1822MX

1822MX: The Railways of Mexico — Samenvatting

Type kapitalisatie

• Standaard incrementele kapitalisatie, net als in het basisspel 1822: de maatschappij ontvangt de parprijs telkens wanneer een van haar aandelen daadwerkelijk wordt verkocht.
• Zodra de eerste 6-trein is gekocht (fase 6), krijgen majors die vanaf dat moment floaten volledige kapitalisatie (ze ontvangen al het kapitaal in één keer, 10 keer de parprijs).

Floaten en aandelenlimieten per speler

• Minors floaten als hun enige aandeel (100%) is verkocht; majors floaten bij 20%, behalve de NDEM (Ferrocarriles Nacionales de Mexico), een speciale nationalisatiemaatschappij die niet floatet via de normale aankoop van aandelen en standaard 60% gebruikt
• Geen enkele speler kan meer dan 100% van een minor hebben, omdat die maar één aandeel heeft; voor de overige majors (inclusief de NDEM) geldt standaard de klassieke limiet van 60%
• Certificaatlimiet per speler: 2 spelers — 27; 3 spelers — 16; 4 spelers — 13; 5 spelers — 10 (met de optionele regel "Higher Certificate Counts": 3 spelers — 18; 4 spelers — 14; 5 spelers — 11)

Startgeld per aantal spelers

• 2 spelers: $750 startgeld
• 3 spelers: $500 startgeld
• 4 spelers: $375 startgeld
• 5 spelers: $300 startgeld
• De bank begint altijd met $12.000, net als in 1822GB, ongeacht het aantal spelers
• Certificaatlimiet: 27/16/13/10 (2/3/4/5 spelers), of 27/18/14/11 met de optionele regel "Higher Certificate Counts"

Einde van het spel (end game triggers)

• De bank raakt door haar geld heen: de lopende volledige reeks operating rounds wordt afgemaakt (of de volgende operating round, als het tijdens een stock round gebeurt)
• Een aandelenkoers bereikt het met "e" gemarkeerde vakje op de markt (600e): het spel eindigt aan het eind van de volgende operating round
• Faillissement als zodanig is in dit spel uitgeschakeld; in plaats daarvan kan een speler een banklening met rente afsluiten als hij een verplichte trein niet kan betalen

Aantal fasen

• 7 fasen (1 tot 7), met dezelfde structuur als in 1822GB (concessies omzetbaar vanaf fase 2, sluiting van openstaande concessies bij de eerste 5-trein, volledige kapitalisatie bij de eerste 6-trein)
• Fase 7: in plaats van het sluiten van privémaatschappijen met inkomsten per fase (zoals in 1822GB) wordt de NdeM bij de aankoop van de eerste 7/E-trein geprivatiseerd: ze opereert nog één keer, waarna haar aandelen worden geliquideerd en haar stations worden geveild onder de spelers met beschikbare ruilmarkers

Treinen en prijzen

• L-trein — $60 (22 stuks; roest bij de eerste 3-trein); voor $80 (ook $80 vanaf fase 2) om te zetten in een "2"-trein voordat hij roest (eigen variant, afstand 2, $120, beschikbaar vanaf fase 1, roest bij de eerste 4-trein)
• 3-trein — $200 (7 stuks; roest bij de eerste 6-trein)
• 4-trein — $300 (4 stuks; roest bij de eerste 7-trein)
• 5-trein — $500 (2 stuks; de aankoop ervan sluit alle openstaande concessies)
• 6-trein — $600 (3 stuks; de aankoop ervan activeert volledige kapitalisatie voor nieuwe majors)
• 7-trein — $750 (onbeperkt; expressvariant "E", onbeperkte afstand, vermenigvuldiger ×2, $1.000; de aankoop ervan privatiseert de NdeM)
• Speciale treinen via privémaatschappijen: 2P (permanente 2-trein, gratis, 1 stuk), LP (permanente L-trein, gratis, 1 stuk), 5P (extra 5-trein, $500, 1 stuk), P+ (Pullmanrijtuig, gratis, 2 stuks), 3/2P (speciale permanente 3-trein die maar de helft van zijn waarde oplevert, gratis, 1 stuk)

Privémaatschappijen

• 18 privémaatschappijen (P1-P18), zonder vaste prijs: ze worden gewonnen in een gelijktijdige veiling met een beperkt aantal biedfiches.
• P1 (5-trein), P2 (permanente 2-trein), P3 (permanente 3/2-trein), P4 (permanente L-trein), P5 en P6 (Pullmanrijtuigen), P7 (telt het contante geld in de hand dubbel), P8 (vervroegde toegang tot de volgende tegelkleur), P9 (extra tegel of upgrade), P10 en P11 (bouwkubussen om terreinkosten vooruit te betalen), P12 en P13 (verwijdert een dorp), P14 en P15 (postcontracten), P16 (laat de aandelenkoers van een rivaliserende maatschappij dalen), P17 (kleine haven, bonus), P18 (grote haven, bonus)

Maatschappijen

• 7 majors (elk 10 aandelen), die elk worden opgericht door een in de veiling gewonnen concessie (C1-C7) om te zetten: Ferrocarril Mexicano (FCM) — N23; Mexican Central Railway (MC) — N23; Chihuahua-Pacific Railway (CHP) — F15; Ferrocarriles Nacionales de Mexico (FNM) — N23; Mexican International Railroad (MIR) — F21; Ferrocarril del Pacifico (FCP) — D9; Interoceanic Railway of Mexico (IRM) — N23
• De NdeM (Ferrocarriles Nacionales de Mexico, sym NDEM) — al vanaf het begin op de kaart aanwezig, met 10 stations maar slechts 3 aandelen van 10% in het spel; ze heeft nooit één enkele directeur: alle aandeelhouders verdelen om beurten de bouwbeslissingen, totdat ze in fase 7 wordt geprivatiseerd
• 24 "minor"-maatschappijen (M1-M24), met één station en elk 2 aandelen, eveneens in de veiling gewonnen en over de Mexicaanse kaart verspreid. Minors kunnen uiteindelijk in een major opgaan.

Specifieke mechanismen

• De NdeM (nationale maatschappij) heeft geen president: de aandeelhouders verdelen in beurtvolgorde de spoorbeslissingen in elke operating round, totdat ze bij de eerste 7/E-trein via een veiling wordt geprivatiseerd
• Bouwkubussen: in plaats van direct een tegel te leggen kun je een kubus op een hex achterlaten om de terreinkosten vooruit te betalen en daar later zonder extra kosten te bouwen
• Leningen met rente: als een maatschappij een verplichte trein niet kan betalen, kan de speler een banklening afsluiten met 50% rente die elke stock round oploopt zolang ze niet is terugbetaald
• Mexico-Stad beslaat een dubbele hex met een eigen uitbreidingscyclus: elke upgrade kost daar vast $20 (zonder kortingen via kubussen)
• Het verkopen van het directeurscertificaat laat de koers twee keer zoveel dalen als het verkopen van een gewoon aandeel
• Niet-omgezette concessies betalen elke operating round een vast dividend van $10, en gaan zonder compensatie verloren als ze vóór fase 5 niet zijn omgezet

Noodverkoop (emergency sell)

Hergebruikt het systeem voor Noodfinanciering van 1822GB vrijwel woord voor woord, alleen in dollars in plaats van ponden: eerst betaalt de kas van de maatschappij, dan het privégeld van de directeur, vervolgens een gedwongen verkoop van de eigen aandelen van de directeur (van elke maatschappij, tegen de marktprijs van vóór de verkoop, waarbij zijn certificaat altijd beschermd blijft), en ten slotte een banklening tegen 50% rente als het tekort dan nog niet is gedekt.

Vergelijking met 1830

1. Erfgenaam van de motor van 1822, niet rechtstreeks van 1830
1822MX gaat uit van dezelfde motor als 1822: alles wordt geveild (privémaatschappijen, minors van 2 aandelen en concessies voor majors); maatschappijen kunnen niet vrij worden opgericht zoals in 1830.

2. Een nationale maatschappij zonder president: de NdeM
De grote eigen vernieuwing van 1822MX: de NdeM (Nationale Spoorwegen van Mexico) heeft nooit één enkele directeur. Alle spelers die minstens één aandeel bezitten, verdelen in beurtvolgorde de beslissingen over de aanleg van spoor in elke operating round. In 1830 heeft elke publieke maatschappij altijd één president die alleen beslist.

3. Bouwkubussen als alternatief voor het leggen van tegels
In plaats van een grote tegel te leggen kan een maatschappij een "bouwkubus" op een hex achterlaten om de terreinkosten (rivier, heuvel, berg) vooruit te betalen, en daar later zonder extra kosten de tegel leggen. Dit planningsinstrument bestaat in 1830 niet.

4. Leningen met rente als een maatschappij een trein niet kan betalen
Als in 1830 een maatschappij een verplichte trein niet kan betalen, legt de president geld uit eigen zak bij. In 1822MX kan de speler in dezelfde situatie een banklening afsluiten met 50% rente die elke stock round oploopt zolang ze niet is terugbetaald, een mechanisme van persoonlijke schuld dat in 1830 niet bestaat.

5. Kleinere schaal en kortere partijen dan het volledige 1822
1822MX vermindert bewust het aantal majors (7) ten opzichte van het oorspronkelijke 1822, met behoud van gevarieerd terrein (bergen, rivieren), maar maakt het sneller speelbaar, mede dankzij de bouwkubussen waardoor je niet vastloopt op terreinkosten.

6. Mexico-Stad: een megastad met eigen regels
Mexico-Stad beslaat een dubbele hex met een eigen uitbreidingscyclus, waarbij elke upgrade vast $20 kost (zonder kortingen via kubussen). In 1830 krijgt geen enkele stad zo'n speciale behandeling.

7. Laatste privatisering van de NdeM via een veiling
Wanneer de eerste 7/E-trein wordt gekocht, opereert de NdeM nog één laatste keer, waarna haar aandelen worden geliquideerd. De spelers met beschikbare ruilmarkers veilen onderling de stations van de NdeM. Deze gechoreografeerde afsluiting heeft geen enkele tegenhanger in 1830.