steken)
  • 2. Stations
  • 3. Treinen
  • 4. Uitkeren of inhouden
  • 5. Treinen kopen (met [EMR] als het niet reikt)
  • 6. Aandelen van andere maatschappijen kopen of verkopen
  • 7. Fuseren of een minor omzetten in een major
↻ Herhaalt zich tot het einde
Einde van het spel
  • De bank raakt leeg: de operating round wordt afgemaakt
  • Een koers bereikt het eindvakje, of alle uitgangen op de kaart zijn verbonden
  • Faillissementen: het spel gaat door tot er nog maar één over is
  • Geld + aandelen tegen koers

Onderdelen

Spelers
  • Geld
  • Concessies en aandelen
  • Kunnen maatschappijen via andere maatschappijen controleren
Maatschappijen
  • Majors (directeur 20%) en minors (40%, eigen koersplafond)
  • Incrementele kapitalisatie: ze ontvangen elk aandeel dat uit de [IPO] gaat
  • Mogen tot 5 certificaten van andere maatschappijen hebben, en er zelfs oprichten
  • Kunnen fuseren als hun netten elkaar binnen één regio raken
Bank
  • L.14.400
  • Aandelenpool
  • Treinen van 2 (L.100) tot 8 (L.1.450)
Kaart
  • Noord-Italië, verdeeld in regio's
  • De grenzen verschuiven in fase 4 en 5
  • Passen: je mag er een station zetten, maar ze leveren niets op
  • Kleine steden tellen niet mee voor de lengte van de trein
Concessies
  • 8, met een waarde van L.50
  • Geven het recht een bepaalde historische maatschappij op te richten
  • Gaan allemaal weg bij de eerste 4-trein

Waar het geld heen gaat

  • Spelers Maatschappijen Aandelen uit de [IPO] kopen: de prijs gaat naar de maatschappij
  • Spelers Bank Concessies en aandelen uit de pool
  • Bank Spelers Dividend, aandelenverkopen, inkomsten van de Bayard
  • Maatschappijen Bank Treinen, stations en terrein
  • Bank Maatschappijen Ingehouden opbrengst, dividend op aandelen van andere maatschappijen
  • Maatschappijen Maatschappijen Aandelen of stations van een andere maatschappij kopen

Fasen

2
Start
2 · L.100
Geel; 1 ronde; één tegel per station; geen grenzen oversteken
3
1e 3-trein
3 · L.200
Groen; 2 rondes; generieke maatschappijen kunnen nu opgericht worden
4
1e 4-trein
4 · L.350
Concessies en 2-treinen weg; grenzen verschuiven; de [IRSFF] splitst
5
1e 5-trein
5 · L.550
Bruin; 3 rondes; maar één tegel per ronde; 3-treinen weg
6
1e 6-trein
6 · L.800
Minder treinen per maatschappij
7
1e 7-trein
7 · L.1.100
4-treinen weg
8
1e 8-trein
8 · L.1.450
5-treinen weg; het koersplafond vervalt
  • Maatschappijen kunnen eigenaar zijn van andere maatschappijen: zeggenschap kan in een keten verstopt zitten.
  • Uitkeren laat de koers alleen stijgen als de opbrengst hoger is dan de aandeelprijs.

Een ronde stap voor stap

Illustratief voorbeeld: we hebben geen toegang tot de spelregels, dus de getallen komen uit de implementatie van 18xx.games. 4 spelers met L.840. We volgen [S1] en de [SFTN], met thuisstad Turijn, van de concessieveiling tot de tweede operating round.

  1. Voor de start Concessies Fase 2

    Met 4 spelers begint iedereen met L.840. Er zijn acht concessies: zeven zijn de vergunning om een historische maatschappij op te richten en de Bayard geeft L.20 aan het eind van elke stock round.

    Geld [S1]
    L.840
    Kas [SFTN]
    —
    Koers [SFTN]
    —
    Treinen [SFTN]
    —
  2. Concessieveiling De concessie van de [SFTN] Fase 2

    [S1] krijgt de concessie van de [SFTN] voor L.60. Na de veiling wordt de volgorde aangepast: wie het minste geld heeft, begint.

    Tot fase 4 kan alleen de houder van deze concessie de [SFTN] oprichten.

    Geld [S1]
    L.780
    Kas [SFTN]
    —
    Koers [SFTN]
    —
    Treinen [SFTN]
    —
  3. Stock round 1 De [SFTN] oprichten Fase 2

    [S1] richt de [SFTN] op met een koers van L.100 en koopt het directeurscertificaat, 20%, voor L.200. Het geld gaat naar de kas van de maatschappij.

    Geld [S1]
    L.580
    Kas [SFTN]
    L.200
    Koers [SFTN]
    L.100
    Treinen [SFTN]
    —
  4. Stock round 1 In één keer tot 40% Fase 2

    In dezelfde beurt waarin hij haar opricht, mag hij doorkopen tot 40%: hij koopt nog twee aandelen van L.100.

    Geld [S1]
    L.380
    Kas [SFTN]
    L.400
    Koers [SFTN]
    L.100
    Treinen [SFTN]
    —
  5. Stock round 1 Stations kopen Fase 2

    Bij het oprichten beslist de maatschappij hoeveel stations ze koopt. De [SFTN], een historische, neemt er twee voor L.50 per stuk. De eerste staat al in Turijn.

    Generieke maatschappijen kiezen een thuisstad en betalen hun stations naargelang hoe ver ze van bestaand spoor liggen.

    Geld [S1]
    L.380
    Kas [SFTN]
    L.300
    Koers [SFTN]
    L.100
    Treinen [SFTN]
    —
  6. Stock round 1 Helemaal verkocht Fase 2

    In een latere beurt koopt [S1] nog 10% (L.100) en komt op 50%. [S2] en [S3] verdelen de overige 50%: elk aandeel dat uit de [IPO] gaat, betaalt de [SFTN] L.100.

    Geld [S1]
    L.280
    Kas [SFTN]
    L.900
    Koers [SFTN]
    L.100
    Treinen [SFTN]
    —
  7. Stock round 1 Stijgt omdat ze verkocht is Fase 2

    Als iedereen past, is de ronde voorbij. Omdat alle SFTN-aandelen bij spelers liggen, stijgt de koers een rij: L.105.

    Geld [S1]
    L.280
    Kas [SFTN]
    L.900
    Koers [SFTN]
    L.105
    Treinen [SFTN]
    —
  8. Operating round 1 Eén tegel per station Fase 2

    In fase 2 legt elke maatschappij één tegel per station dat ze op de kaart heeft, en ze mag geen grenzen oversteken. De [SFTN] vertrekt met een gele tegel van Turijn richting Novara.

    Geld [S1]
    L.280
    Kas [SFTN]
    L.900
    Koers [SFTN]
    L.105
    Treinen [SFTN]
    —
  9. Operating round 1 Geen treinen, koers zakt Fase 2

    Ze heeft nog geen trein: ze verdient niets en de koers zakt een kolom, naar L.95.

    Geld [S1]
    L.280
    Kas [SFTN]
    L.900
    Koers [SFTN]
    L.95
    Treinen [SFTN]
    —
  10. Operating round 1 Een 2-trein Fase 2

    Ze koopt een 2-trein voor L.100. Een 2-trein telt twee grote steden, maar mag door zoveel kleine steden als hij wil.

    In deze stap zou de [SFTN] ook aandelen van een andere maatschappij kunnen kopen.

    Geld [S1]
    L.280
    Kas [SFTN]
    L.800
    Koers [SFTN]
    L.95
    Treinen [SFTN]
    2
  11. Stock round 2 Weer omhoog Fase 2

    [S1] kan geen [SFTN] meer kopen en past. Aan het eind van de ronde stijgt de [SFTN] weer een rij, omdat ze nog steeds helemaal verkocht is: L.116.

    Geld [S1]
    L.280
    Kas [SFTN]
    L.800
    Koers [SFTN]
    L.116
    Treinen [SFTN]
    2
  12. Operating round 2 Door naar Novara Fase 2

    In fase 2 is er maar één operating round per stock round. De [SFTN] legt de gele tegel van Vercelli en Novara.

    Geld [S1]
    L.280
    Kas [SFTN]
    L.800
    Koers [SFTN]
    L.116
    Treinen [SFTN]
    2
  13. Operating round 2 De trein rijdt Fase 2

    De 2-trein rijdt van Turijn (L.40) naar Vercelli (L.10) en Novara (L.10): L.60. De twee kleine steden tellen niet mee voor de lengte van de trein.

    Geld [S1]
    L.280
    Kas [SFTN]
    L.800
    Koers [SFTN]
    L.116
    Treinen [SFTN]
    2
  14. Operating round 2 Uitkeren zonder stijging Fase 2

    De [SFTN] keert L.6 per aandeel uit: [S1], met 50%, krijgt L.30. Omdat L.60 de koers (L.116) niet overtreft, blijft die staan.

    Kwam de opbrengst boven L.116, dan steeg hij een kolom. Inhouden laat hem zakken.

    Geld [S1]
    L.310
    Kas [SFTN]
    L.800
    Koers [SFTN]
    L.116
    Treinen [SFTN]
    2
  15. Operating round 2 Een tweede trein Fase 2

    Ze koopt nog een 2-trein voor L.100. Er zijn er acht: als die op zijn, opent de eerste 3-trein fase 3.

    Geld [S1]
    L.310
    Kas [SFTN]
    L.700
    Koers [SFTN]
    L.116
    Treinen [SFTN]
    2 + 2
  16. Op naar fase 3 En nu? Fase 2

    In fase 3 komen groen, twee operating rounds en de generieke maatschappijen. Met de eerste 4-trein verdwijnen de 2-treinen en de concessies, en gaan de grenzen schuiven.

    Geld [S1]
    L.310
    Kas [SFTN]
    L.700
    Koers [SFTN]
    L.116
    Treinen [SFTN]
    2 + 2

1841 — Samenvatting

Type kapitalisatie

  • Incrementele kapitalisatie: de maatschappij ontvangt bij het floaten niet al het kapitaal in één keer (anders dan in 1830), maar ontvangt de startprijs aandeel voor aandeel, naarmate elk certificaat daadwerkelijk wordt verkocht, zowel bij de beursgang als bij latere emissies.

Floaten en aandelenlimieten per speler

  • De majors floaten bij 20% verkochte aandelen (behalve SFTC en SFL, die bij 40% floaten wanneer versie 1 van de kaart wordt gespeeld); de minors floaten bij 40%
  • Geen enkele speler mag meer dan 60% (6 van de 10 certificaten) van één maatschappij bezitten, zonder uitzonderingen
  • Certificaatlimiet per speler: 3 spelers — 21; 4 spelers — 16; 5 spelers — 13; 6 spelers — 11; 7 spelers — 10; 8 spelers — 9

Startgeld per aantal spelers

  • 3 spelers: L.1.120 startgeld
  • 4 spelers: L.840 startgeld
  • 5 spelers: L.672 startgeld
  • 6 spelers: L.560 startgeld
  • 7 spelers: L.480 startgeld
  • 8 spelers: L.420 startgeld
  • De bank begint altijd met L.14.400, ongeacht het aantal spelers

Einde van het spel (end game triggers)

  • Een speler gaat failliet: het spel eindigt onmiddellijk
  • De bank raakt door haar geld heen: het spel eindigt aan het einde van de volgende operating round
  • Een maatschappij bereikt het eindvakje op de aandelenmarkt: het spel eindigt aan het einde van de lopende operating turn of aan het einde van de lopende stock round
  • Alle "offboards" (de opbrengstvakken aan de rand van de kaart) zijn met een stad verbonden: het spel eindigt op hetzelfde moment als in het vorige geval

Aantal fasen

  • 7 fasen (2, 3, 4, 5, 6, 7, 8), geactiveerd door de aankoop van de eerste trein van elk type
  • Fase 2: alleen gele tegels, 1 operating round; regionale grenzen mogen niet worden overschreden en elke thuisbasis ("base") krijgt slechts één tegel
  • Fase 3: groene tegels komen erbij, 2 operating rounds, de generieke maatschappijen kunnen nu worden opgericht, maximaal 2 tegels per thuisbasis
  • Fase 4: 2 operating rounds; alle ongebruikte concessies worden afgelegd en de eerste golf grenswijzigingen komt (in het volledige spel splitst de IRSFF zich in twee maatschappijen en fuseren de Toscaanse maatschappijen tot één)
  • Fase 5: bruine tegels komen erbij, 3 operating rounds, slechts 1 tegel per ronde, en de tweede golf grenswijzigingen komt
  • Fasen 6 tot 8: de 3 operating rounds en 1 tegel per ronde blijven; de treinlimiet per maatschappij wordt steeds lager (majors gaan van 4 naar 3 in fase 4 en van 3 naar 2 in fase 6; minors gaan van 2 naar 1 in fase 6)

Treinen en prijzen

  • 2-trein — L.100 — 8 stuks — roest wanneer de eerste 4-trein wordt gekocht
  • 3-trein — L.200 — 6 stuks — roest wanneer de eerste 5-trein wordt gekocht
  • 4-trein — L.350 — 4 stuks — roest wanneer de eerste 7-trein wordt gekocht; bij aankoop worden alle nog ongebruikte concessies gesloten
  • 5-trein — L.550 — 3 stuks — roest wanneer de eerste 8-trein wordt gekocht
  • 6-trein — L.800 — 2 stuks — roest nooit
  • 7-trein — L.1.100 — 2 stuks — roest nooit
  • 8-trein — L.1.450 — 7 stuks — het laatste beschikbare type, roest nooit; het is de duurste trein van het spel en, met 7 exemplaren in omloop, ook een van de talrijkste

Privémaatschappijen

  • De acht privémaatschappijen ("concessies" genoemd) kosten allemaal L.50; zeven ervan geven het recht een specifieke historische maatschappij op te richten, en de achtste (Bayard) geeft geen recht op een concessie
  • Bayard — L.50, opbrengst L.20 — klassieke privémaatschappij zonder bijbehorende concessie; betaalt L.20 aan het einde van elke stock round aan wie haar bezit
  • Strada Ferrata da Lucca a Pistoia (SFLP) — L.50 — concessie om de minor-maatschappij SFLP op te richten
  • Strada di Ferro da Torino a Cuneo (SFTC) — L.50 — concessie om de maatschappij SFTC op te richten (major met de standaardregels, minor met de variant "Version 1")
  • Società per la Strada Ferrata Maria Antonia (SFMA) — L.50 — concessie om de minor-maatschappij SFMA op te richten
  • Strada di Ferro da Torino a Novara (SFTN) — L.50 — concessie om de major-maatschappij SFTN op te richten
  • Società per la Strada Ferrata Leopolda (SSFL) — L.50 — concessie om de major-maatschappij SSFL op te richten
  • Strada Ferrata da Torino a Genova (SFTG) — L.50 — concessie om de major-maatschappij SFTG op te richten
  • Imperial Regia Strada Ferrata Ferdinandea (IRSFF) — L.50 — concessie om de major-maatschappij IRSFF op te richten

Maatschappijen

  • Zeven historische maatschappijen worden geactiveerd via hun bijbehorende concessie: SFMA (minor, thuisbasis R14), SFLP (minor, thuisbasis P12), SSFL (major, thuisbasis Q11), IRSFF (major, thuisbasis naar keuze F8 of F16), SFTG (major, thuisbasis naar keuze H4 of J6), SFTN (major, thuisbasis H4) en SFTC (major, thuisbasis M3)
  • Vier extra historische maatschappijen worden nooit via een concessie opgericht: ze verschijnen automatisch door spelgebeurtenissen die verband houden met de grenswijzigingen en de fusies —de SFLi, die ontstaat wanneer de IRSFF zich in tweeën splitst; de SFL; de SB (of de SFV met de variant "Version 1"); en een speciale maatschappij, de "Tuscan Merge Holding", die de gefuseerde Toscaanse maatschappijen opneemt
  • Veertien generieke maatschappijen, zonder historische naam of thuisbasis, die hun thuisstad kiezen op het moment van oprichting: elf majors (AFI, ATFA, CFCC, CGTF, CTDA, CTS, ICSF, IFAI, ILTF, RATF en RSFS) en drie minors (CTLP, FTP en SLDV)

Specifieke mechanismen

  • Maatschappijen kunnen aandelen van andere maatschappijen kopen, nieuwe oprichten en die rechtstreeks controleren, tot een maximum van 5 certificaten van andere maatschappijen per maatschappij
  • "Major"-maatschappijen (president bij 20%) en "minor"-maatschappijen (president bij 40%, en elk gewoon certificaat van een minor keert per aandeel het dubbele dividend uit van een certificaat van een major)
  • Fusies tussen operationele maatschappijen als hun netwerken verbonden zijn zonder een actieve regionale grens te overschrijden
  • Gedwongen noodverkoop van aandelen (EMR) uit de eigen schatkist van de maatschappij voordat het persoonlijke geld van de president wordt aangesproken
  • Koerstabel met verschillende plafonds per type: de minors hebben een eigen maximumprijs die ze niet kunnen overschrijden zolang ze niet fuseren en majors worden, en er is een extra plafond dat voor alle maatschappijen geldt totdat fase 8 is bereikt
  • Twee structurele varianten die bij het opzetten van het spel kunnen worden gekozen: "Version 1" (oorspronkelijke regels, waarin de SFTC en de SFL minors zijn) en de "lite"-modus (kleinere kaart, bank en treinlijst voor kortere partijen); de gegevens in deze samenvatting horen bij de standaardregels (Version 2, volledig spel)

Noodverkoop (emergency sell)

Dit heet formeel EMR (Emergency Money-Raising, «noodgeldwerving») en volgt de omgekeerde volgorde van 1830: eerst worden de schatkistaandelen die de maatschappij zelf nog heeft gedwongen op de markt uitgegeven, tegen de helft van hun huidige prijs, voordat iemands geld wordt aangesproken. Omdat 1841 toestaat dat maatschappijen andere maatschappijen bezitten en controleren, loopt deze zoektocht de hele eigendomsketen omhoog —het tekort van een dochter put eerst uit haar eigen schatkist, dan uit de schatkist van haar moedermaatschappij, en daarna uit de speler die die moeder controleert— voordat het persoonlijke geld van een menselijke speler wordt bereikt. Als dat nog niet genoeg is, mag de speler die de maatschappij controleert zijn eigen aandelen verkopen van elke maatschappij die hij bezit, opnieuw tegen de helft van de marktprijs in plaats van de volle prijs, om de rest te dekken.

Vergelijking met 1830

1. Setting, kaart en aantal spelers
1830 heeft een vaste kaart voor 2-6 spelers. 1841 verplaatst de actie naar Noord-Italië midden in de periode van de eenwording: de regionale grenzen op de kaart veranderen tijdens het spel twee keer automatisch (in de fasen 4 en 5), waardoor opnieuw wordt bepaald welke hexagons speelbaar zijn. Bovendien is het spel alleen voor 3 tot 8 spelers — anders dan 1830 heeft 1841 geen variant voor 2.

2. Maatschappijen kunnen aandelen van andere maatschappijen bezitten, en er zelfs oprichten
In 1830 bezitten alleen spelers aandelen. In 1841 kan elke operationele maatschappij aandelen van een andere maatschappij kopen —tot een maximum van 5 vreemde certificaten— en zelfs een nieuwe oprichten en die rechtstreeks controleren, waardoor netwerken van kruiselings eigendom tussen bedrijven ontstaan die in 1830 helemaal niet bestaan.

3. Twee families van maatschappijen: historische met concessie en generieke die vrij kunnen worden opgericht
1841 heeft acht privémaatschappijen ("concessies"), alle van L.50, die het recht geven een specifieke historische maatschappij op te richten —behalve de Bayard, een klassieke privémaatschappij zonder concessie. Daarnaast zijn er veertien generieke maatschappijen zonder historische naam die bij oprichting hun thuisstad kiezen, en nog een aantal historische maatschappijen die nooit via een concessie worden opgericht, maar vanzelf verschijnen door spelgebeurtenissen. In 1830 worden alle maatschappijen simpelweg opgericht door hun startprijs te kiezen, zonder enig concessiebegrip.

4. "Major"- en "minor"-maatschappijen met verschillende controledrempels
In 1830 zijn er altijd twee aandelen (20%) nodig om president te zijn. In 1841 geldt deze drempel alleen voor de majors; de minors vereisen 40%, en elk gewoon certificaat van een minor keert per aandeel het dubbele dividend uit van dat van een major. Bovendien hebben de minors in de koerstabel een eigen prijsplafond dat ze niet kunnen overschrijden totdat ze fuseren en majors worden — een onderscheid dat 1830 niet kent.

5. Fusies tussen operationele maatschappijen, gebonden aan geografie en politiek
In 1830 kunnen bedrijven nooit met elkaar fuseren. In 1841 kunnen twee maatschappijen fuseren als hun netwerken verbonden zijn zonder een actieve regionale grens te overschrijden, en bij het bereiken van fase 4 splitsen of fuseren bepaalde historische maatschappijen automatisch volgens de grenswijzigingen op de kaart (bijvoorbeeld de IRSFF, die zich splitst in twee onafhankelijke maatschappijen).

6. Gedwongen noodverkoop van aandelen om treinen te betalen
In 1830 legt de president, als hij een verplichte trein niet kan dekken, eigen geld bij. In 1841 loopt het mechanisme eerst via een automatische en gedwongen verkoop van aandelen uit de eigen schatkist van de maatschappij (EMR) om het ontbrekende kapitaal bijeen te krijgen, voordat er persoonlijk geld wordt aangesproken.

7. Peperdure treinen met een verouderingsladder die hele generaties overslaat
De 8-trein van 1841 kost L.1.450, ver boven de duurste Diesel van 1830 ($1.100). Bovendien roest een treintype niet wanneer het direct hogere type verschijnt, maar pas een paar types hoger (de 2-trein overleeft tot het type 4 verschijnt; de 5 tot het type 8 verschijnt), en de drie duurste types (6, 7 en 8) roesten nooit zodra ze gekocht zijn. Dat betekent dat een trein die in een noodsituatie is gekocht in één klap volledig verouderd kan raken wanneer iemand een trein veel hoger op de ladder koopt, zonder enige tussentijdse waarschuwing.

8. Merkbaar langere en compactere partijen
Een volledige partij 1841 duurt doorgaans zo'n vijf uur, flink langer dan een typische partij 1830, vanwege de extra lagen van kruiselings eigendom, fusies en veranderende grenzen die moeten worden beheerd.

Verwante spellen

Meer spellen van Federico Vellani

Een term die je niet kent? Ze staan allemaal uitgelegd in de 18xx-woordenlijst. Woordenlijst →